Kategorie

Jak prawidłowo wystawić i wydać pracownikowi świadectwo pracy

Rafał Krawczyk
Pracodawca, rozstając się z pracownikiem, musi wydać mu świadectwo pracy. Powinien to zrobić niezwłocznie, czyli w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia umowy. Jeśli wskutek niewydania świadectwa w terminie lub zamieszczenia w nim nieprawdziwej informacji pracownik poniesie szkodę, może domagać się od pracodawcy odszkodowania.

KODEKS PRACY | Dokumentacja pracownicza

Czy świadectwo można wydać wcześniej

Pracownik zatrudniony na czas określony, na miesiąc przed terminem rozwiązania umowy zażądał wydania mu świadectwa pracy. Czy mogę mu je wydać?

Nie. Wydanie świadectwa pracy pracownikowi nie może nastąpić wcześniej niż w ostatnim dniu pracy pracownika. Jest tak dlatego, że wydaje je się z związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy. Nie ma możliwości, aby świadectwo takie zostało wydane w czasie trwania stosunku pracy. Pracownik może natomiast żądać od pracodawcy wydania mu poświadczenia zatrudnienia. Natomiast po zakończeniu zatrudnienia pracodawca jest zobowiązany wydać świadectwo pracy bez uprzedniego wniosku pracownika. Na żądanie pracownika świadectwo pracy jest wydawane wyłącznie w jednym wypadku, wtedy gdy dotychczasowy pracodawca nawiązuje z nim kolejną umowę o pracę bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej.

Podstawa prawna:
• art. 97 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy można zamieścić opinię o pracowniku

Zwolniony dyscyplinarnie pracownik zachowywał się w mojej opinii skandalicznie, pił w czasie pracy alkohol, niszczył mienie pracodawcy i pobił innego pracownika. Czy mogę przed nim przestrzec innych pracodawców, opisując swoje spostrzeżenia o nim w świadectwie pracy?

Nie. Świadectwo pracy powinno zawierać wyłącznie najważniejsze dane dotyczące stosunku pracy, który został rozwiązany lub wygasł. W szczególności w świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy, a także inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Ponadto w świadectwie pracy zamieszcza się wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

Na żądanie pracownika w świadectwie pracy należy podać także informację o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach. Zawarcie wbrew przepisom w świadectwie pracy informacji, które nie powinny się tam znaleźć, daje pracownikowi prawo do sprostowania świadectwa pracy, nawet jeżeli są to informacje prawdziwe, których pracownik nie kwestionuje.

Tego typu niedopuszczalną informacją jest właśnie negatywna opinia na temat pracownika. Kolejne uchybienie pracodawcy przy wydawaniu świadectwa pracy może polegać na niezamieszczeniu w świadectwie pracy informacji, które powinny się w nim znaleźć, poprzez pominięcie pewnych danych, jak też niewypełnienie niektórych rubryk. Ostatnim rodzajem wad jest zamieszczenie danych nieprawdziwych lub błędnych.

Podstawa prawna:
• art. 97 par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
• rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (Dz.U. nr 60, poz. 282 z późn. zm.).

 

Czy pracownik może wyegzekwować wyrok?

Sąd nakazał mi sprostowanie świadectwa pracy. Ja dalej nie zgadzam się z tym wyrokiem. Czy pracownik ma instrumenty, aby zmusić mnie do sprostowania świadectwa pracy?

Tak. Wykonanie wyroku nakazującego sprostowanie świadectwa pracy może nastąpić wyłącznie przez pracodawcę, który powinien wydać świadectwo pracy o treści określonej w wyroku. Nie ma możliwości, aby za pracodawcę sprostowane świadectwo pracy wydał sąd lub inny organ. Wykonanie tego typu obowiązku nałożonego na pracodawcę w wyroku wymusić można jedynie w drodze egzekucji świadczeń niepieniężnych. Organem egzekucyjnym jest w takim wypadku sąd. Po złożeniu wniosku sąd powinien wysłuchać pracownika (wierzyciela) i pracodawcę (dłużnika). Może się to odbyć w drodze złożenia pisemnych wyjaśnień.

Jeżeli sąd, po wysłuchaniu stron, stwierdzi, iż czynność, którą ma wykonać dłużnik, nie została wykonana, wyznaczy dłużnikowi termin do jej wykonania i zagrozi pracodawcy grzywną na wypadek niewykonania czynności. Jeśli w terminie wyznaczonym przez sąd pracodawca nie sprostuje świadectwa na wniosek pracownika, sąd nałoży grzywnę i wyznaczy kolejny termin do wykonania czynności z zagrożeniem surowszą grzywną.

Wniosek ten pracownik może ponawiać, jeżeli pomimo wyznaczania kolejnych terminów i nakładania kolejnych grzywien pracodawca w dalszym ciągu odmawia wykonania wyroku. Grzywna orzeczona jednym postanowieniem nie może przekroczyć jednego tysiąca złotych. Jeżeli jednak trzykrotne wymierzenie grzywny okaże się nieskuteczne, sąd może nakładać grzywny w wyższej wysokości. Suma tych grzywien nie może jednak przekroczyć 100 tys. zł. Niezapłacenie grzywien i dalsze niewykonywanie wyroku spowoduje zamianę grzywien na areszt, przy czym ogólny czas trwania aresztu nie może w tej samej sprawie przekroczyć sześciu miesięcy.

Podstawa prawna:
• art. 1050-1059 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy sąd może oddalić pozew pracownika

Pracownik wniósł do sądu pozew o sprostowanie świadectwa pracy po trzech miesiącach od ustania zatrudnienia. Czy sąd może oddalić to żądanie z powodu przekroczenia terminu?

Tak. Postępowanie w przedmiocie sprostowania świadectwa pracy odbywa się dwuetapowo. W pierwszej kolejności pracownik musi zwrócić się o sprostowanie świadectwa do pracodawcy. Ma na to siedem dni od otrzymania świadectwa pracy od pracodawcy. Po złożeniu wniosku pracodawca może w ciągu siedmiu dni uwzględnić żądanie. Jeżeli pracodawca sprostuje świadectwo pracy, całe postępowanie się kończy. Jeśli pracodawca odmawia sprostowania świadectwa pracy, powinien zawiadomić o tym pracownika.

Od otrzymania zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy pracownik ma siedem dni na odwołanie się do sądu rejonowego. Niedotrzymanie terminu do złożenia powództwa nie pozbawia pracownika możliwości żądania sprostowania świadectwa pracy, ale wyłącznie wtedy, jeżeli czynności tej pracownik nie dokonał w terminie bez swojej winy.

W takim przypadku musi on złożyć wraz ze spóźnionym pozwem o sprostowanie świadectwa pracy wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Pracownik ma na to siedem dni od dnia ustania przyczyny przekroczenia terminu. We wniosku musi uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające uchybienie terminu. To, czy termin można przywrócić, oceni sąd. Jeśli sąd stwierdzi, że pracownik przekroczył termin do wniesienia powództwa ze swej winy, oddali powództwo bez merytorycznego badania jego zasadności.

Podstawa prawna:
• art. 97 par. 21, art. 265 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy odszkodowanie może być dowolne

Nie wydałem świadectwa pracy pracownikowi. Po sześciu miesiącach zażądał on ode mnie odszkodowania za cały okres pozostania bez pracy. Czy ma do tego prawo?

Nie. Pracownik może uzyskać odszkodowanie w wysokości utraconych zarobków. Ustawodawca określił jednak jego maksymalną wysokość. Jest nią wynagrodzenie za okres sześciu tygodni. Z tytułu traconych zarobków zasądzenie wyższego odszkodowania nie jest możliwe, ponieważ kodeks pracy zawiera w tym zakresie pełną regulację (por. wyrok SN z 6 października 1998 r., I PKN 376/98, OSNAP 1999/22/715). Pracodawca musi jednak wiedzieć, że jego uchybienia przy wydawaniu świadectwa pracy mogą spowodować również innego typu szkody.

Naprawienia tych szkód pracownik może dochodzić na podstawie stosowanych odpowiednio przepisów kodeksu cywilnego, czyli art. 471 par. 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. (por. wyrok SN z 13 października 2004 r. II PK 36/04 OSNP 2005/8/106). Odszkodowanie z tytułu utraconych zarobków oblicza się tak jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy o zasądzenie odszkodowania będzie zawsze sąd rejonowy niezależnie od wysokości dochodzonej kwoty.

Podstawa prawna:
• art. 99 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
• art. 461 par. 11 ustawy z 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy pracownik może żądać odszkodowania

Pracownik odmówił odebrania świadectwa pracy. Wysłanie go na adres przez niego podany także okazało się niemożliwe, ponieważ okazało się, że pracownik nie zamieszkuje w miejscu przez siebie wskazanym. Czy pracownik może w takiej sytuacji żądać odszkodowania za niewydanie świadectwa pracy?

Nie. Pracownik musi wykazać, iż pracodawca lub osoba za niego działająca nie wydali świadectwa pracy ze swej winy. Odszkodowanie nie będzie przysługiwało, jeżeli świadectwo nie zostało wydane lub sporządzone nieprawidłowo z winy pracownika lub wskutek działania siły wyższej.

Jedną z przyczyn zawinionego przez pracownika opóźnienia w wydaniu świadectwa pracy jest wskazanie przez niego nieprawidłowego adresu. Gdy okazuje się, że adres pracownika jest nieaktualny, a innego pracownik nie podał, pracodawca po złożeniu świadectwa pracy do akt osobowych i uczynieniu w nich adnotacji o niemożności doręczenia jest zwolniony od konieczności szukania innych sposobów doręczenia tego dokumentu. Po stronie pracownika nie powstanie w takiej sytuacji roszczenie o odszkodowanie.

Pracownikowi nie przysługuje również roszczenie o odszkodowanie, jeżeli nie żądał on bezzwłocznie, aby pracodawca sprostował świadectwo pracy, a nieprawdziwa wzmianka w treści świadectwa okazała się wynikiem błędu po stronie pracodawcy, który natychmiast po dowiedzeniu się o błędzie sprostował świadectwo pracy (por. wyrok SN z 24 marca 1975 r., I PR 28/75, OSN 1976/1/14).

Podstawa prawna:
• art. 99 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 98 z późn. zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.