| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Mobbing > Co to jest mobbing i jak z nim walczyć?

Co to jest mobbing i jak z nim walczyć?

Ogólnie rzecz ujmując, mobbing to uporczywy i długotrwały terror psychiczny w miejscu pracy. Warto wiedzieć, że każdemu pracownikowi, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę przysługuje odpowiednie odszkodowanie. Co więcej, w przypadku gdy zachowanie pracodawcy spowodowało problemy zdrowotne pracownikowi należy się także zadośćuczynienie.

W definicji zawartej w art. 94 Kodeksu pracy wyróżnia się następujące przesłanki mobbingu:

  • są to działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi,
  • polegają na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika,
  • wywołują u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej,
  • powodują lub mają na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Jakie zachowania mogą być uznane za mobbing?

W zasadzie nie jest możliwym przedstawienie pełnego katalogu działań, które mogą być sklasyfikowane jako mobbing. Tradycyjnie odwołuje się do podziału szwedzkiego uczonego H. Leymanna, który wyróżnił grupy zachowań o charakterze mobbingu. Są to:

  • oddziaływania zaburzające możliwości komunikowania, np. stałe przerywanie wypowiedzi, werbalne i pisemne groźby i pogróżki, reagowanie na uwagi krzykiem lub głośnym wymyślaniem i pomstowaniem;
  • oddziaływania zaburzające relacje społeczne, np. unikanie rozmów z ofiarą, zabronienie kolegom rozmów z ofiarą, traktowanie "jak powietrze";
  • działania mające na celu zaburzyć społeczny odbiór osoby – ataki na reputację, np. rozsiewanie plotek, sugerowanie choroby psychicznej i kierowanie na badanie psychiatryczne, zaloty lub słowne propozycje seksualne, nacieranie na polityczne albo religijne przekonania, nieodpowiednie żarty i psikusy;
  • działania mające wpływ na jakość sytuacji życiowej i zawodowej, np. niedawanie ofierze żadnych zadań do wykonania, zlecanie wykonania prac bezsensownych, dawanie zadań przerastających możliwości i kompetencje ofiary w celu jej zdyskredytowania;
  • działania mające szkodliwy wpływ na zdrowie ofiary, np. zmuszanie do wykonywania prac szkodliwych dla zdrowia, działania o podłożu seksualnym, znęcanie się fizyczne.

Jak widać mobbing jest pojęciem dosyć nieostrym i w związku z tym w jego definicji mieszczą się bardzo różne zachowania. Niemniej jednak, aby mogły być uznane za mobbing muszą to być działania długotrwałe oraz uporczywe. Mobbing to nie jest zachowanie jednostkowe.

W rezultacie nawet niesprawiedliwa, lecz incydentalna krytyka pracownika nie może być kwalifikowana, jako mobbing. Samo poczucie pracownika, że podejmowane wobec niego działania i zachowania mają charakter mobbingu, nie są wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że rzeczywiście on występuje (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 8 lutego 2018 r., III APa 74/17).

Zadośćuczynienie i odszkodowanie z tytułu mobbingu

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, każdy pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Co ważne, należy udowodnić krzywdę w sensie medycznym – nie wystarczy uczucie przygnębienia czy też inne negatywne emocje.

Sama ustawa w zasadzie nie wskazuje w jakim wymiarze poszkodowanemu pracownikowi przysługuje zadośćuczynienie oraz jak je określić. Niemniej jednak orzecznictwo sądów nieco precyzuję tę kwestię. W wyroku z dnia 8 sierpnia 2017 r. (I PK 206/16) Sąd Najwyższy stwierdził, że czynnikami decydującymi o usprawiedliwionej, odpowiedniej wysokości należnego osobie poszkodowanej zadośćuczynienia są m.in.:  rozmiar doznanej krzywdy wymagający oceny stopnia wywołanych cierpień psychicznych lub fizycznych, ich intensywność, czas trwania mobbingu, nieodwracalność następstw doznanej krzywdy itp. Zdarzeniem potęgującym rozmiar krzywdy pracownika i wpływającym na wyższą wysokość zadośćuczynienia będzie także zawinione nieprzeciwdziałanie mobbingowi przez przełożonych mobbera. Istotne jest także, że zgodnie ze wspomnianym wyrokiem wypłacona pracownikowi odprawa z tytułu programu dobrowolnych odejść nie ma żadnego przełożenia na wysokość zadośćuczynienia z tytułu mobbingu, ponieważ należy się pracownikowi z innego tytułu.

Czytaj także

Narzędzia kadrowego

POLECANE

REWOLUCJA W DOKUMENTACJI PRACOWNICZEJ 2019

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Wydawnictwo GASKOR

Profesjonalne publikacje z zakresu prawa i biznesu

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »