Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Od jakiej daty należy liczyć wstecz 3-letni okres, za który ZUS może żądać zwrotu nienależnie pobranych rent i emerytur

Michał Culepa
Michał Culepa
Termin, za który ZUS może żądać zwrotu nienależnie pobranych rent i emerytur, powinien być liczony 3 lata wstecz od dnia wydania decyzji nakazującej ich zwrot.

Jerzy G. uzyskał prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie decyzji ZUS z grudnia 1997 r. Podstawą było orzeczenie lekarza orzecznika, który rozpoznał u wnioskodawcy różne schorzenia związane z układem krążenia (nadciśnienie, miażdżycę) oraz kręgosłupem (zmiany zwyrodnieniowe). Na podstawie tego orzeczenia Jerzego G. uznano za całkowicie niezdolnego do pracy.

W lutym 2003 r. Jerzy G. bezzasadnie odmówił poddania się badaniu lekarskiemu, w związku z tym od marca 2003 r. ZUS odebrał mu prawo do renty. Wkrótce potem postępowanie karne wykazało, że orzeczenie lekarskie, będące podstawą uzyskania przez Jerzego G. renty, było oparte na fałszywych danych – lekarz orzecznik miejscowego oddziału ZUS przyjął bowiem od Jerzego G. korzyść majątkową (ponad 1500 zł łapówki) za odpowiednie orzeczenie, bez dokumentacji i szczegółowych badań lekarskich. Jerzy G. został wraz z innymi osobami prawomocnie skazany za ten czyn w styczniu 2008 r. Następnie ZUS w maju 2008 r., stwierdzając uzyskanie świadczenia w sposób niezgodny z prawem, wydał decyzję odmawiającą Jerzemu G. prawa do renty i zażądał zwrotu świadczenia.

Rozstrzygnięcia sądów

Od tej decyzji Jerzy G. odwołał się do sądu, który oddalił to odwołanie. Jednak sąd II instancji powziął wątpliwość, czy ZUS ma prawo dochodzić zwrotu renty, biorąc pod uwagę art. 138 ust. 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227). Zgodnie z tym przepisem, nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś przypadkach – za okres dłuższy niż 3 lata. Problemem było ustalenie, od kiedy należy liczyć trzyletni termin: czy od daty wstrzymania świadczenia (która miała miejsce w 2003 r.) czy od daty decyzji odmawiającej Jerzemu G. prawa do renty w związku z jej wyłudzeniem, która zapadła w maju 2008 r.

Orzeczenie Sądu Najwyższego

Trzyletni okres wynikający z art. 138 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, za który organ rentowy może żądać zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, należy liczyć od daty wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu tego świadczenia – stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale składu 3 sędziów z 16 października 2009 r. (I UZP 10/09).

Uzasadniając orzeczenie sąd wskazał, że przepis art. 138 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie wskazuje jednoznacznie momentu, od którego należałoby liczyć termin. Należy jednak przyjąć zasadę, że termin jest liczony od daty decyzji zobowiązującej do zwrotu. Podobną zasadę przyjmuje się bowiem dla innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych (zwłaszcza świadczeń chorobowych i wypadkowych). W tym przypadku obowiązuje również zasada zwrotu pobranych kwot za okres ostatnich 3 lat, zgodnie z art. 84 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W przypadku tych świadczeń przyjęto wykładnię, zgodnie z którą organ ubezpieczeń społecznych może żądać zwrotu tych świadczeń za okres nie dłuższy niż 3 lata od daty wydania i doręczenia decyzji (por. wyrok SN z 11 grudnia 2007 r., I UK 145/07, OSNP 2009/1-2/28). Nie ma więc powodu, by w stosunku do nienależnie pobranych emerytur i rent stosować inne zasady – obie regulacje (ustawa systemowa i emerytalna) są w tym zakresie niemal identyczne.

Wnioski z orzeczenia

W sytuacji gdy dochodzi do wydania przez organ rentowy dwóch następujących po sobie decyzji – jednej dotyczącej wstrzymania wypłaty świadczenia (np. renty, emerytury) i drugiej, stwierdzającej bezprawność uzyskania tego samego świadczenia – może dojść do sytuacji, w której osoba pobierająca świadczenie nie będzie miała obowiązku zwrotu wypłaconych kwot, nawet gdy świadczenia zostały pobrane z naruszeniem prawa. Będzie to miało miejsce w przypadku, gdy pierwszą decyzję (o wstrzymaniu wypłaty) dzieli od drugiej (stwierdzającej nienależność świadczenia i obowiązek jego zwrotu) dłuższy czas (np. kilka lat).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Składka zdrowotna przedsiębiorców po zmianie przepisów od 2022 r. (PDF)
Składka zdrowotna przedsiębiorców po zmianie przepisów od 2022 r. (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kiedy Zielone Świątki w 2022 r.?
    Kiedy wypadają Zielone Świątki? Czy to dzień wolny od pracy? Czy można wtedy zrobić zakupy
    Praca zdalna coraz bliżej uregulowania w Kodeksie pracy
    Praca zdalna nie była dotychczas uregulowana w Kodeksie pracy. Projekt nowelizacji ustawy zakłada, że nowe regulacje zastąpią przepisy o telepracy. Jakie obowiązki przy poleceniu pracy zdalnej będzie miał pracodawca?
    Wynagrodzenie pielęgniarek i innych zawodów medycznych. Jakie zmiany?
    Wzrost wynagrodzeń w ochronie zdrowia ma zachęć młodych ludzi do studiowania na kierunkach medycznych i docenić doświadczonych pracowników – wskazał we wtorek wiceminister zdrowia Piotr Bromber.
    Dziecko w żłobku – już płyną pieniądze z ZUS
    W mieniony piątek 20 maja na konta żłobków popłynęły pierwsze pieniądze. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przelał w pierwszej transzy ponad 86 milionów złotych. Liczba dzieci, na które przyznano do tej pory dofinansowanie wynosi ponad 65 tys.
    Zmiany w Kodeksie pracy
    Rząd zajmuje się projektem nowelizacji Kodeksu pracy, która na stałe wprowadzi pracę zdalną do polskiego porządku prawnego.
    W ciągu 10 lat liczba pracujących wzrosła o ponad 2 mln
    W 2021 r., liczba pracujących 17,130 mln - była znacząco większa w porównaniu z wynikami spisu z 2011 r. (ponad 15 mln).
    Rząd zajmie się przepisami dot. pracy zdalnej i wykrywania alkoholu u pracowników
    Rada Ministrów zajmie się przepisami wprowadzającymi pracę zdalną jako rozwiązanie stałe, a także umożliwiającymi kontrolę pracowników na obecność alkoholu.
    Czym jest prawo pracy?
    Mówiąc o prawie pracy, często myślimy o Kodeksie pracy. Czy są jeszcze jakieś regulacje dotyczące stosunku pracy?
    Trzynasta emerytura ze Słowacji
    Słowacka instytucja ubezpieczeniowa (SIA) wypłaci w lipcu 2022 rl trzynastą emeryturę osobom, które pobierają emeryturę słowacką i mieszkają w Polsce.
    Od 2023 roku pracownicy automatycznie będą zapisani do PPK
    Wykorzystując dostępne w internecie kalkulatory PPK, można wyliczyć, że – odkładając tylko 56 zł miesięcznie – w ciągu roku zgromadzimy 1666 zł. Gdybyśmy chcieli te pieniądze odkładać samodzielnie w innym produkcie, oszczędzilibyśmy ok. 650–680 zł. Udział pracodawcy i dopłaty od państwa powodują więc, że zyskujemy dużo więcej – mówi Joanna Załęska, dyrektor biura PPK w Compensie.
    FORUM KADR I KSIĘGOWOŚCI 2022 - rabat 15% na zgłoszenia do 31 maja
    FORUM KADR I KSIĘGOWOŚCI 2022 odbędzie się w dniu 7 czerwca 2022 r. Można uzyskać rabat – 15% na zgłoszenia wysłane do 31 maja. Zapraszamy!
    Podwyżka płacy minimalnej w 2023 roku może przyspieszyć inflację
    Rząd rozważa podwyżkę minimalnego wynagrodzenia od początku 2023 r. do 3350 zł, a od lipca do 3500 zł. Obecnie wynosi ono 3010 zł. Wyższy od ustawowego wzrost płacy minimalnej i wskaźnika waloryzacji emerytur i rent może oznaczać dalszy niekontrolowany wzrost inflacji – ostrzega Konfederacja Lewiatan.
    Większość czasu pracy naukowców jest marnowana na biurokrację [WYWIAD]
    Nauka w Polsce rozwija się znacznie wolniej, niż mogłaby się rozwijać - ocenił w rozmowie z PAP prof. Grzegorz Węgrzyn, biolog molekularny. Jego zdaniem, nawet do 70-80 proc. normalnego czasu pracy naukowców jest marnowanego na działania biurokratyczne.
    Komu przysługuje ulga dla rodzin 4+?
    Ulga dla pracowników z co najmniej czworgiem dzieci – komu przysługuje? Czym jest?
    Sześć lat bez awansu, a później zwolnienie? Nowy system awansu zawodowego nauczycieli
    Nowy system awansu zawodowego nauczycieli sprawi, że nauczyciel, jeżeli uzyska co najmniej dobrą ocenę pracy, może ją wykonywać przez sześć lat, bez konieczności uzyskania stopnia awansu zawodowego. Po upływie tego czasu umowa z nim zostanie rozwiązana z mocy prawa.
    Sobota i niedziela – czy są dniami urlopu?
    Czy pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu na sobotę i niedzielę?
    Urlop menstruacyjny – czy także w Polsce?
    Urlop menstruacyjny można wziąć w Japonii i Korei Południowej, a obecnie w projekcie ustawy proponuje go Hiszpania. Czym jest? Czy można ubiegać się o taki urlop również w Polsce?
    Polski pracownik w obliczu inflacji
    Pomimo sytuacji gospodarczej, wojny w Ukrainie oraz pandemii, wielu Polaków jest gotowych do zmiany miejsca zatrudnienia. Czynnikiem szczególnie wpływającym na postawy zawodowe jest inflacja.
    Prawnicy - ile zarabiają?
    Wywołana przez pandemię niechęć do zmiany miejsca zatrudnienia zaowocowała zmniejszoną responsywnością na oferty pracy przez doświadczonych kandydatów na stanowiska prawnicze i wysoką liczbą odrzuconych ofert. Z tego powodu pracodawcy często byli zmuszeni uelastyczniać swoje wymagania wobec kandydatów oraz redefiniować widełki wynagrodzenia na korzyść pracownika. Więcej w analizie przygotowanej przez Manpower.
    Wskaźniki dla przyszłych emerytów bardzo dobre
    Stan kont osób ubezpieczonych w ZUS, na których gromadzone są składki na ubezpieczenie emerytalne, wzrośnie o 9,33 proc. – mówi prof. Gertruda Uścińska, prezes ZUS.
    Osoby na przedemerytalnym muszą rozliczyć się z ZUS
    Jak co roku tylko do końca maja czas osoby dorabiające do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego na powiadomienie ZUS o dodatkowych przychodach osiągniętych od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r.
    Co czwarta firma chce pozyskiwać nowych pracowników
    ManpowerGroup opublikował swój najnowszy raport, w ramach którego firmy zdradzają swoje plany zatrudnienia na czas od lipca do końca września. Prognoza netto zatrudnienia dla Polski, która jest barometrem rynku pracy i pokazuje chęci firm związane z pozyskiwaniem nowych kadr wynosi +11%. To wynik wyższy o 5 punktów procentowych od prognozy deklarowanej na bieżący kwartał. Podczas gdy 27% badanych przedsiębiorstw mówi o planach zatrudnienia nowych pracowników, 17% prognozuje redukcje etatów. Jednocześnie co druga firma (54%) chce pozostawić liczbę pracowników na niezmienionym poziomie, a jedynie 2% nie zna planów zatrudnienia na kolejny kwartał.
    Ukraińcy pracują na Dolnym Śląsku
    W pierwszym kwartale tego roku o prawie 7 proc. wzrosła ilość zatrudnionych na Dolnym Śląsku Ukraińców. Na koniec grudnia 2021 roku do ZUS w województwie dolnośląskim było zgłoszonych 66 638 pracowników pochodzących z Ukrainy, na koniec marca 2022 roku już 71 238.
    Reputacja oparta na powrotach, czyli dlaczego reboarding ma znaczenie
    Dla wielu pracowników powrót do pracy po pandemii był prawdziwym wyzwaniem. Podobnie jak dla pracodawców. Okazało się, że po długiej nieobecności w biurze trzeba na nowo uczyć się firmowej rzeczywistości offline. Lepiej poradziły sobie z tą sytuacją firmy, które w swojej strategii HR uwzględniły reboarding. Tym bardziej, że termin ten nie dotyczy tylko powrotu do postpandemicznej biurowej rzeczywistości.
    Pracodawcy powinni przygotować się na zmiany w ustawie o PPK
    Pracodawca będzie mógł szybciej zapisać pracownika do PPK. Szybciej niż dotychczas będzie mógł także dokonać pierwszych wpłat do tego programu, nawet od razu po ich naliczeniu i pobraniu.