Kategorie

Przedsiębiorco, sprawdź jak prawidłowo dokonać potrącenia wierzytelności

Brzezińska-Grabarczyk Dorota
Małgorzata Cieśla
Przedsiębiorco, sprawdź jak prawidłowo dokonać potrącenia wierzytelności.
Instytucja ustawowego potracenia wierzytelności jest często używana w branży budowlanej. W praktyce obserwujemy kilka powtarzających się błędów związanych z potrąceniem, których można uniknąć.

Potrącenie wierzytelności jest możliwe, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie wierzycielami i dłużnikami, a obie należności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym. Do dokonania potrącenia wystarczy złożenie oświadczenia przez jedną ze stron umowy. Oświadczenie o potrąceniu najlepiej złożyć w formie pisemnej i wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Sprawa wydaje się prosta, nie zawsze jednak dochodzi do skutecznego potrącenia wzajemnych wierzytelności.

Polecamy: Pakiet Kadrowy: Wynagrodzenia 2020 + Czas pracy 2020 + Zatrudnianie i zwalnianie pracowników + Uprawnienia rodziców w pracy

3 najczęściej popełniane błędy przy potrącaniu wierzytelności

  1. Potrącenie wierzytelności, których termin płatności jeszcze nie upłynął (niewymagalnych).

Reklama

Potrącenie jest możliwe tylko wtedy, gdy wierzytelności podlegające potrąceniu są już wymagalne. Jeśli umowa nie wskazuje wprost terminu płatności, przed wysłaniem oświadczenia o potrąceniu należy wezwać kontrahenta do zapłaty, wyznaczyć mu termin i poczekać na upływ tego terminu.

Jeśli inwestor obciążył wykonawcę karami umownym, aby można je było potrącić, trzeba najpierw wysłać wykonawcy wezwanie do zapłaty kar w terminie np. 7 dni, a po jego upływie należy wysłać kolejne pismo z oświadczeniem o potrąceniu. Wysłanie jednego pisma, w którym wzywa się do zapłaty i dokonuje potrącenia należności jest niewystarczające i  potrącenie będzie bezskuteczne.

  1. Brak podpisu pod oświadczeniem o potrąceniu.

Oświadczenie o potrąceniu musi być podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania podmiotu, który dokonuje potrącenia. W przypadku osób prawnych wymagany jest podpis osób reprezentujących (zgodnie z KRS) lub pełnomocnika upoważnionego do składania oświadczeń o potrąceniu. U osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą wymagany będzie podpis tej osoby lub pełnomocnika upoważnionego do składania oświadczeń o potrąceniu.

Jeśli księgowy lub księgowa nie mają pisemnego pełnomocnictwa do składania oświadczeń o potrąceniu, to faktura podpisana przez księgową i opatrzona informacją o zaliczeniu na poczet długu wykonawcy z tytułu kar umownych części wynagrodzenia należnego temu wykonawcy, nie wystarczy aby dokonać skutecznego potrącenia.

  1. Nieprawidłowe doręczenie oświadczenia.

Oświadczenie o potrąceniu jest skuteczne dopiero z chwilą kiedy dojdzie do drugiej strony, w taki sposób żeby mogła się zapoznać z jego treścią. Nie wystarczy więc dokonać rozliczenia w wewnętrznym systemie księgowym, czyli tzw. kompensaty i odnotować, że wierzytelność przysługującą inwestorowi (potrącającemu) od wykonawcy zaliczono na poczet długu wykonawcy u inwestora.

Jakie są skutki prawne potrącenia?

Reklama

W wyniku potrącenia następuje przymusowe zaspokojenie długu, a wierzytelności umarzają się do wysokości wierzytelności niższej. Wraz z umorzeniem wierzytelności wygasają prawa towarzyszące (np. poręczenie, hipoteka, zastaw). Co najważniejsze, przy potrąceniu należności dochodzi do uznania długu.

Inwestor dokonał wobec wykonawcy potrącenia wynagrodzenia wraz z naliczonymi karami umownymi, po czym wykonawca wytoczył inwestorowi proces o zapłatę wynagrodzenia wykazując, że kary umowne są np. rażąco wygórowane albo w ogóle się nie należą. W takiej sytuacji inwestor nie będzie mógł twierdzić, że wykonawcy nie należy się wynagrodzenie w dochodzonej kwocie.

W praktyce oświadczenie o potrąceniu jest równoznaczne z tym, że inwestor uznał dług w postaci wynagrodzenia wykonawcy i potrącając wzajemne wierzytelności stron, dokonał w ten sposób zapłaty tego wynagrodzenia. W efekcie, jeśli wykonawca wykaże, że kary nie przysługiwały inwestorowi, a więc oświadczenie o potrąceniu było nieskuteczne, to inwestor będzie zobowiązany do zapłaty wykonawcy wynagrodzenia, które uznał dokonując potrącenia.

W jakich okolicznościach dokonanie potrącenia stanowi skuteczną obronę w procesie sądowym?

Nowelizacja przepisów postępowania cywilnego stanowi dla dłużników i wierzycieli wzajemnych pewną pułapkę. Dotychczas w postępowaniu przed sądem, pozwany o wynagrodzenie inwestor mógł w zasadzie bez ograniczeń bronić się przed zapłatą tym, że potrącił wynagrodzenie wykonawcy z naliczonymi karami umownymi, nawet jeśli kary i wynagrodzenie miały swoją podstawę w innych umowach.

Wykonawcę i inwestora łączy pięć różnych umów, na pięciu różnych budowach. Wykonawca pozywa inwestora o zapłatę wynagrodzenia z umowy nr 1. Inwestor obciąża karami umownymi wykonawcę z umowy nr 3. Następnie inwestor dokonuje potrącenia kar umownych przysługujących mu z umowy nr 3 z wynagrodzeniem wykonawcy przysługującym wykonawcy z umowy nr 1 (co jest prawnie dopuszczalne). W procesie wytoczonym przez wykonawcę o zapłatę wynagrodzenia z umowy nr 1 inwestor broni się wskazując, że dokonał potrącenia i wierzytelności wzajemnie się umorzyły, a tym samym inwestor nie jest zobowiązany do zapłaty.

Obecnie jednak, praktycznie nie ma możliwości  wykorzystania zarzutu potrącenia przed sądem, jeśli nie zostało ono dokonane w ramach jednego stosunku prawnego. We wskazanym przykładzie inwestor nie mógłby podjąć skutecznej obrony opartej na zarzucie potrącenia dotyczącego wierzytelności z dwóch różnych umów. Spełnienie zaś pozostałych przesłanek, tj. wykazanie, że kary umowne naliczone przez inwestora są bezsporne albo przedłożenie dokumentu niepochodzącego od inwestora na dowód istnienia tych kar, może być bardzo trudne. W praktyce trudno o wykonawcę, który sporządziłby dokument poświadczający, np. uznanie długu z tytułu kar umownych naliczonych mu przez inwestora. Przed złożeniem oświadczenia o potrąceniu należy więc za każdym razem przeanalizować, czy jest ono możliwe i jakie wywoła skutki w konkretnym stanie faktycznym.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Tarcza a urząd pracy - do kiedy wnioski?

    Tarcza z urzędu pracy czyli dofinansowanie wynagrodzeń, pożyczka i dotacja 5000 zł - do kiedy można składać wnioski?

    Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę - obowiązki cudzoziemca

    Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę nazywane jest zezwoleniem jednolitym. Jakie obowiązki ma cudzoziemiec, który otrzymał takie zezwolenie?

    Minimalne wynagrodzenie 2022

    Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2022 r. - ile płaca minimalna wyniesie brutto i netto?

    Płaca minimalna 2022

    Płaca minimalna w 2022 r. - strona związkowa proponuje wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę o 500 zł netto.

    Otrzymał wypowiedzenie w bombonierce!

    Wypowiedzenie umowy o pracę - pracownik otrzymał je w bombonierce! Czy taka forma uzasadnia prawo do przywrócenia do pracy?

    Pilotażowe szczepienia w zakładach pracy od 17 maja 2021 r.

    Szczepienia w zakładach pracy - pilotaż startuje 17 maja 2021 r. Pracodawcy mogą wspomóc proces szczepień.

    In vitro i prawo do ubezpieczenia społecznego – wyrok ETPCz

    Czy podjęcie przez pracownicę nowego zatrudnienia w trakcie procedury in vitro stanowi podstawę do odmowy ubezpieczenia społecznego?

    Kod wykonywanego zawodu w ZUS ZUA i ZUS ZZA

    Kod wykonywanego zawodu w dokumentach ZUS ZUA i ZUS ZZA to ważna zmiana, która wejdzie w życie 16 maja 2021 r. Na czym w praktyce będzie polegał nowy obowiązek?

    Kompetencje cyfrowe - tego wymagają pracodawcy [RAPORT]

    Kompetencje cyfrowe - tego przede wszystkim wymagają pracodawcy. Cyfryzacja rynku pracy to trend przyspieszony przez epidemię koronawirusa. Jak nową rzeczywistość oceniają pracownicy? Na to pytanie odpowiada raport "Cyfrowa ewolucja kariery".

    Dwie umowy o pracę - składki ZUS

    Dwie umowy o pracę - co na to prawo? Składki ZUS opłaca się od jednej czy dwóch umów?

    Poważne zachorowanie - oszczędności PPK mogą pomóc

    Poważne zachorowanie - co to jest w rozumieniu ustawy o PPK? Jak oszczędności PPK mogą pomóc, gdy uczestnik PPK, jego małżonek lub dziecko zachoruje?

    Badanie trzeźwości pracownika - nowe przepisy

    Badanie trzeźwości pracownika alkomatem - nowe przepisy przyznają pracodawcy prawo do prewencyjnych, wyrywkowych kontroli alkomatem.

    Badanie trzeźwości pracownika 2021

    Badanie trzeźwości pracownika - w 2021 r. powstał projekt ustawy umożliwiający pracodawcy przeprowadzanie wyrywkowych kontroli trzeźwości pracownika.

    Praca dla informatyka 2021 - zarobki i praca zdalna [ANALIZA]

    Praca dla informatyka w 2021 r. - liczba ofert pracy dla informatyków wciąż rośnie. Dla pracowników z branży IT liczą się zarobki i praca zdalna. Analiza przedstawia obecną sytuację informatyków na rynku pracy.

    Godziny pracy 2021

    Godziny pracy 2021 - ile godzin pracy i dni wolnych od pracy wypada w poszczególnych miesiącach? Jak obliczyć godziny pracy?

    Długotrwałe niewykonywanie obowiązków - wypowiedzenie umowy

    Wypowiedzenie umowy - czy długotrwałe niewykonywanie części obowiązków pracownika uzasadnia rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem?

    Rozliczanie czasu pracy zdalnej

    Czas pracy zdalnej to dosyć kłopotliwe zagadnienie. Jak ewidencjonować i kontrolować pracownika na home office? W jaki sposób rozliczać nadgodziny i wprowadzić zadaniowy czas pracy?

    Rynek pracy w czasie pandemii a szara strefa w rolnictwie

    Rynek pracy w czasie pandemii - czy część pracowników zasiliła szarą strefę w rolnictwie? Poniżej znajduje się analiza.

    Najwięcej ubezpieczonych cudzoziemców w historii - kwiecień 2021

    Cudzoziemcy pobili rekord - w kwietniu 2021 r. jest najwięcej ubezpieczonych w Polsce obcokrajowców w historii. Jak przedstawiają się liczby?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych 2022

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych wejdą w życie 1 stycznia 2022 r. Co się zmieni? Nowe emerytury i renty będą wypłacane tylko na konto. Rozwiąże się problem emerytur czerwcowych. Zmienią się zasady pobierania zasiłków.

    Brexit a ubezpieczenia i rozliczenia podatkowe pracowników

    Brexit - jakie są skutki w zakresie ubezpieczeń społecznych i rozliczeń podatkowych pracowników? Wszystko o zaświadczeniu A1.

    Odpis na ZFŚS na emerytów i rencistów - byłych pracowników

    Odpis na ZFŚS na emerytów i rencistów będących byłymi pracownikami - jak obliczyć? Jak ustalić status tych osób i wysokość zwiększenia?

    Ostatni dzień na wdrożenie PPK!

    PPK - 10 maja 2021 r. to ostatni dzień na wdrożenie PPK czyli zawarcie umowy o prowadzenie PPK z wybraną instytucją finansową.

    Praca zdalna - przepisy prawne

    Praca zdalna - przepisy prawne regulujące home office znajdują się w ustawie covidowej. Kodeks pracy wciąż nie zawiera przepisów dotyczących pracy zdalnej.

    Bezrobocie w kwietniu 2021 r.

    Bezrobocie - w kwietniu 2021 r. w Polsce odnotowano spadek bezrobocia. Gdzie jest najwyższe bezrobocie, a gdzie najniższe?