reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Zasady podlegania > Wyrok SN z dnia 16 maja 2006 r. sygn. I UK 289/05

Wyrok SN z dnia 16 maja 2006 r. sygn. I UK 289/05

Zaprzestanie działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), może być również okresowe, spowodowane przerwą w jej wykonywaniu. Faktyczne niewykonywanie działalności w okresie oczekiwania na kolejne zamówienia lub w czasie ich poszukiwania nie jest przerwą w prowadzeniu tej działalności równoznaczną z okresowym zaprzestaniem jej wykonywania i nie powoduje ustania przymusu ubezpieczenia.

Stosownie do treści art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania tej działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Określenie czasowych granic podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu dokonane zostało przez ustawodawcę w sposób formalny, wyznacza je bowiem rozpoczęcie i zaprzestanie wykonywania działalności. Działalność gospodarczą przedsiębiorca może podjąć po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców (art. 7 ustawy - Prawo działalności gospodarczej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r.). Na przedsiębiorcy ciąży również obowiązek zgłaszania organowi ewidencyjnemu zmian stanu faktycznego i prawnego odnoszącego się do niego samego i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej powstałych po dniu dokonania wpisu do ewidencji (art. 88d ustawy - Prawo działalności gospodarczej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r), co oznacza, że okresowe zaprzestanie prowadzenia działalności z takich przyczyn, jak np. choroba, czy wyjazd, powinno być do ewidencji zgłoszone i wpisane. Zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej skutkuje zaś wykreśleniem wpisu do ewidencji (art. 88e ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo działalności gospodarczej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r.). Powyższe prowadzi do wniosku, że wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie w tej ewidencji przerwy w jej prowadzeniu powoduje - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198). Tym samym za nietrafny uznać należy pogląd Sądu Apelacyjnego, że przymus ubezpieczenia obowiązuje do chwili definitywnego zakończenia prowadzenia tej działalności. Zaprzestanie działalności, o którym mowa w art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, może być bowiem również okresowe, a zatem spowodowane przerwą w jej wykonywaniu. Skarżący zasadnie zatem zarzuca naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię powyżej przytoczonego przepisu. Zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd Apelacyjny § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. Nr 16, poz. 144) i załącznika nr 1 do tego rozporządzenia oraz § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 grudnia 1998 r. w sprawie określania wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatników, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących oraz innych dokumentów (Dz.U. Nr 149, poz. 982) i załącznika nr 20 do tego rozporządzenia, wynikają z zakwestionowania stanowiska tego sądu o niemożliwości wystąpienia w okresie prowadzenia działalności gospodarczej faktycznych przerw uchylających obowiązek ubezpieczenia, wobec czego również są usprawiedliwione. Używane przez te akty prawne sformułowania o zawieszeniu, wznowieniu, czy zaprzestaniu działalności muszą być bowiem uznawane za definiujące na ich potrzeby faktyczną przerwę w wykonywaniu takiej działalności, która jest równoznaczna z okresowym zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Wbrew odmiennemu stanowisku Sądu Apelacyjnego, nie ma bowiem podstaw do uznania, że wystąpienie tego rodzaju przerw w okresie prowadzenia działalności gospodarczej nie jest możliwe. Powyższe implikuje konieczność stwierdzenia, że używanie tego rodzaju pojęć w przytoczonych przez skarżącego aktach prawnych nie godzi w obowiązujący porządek prawny, z czym związany jest zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uznanie za usprawiedliwione zarzutów naruszenia prawa materialnego, w szczególności przez błędną wykładnię art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie prowadzi jednak do możliwości uwzględnienia skargi kasacyjnej. Nie ma bowiem podstaw do uznania, że Sąd drugiej instancji dokonał błędnego subsumowania faktów ustalonych w procesie „pod" stan faktyczny abstrakcyjny określony w tym przepisie, tzn. że niewłaściwie go zastosował. W sprawie jest niesporne, że skarżący nie zgłaszał przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej organowi ewidencyjnemu. Zgłoszenie okresowego zaprzestania prowadzenia działalności Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych może zaś, ale nie musi prowadzić do ustania obowiązku ubezpieczenia. Zależy to od wyników kontroli, w trakcie której tego rodzaju zgłoszenie poddawane jest weryfikacji. Tylko bowiem udokumentowana i usprawiedliwiona faktyczna przerwa w prowadzeniu działalności może być uznana za okresowe zaprzestanie prowadzenia takiej działalności w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Należy przy tym zauważyć, że choć Sąd Apelacyjny zanegował możliwość faktycznego okresowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z punktu widzenia przymusu ubezpieczenia, to stan faktyczny poddawany ocenie przez ten Sąd nie dawał podstaw do uznania, że okresy sporne były tego rodzaju przerwami w prowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej. Z ustaleń poczynionych w tej sprawie wynika bowiem, że w tym czasie odwołujący się pozostawał w gotowości do wykonywania takiej działalności, co oznacza, że był w stanie w każdej chwili wykonać usługę, jeżeli taką by mu zlecono. Rację ma Sąd Apelacyjny, gdy twierdzi, że faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w okresie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie poszukiwania takiego zamówienia, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 lipca 2003 r, II UK 111/03, Monitor Prawa Pracy 2004 nr 7). Nie jest to bowiem przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej równoznaczna z jej okresowym zaprzestaniem. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko przedsiębiorcy. Działalność taka nie może mieć charakteru przypadkowego, a zatem nieuprawnione jest twierdzenie, że wykonywana jest wyłącznie wówczas, gdy przedsiębiorca świadczy konkretną usługę. Prowadzenie działalności gospodarczej polega bowiem tak na stworzeniu odpowiednich warunków do jej wykonywania, składaniu ofert, oczekiwaniu na zamówienie, jak i na faktycznym wykonywaniu zleconej pracy. Z uwagi na to,że wszystkie sporne okresy skarżący uważa za przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej tylko z tej przyczyny, że w tym czasie nie wykonywał żadnych usług, nie ma podstaw do podważenia stanowiska Sądu Apelacyjnego, że w ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie ma możliwości stwierdzenia, iż skarżący zaprzestał wykonywania działalności w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Faktycznie nie występowały bowiem żadne przerwy w prowadzeniu takiej działalności, a tym samym obowiązek ubezpieczenia nie mógł zostać uchylony. O istnieniu takiego obowiązku nie decyduje wola odwołującego się, czy organu rentowego a przepisy prawa stosowane w określonej sytuacji faktycznej. Skoro nie ma przesłanek do uznania, ażeby w spornych okresach skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, to stosownie do treści art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podlegał wówczas obowiązkowi ubezpieczenia, jak w konsekwencji prawidłowo stwierdził Sąd Apelacyjny.

Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

reklama

Czytaj także

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Compliance 360° w firmie (PDF)59.00 zł
reklama

Narzędzia kadrowego

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama

KORONAWIRUS A PRAWO PRACY

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Comarch

Producent i dostawca nowoczesnych systemów informatycznych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama