Od początku marca 2026 r. do końca lutego 2027 r. ZUS płaci 1483,87 zł, a nawet 1978,49 zł renty z tytułu niezdolności do pracy. Można wymienić 3 rodzaje tego świadczenia. Aby je otrzymać, składa się wniosek na formularzu ERN. Czy potrzebne są dodatkowe dokumenty dla ZUS? Jak wylicza się wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy?
- Renta z ZUS: 1483,87 zł lub 1978,49 zł do końca lutego 2027 r.
- Orzekanie o niezdolności do pracy
- Jak złożyć wniosek o rentę? Dokumenty
- Wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy
Renta z ZUS: 1483,87 zł lub 1978,49 zł do końca lutego 2027 r.
Od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2027 r. minimalna renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi 1978,49 zł, natomiast w przypadku częściowej niezdolności do pracy – 1483,87 zł. Różnica pomiędzy nimi wynika z zakresu utraty zdolności do pracy. Za całkowicie niezdolną do pracy uznaje się osobę, która utraciła możliwość wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Z kolei częściowa niezdolność oznacza znaczną utratę zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Warto podkreślić, że niezdolność do pracy nie dotyczy wyłącznie stanu zdrowia. Obejmuje także brak rokowań na odzyskanie zdolności do pracy – nawet po ewentualnym przekwalifikowaniu zawodowym.
Orzekanie o niezdolności do pracy
Co do zasady, niezdolność do pracy orzeka się na okres maksymalnie 5 lat. Dłuższy okres jest możliwy jedynie wtedy, gdy wiedza medyczna wskazuje, że powrót do pracy w tym czasie nie jest realny. Podstawą do przyznania renty jest orzeczenie lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej. Na jego podstawie ZUS wydaje decyzję o przyznaniu lub odmowie świadczenia. Wyróżnia się trzy rodzaje renty:
- renta stała – gdy brak rokowań na odzyskanie zdolności do pracy,
- renta okresowa – gdy istnieje szansa na powrót do pracy,
- renta szkoleniowa – gdy konieczne jest przekwalifikowanie zawodowe.
Jak złożyć wniosek o rentę? Dokumenty
Wniosek składa się na formularzu ERN – dostępny jest w placówkach ZUS oraz online na PUE ZUS. Należy go złożyć odpowiednio wcześniej – najpóźniej 30 dni przed zakończeniem pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego. Do wniosku należy dołączyć m.in.:
- informację o okresach składkowych i nieskładkowych (ERP-6),
- dokumenty potwierdzające zatrudnienie i wynagrodzenie (np. ERP-7),
- zaświadczenia o okresach ubezpieczenia w Polsce i za granicą,
- dokumentację medyczną oraz zaświadczenie o stanie zdrowia (OL-9),
- wywiad zawodowy (OL-10), jeśli osoba nadal pracuje.
Wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy
Wysokość renty zależy od indywidualnej sytuacji ubezpieczonego, w szczególności od:
- wysokości zarobków stanowiących podstawę składek,
- okresów składkowych i nieskładkowych,
- wybranych lat, z których liczona jest podstawa wymiaru.
Podstawę wymiaru ustala się najczęściej na podstawie:
- 10 kolejnych lat z ostatnich 20 lat pracy lub
- 20 lat z całego okresu zatrudnienia.
W szczególnych przypadkach (np. praca za granicą, brak pełnej dokumentacji) stosuje się odrębne zasady, a czasem przyjmuje się minimalne wynagrodzenie. Renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy obejmuje:
- 24% kwoty bazowej,
- 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok okresów składkowych,
- 0,7% za każdy rok okresów nieskładkowych,
- 0,7% za każdy brakujący rok do 25 lat stażu (tzw. staż hipotetyczny).
Natomiast renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosi 75% renty pełnej. Z kolei renta szkoleniowa to 75% podstawy wymiaru i nie zależy od stażu ubezpieczeniowego.