| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Wynagrodzenia > Ochrona wynagrodzenia > Wyrok SN z dnia 17 lutego 2004 r. sygn. I PK 217/03

Wyrok SN z dnia 17 lutego 2004 r. sygn. I PK 217/03

Odprawa emerytalna (art. 921 k.p.) oraz nagroda jubileuszowa (art. 773 § 3 pkt 3 k.p.) podlegają ochronie przed potrąceniami (art. 87 k.p.) jak wynagrodzenie za pracę.

Powyższe względy przesądziły o bezzasadności zarzutu naruszenia art. 382 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c.

Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty procesowe, dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. Skarżący twierdzi, że Sąd Okręgowy przekroczył granice swobodnej oceny dowodów i odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej przedstawionym przez stronę pozwaną dowodom na okoliczność wyrządzenia przez powódkę stronie pozwanej szkody w wyniku nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych. Tak skonstruowany zarzut uchyla się spod kontroli kasacyjnej, ponieważ skarżący w żadnym miejscu - ani w petitum kasacji, ani w jej uzasadnieniu - nie ujawnił, jaki materiał dowodowy ma na myśli, o jakie dowody na okoliczność przysługiwania stronie pozwanej wierzytelności z tytułu roszczeń odszkodowawczych chodzi, jakich dowodów przedstawionych przez stronę pozwaną dla wykazania zasadności jej roszczeń Sąd Okręgowy nie ocenił (albo ocenił je wadliwie). Można się jedynie zgodzić ze skarżącym, że niewystarczający był ogólnikowy argument Sądu Okręgowego, iż wierzytelność strony pozwanej nie jest wierzytelnością pewną, skoro Sąd nie przeprowadził dowodów na okoliczność zasadności roszczenia odszkodowawczego, jednak tego zagadnienia nie dotyczy art. 233 § 1 k.p.c., określający zasady sądowej (sędziowskiej) oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Przepis ten nie reguluje bowiem kwestii pominięcia (niedopuszczenia) przez sąd dowodów zgłoszonych przez strony ani skutków nieprzeprowadzenia takich dowodów.

Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego.

Sąd Okręgowy przyjął, że strona pozwana nie mogła dokonać skutecznego potrącenia wierzytelności, ponieważ wierzytelność obejmująca roszczenie odszkodowawcze nie jest wierzytelnością pewną, nie została bowiem wykazana wysokość szkody, z której pozwana wywodzi swoje roszczenie. Strona pozwana nie wystąpiła przeciwko powódce z pozwem (powództwem) wzajemnym (art. 204 k.p.c.) - o zasądzenie odszkodowania mającego zrekompensować szkodę spowodowaną zawinionym zaniechaniem powódki, polegającym na nieprzygotowaniu projektu pisma obejmującego oświadczenie woli pracodawcy konstruujące wypowiedzenie warunków wynagradzania. Zgłosiła natomiast - dopiero na etapie postępowania apelacyjnego - zarzut potrącenia. Zarzut potrącenia jest czynnością procesową o charakterze jednocześnie procesowym i materialnoprawnym. Inaczej mówiąc - potrącenie jako instytucja prawa materialnego (art. 498 k.c.) może być dokonane, jeżeli strona, która chce z tej instytucji prawnej skorzystać, podniesie w procesie stosowny zarzut - procesowy zarzut potrącenia. Do skutków materialnoprawnych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 498 k.c., do skutków procesowych należy stosować przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Potrącenie w procesie cywilnym może być dokonane przez pozwanego w formie zarzutu bez zgłaszania powództwa wzajemnego. W wypadku zgłoszenia zarzutu potrącenia sąd musi badać zarówno podstawę prawną, jak i okoliczności faktyczne uzasadniające wierzytelność zgłoszoną do potrącenia. Chociaż zatem przepisy prawa procesowego nie ograniczają w czasie zgłoszenia zarzutu potrącenia (w przeciwieństwie do pozwu wzajemnego - art. 204 k.p.c.), to realne udowodnienie podstaw faktycznych wierzytelności objętej zarzutem potrącenia zgłoszonym dopiero na etapie postępowania apelacyjnego może być utrudnione ze względu na ograniczenia dotyczące przytaczania nowych faktów i przeprowadzenia nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym (art. 381 k.p.c.). Zarzutowi potrącenia zgłoszonemu przez stronę pozwaną nie towarzyszyły żadne wnioski dowodowe. Wniosków takich nie mogło zastąpić twierdzenie pozwanego, iż „wykazał ponad wszelką wątpliwość, że powódka zaniedbała swoich obowiązków, związanych z wdrożeniem zmiany regulaminu wynagradzania”. Nieprecyzyjne i niejednoznaczne stwierdzenie Sądu Okręgowego, że „wierzytelność pozwanego nie jest wierzytelnością pewną”, może być potraktowane jako synonim nieudowodnienia w toku postępowania apelacyjnego zasadności roszczenia odszkodowawczego, nie tylko co do wysokości szkody (w tym zakresie należy zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że wysokość roszczenia odszkodowawczego została wystarczająco sprecyzowana przez stronę pozwaną przez odniesienie jej do wysokości kwoty zasądzonej przez Sąd na rzecz powódki), ale przede wszystkim co do przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej powódki. Zgłaszając zarzut potrącenia, strona pozwana nie przedstawiła żadnych dowodów, nie zgłosiła wniosków dowodowych oraz nie powołała się na, wyraźnie wskazane, już przeprowadzone dowody. Nieuwzględnienie przez Sąd zarzutu potrącenia nie stoi na przeszkodzie późniejszemu dochodzeniu odrębnym pozwem objętego tym zarzutem roszczenia (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 20 listopada 1987 r., III CZP 69/87, OSNC 1989 nr 4, poz. 64). Wyrok Sądu Okręgowego nie zamyka zatem stronie pozwanej możliwości wystąpienia z powództwem o odszkodowanie przeciwko powódce w osobnym procesie, ponieważ w zaskarżonym wyroku nie przesądzono w sposób wiążący o istnieniu lub nieistnieniu przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej powódki (co do: 1) zdarzenia powodującego szkodę; 2) bezprawności zachowania powódki - jego niezgodności z treścią umowy o pracę, zakresem czynności, przepisami prawa, zasadami współżycia społecznego, poleceniem służbowym lub panującymi zwyczajami; 3) subiektywnego zawinienia - w postaci niedołożenia należytej staranności; 4) wreszcie związku przyczynowego między jej zachowaniem a powstaniem szkody). Zarzut naruszenia art. 498 § 1 k.c. jest zatem nieuzasadniony, ponieważ nie można skutecznie zarzucać naruszenia prawa materialnego w sytuacji, gdy nieuwzględnienie procesowego zarzutu potrącenia nastąpiło w istocie z przyczyn procesowych.

Czytaj także

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Potrącenia z wynagrodzeń i zasiłków Praktyczne wskazówki59.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

REWOLUCJA W DOKUMENTACJI PRACOWNICZEJ 2019

reklama

Ostatnio na forum

PPK

Eksperci portalu infor.pl

Gabriela Borek

Księgowa z wieloletnią praktyką, niezależny konsultant z dziedziny rachunkowości, finansów i analizy finansowej.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »