| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Zatrudnienie > Umowa o pracę > Zmiany w umowach na czas określony 2016 - kiedy i jak stosować wyjątki

Zmiany w umowach na czas określony 2016 - kiedy i jak stosować wyjątki

Od 22 lutego 2016 r. przepisy odnoszące się do umów na czas określony zawierają limity czasowe oraz ilościowe, co oznacza, ze pracodawcy mogą zawrzeć maksymalnie trzy umowy o pracę na czas określony, na okres nieprzekraczający łącznie 33 miesięcy. Jednakże od tych zasad obowiązują również wyjątki. Jak i kiedy je stosować?

2. Wyłączenia

Limity liczbowe i czasowe w odniesieniu do umów na czas określony nie obowiązują w czterech grupach sytuacji. Określa je art. 251 par. 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.; dalej: k.p.).

Limitów nie stosujemy więc do umów zawartych:

1) w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,

2) w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,

3) w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,

4) w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie, o ile w każdej z tych sytuacji jest wypełniony warunek uzupełniający: ich zawarcie w danym przypadku służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie w świetle wszystkich okoliczności zawarcia umowy.

Wypowiedzenie umowy na czas określony po zmianie przepisów

3. Umowa na zastępstwo

Umowa na zastępstwo jest zawierana na czas usprawiedliwionej nieobecności innego pracownika. W wielu przypadkach nieobecność związana jest z ciążą i macierzyństwem. Często więc umowy na zastępstwo trwają stosunkowo długo. Dodatkowo kontrakty te można z jednym zastępcą zawierać kolejno po sobie w związku z nieobecnością różnych osób.

Terminem końcowym umowy na zastępstwo jest data powrotu zastępowanego pracownika do pracy, która może nie być z góry znana (jak również przewidywana pierwotnie data końcowa np. choroby może ulegać modyfikacjom, nawet wielokrotnym).

Z chwilą powrotu zastępowanego pracownika do pracy ziści się warunek przewidziany w umowie o pracę na zastępstwo i umowa tego pracownika rozwiąże się z chwilą powrotu do pracy pracownika zastępowanego (postanowienie Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt I PK 233/11, Legalis nr 526700).

PRZYKŁAD

Jak działa wyłączenie

Kilkakrotnie zawieraliśmy z pracownicą umowy na zastępstwo. Osoba zastępowana powróciła do pracy, a chcielibyśmy zatrudnić dotychczasowego zastępcę na podstawie zwykłej umowy na czas określony. Zastanawiamy się jednak, czy umowy na zastępstwo są nielimitowane tylko w odniesieniu do nich samych (a więc tylko wtedy, gdy z daną osobą nie są zawierane innego rodzaju umowy o pracę), ale są już wliczane do limitów umów na czas określony, w razie gdy po nich jest zawierana zwykła umowa terminowa?

W odniesieniu do umów na zastępstwo nie stosujemy limitów, bez względu na to, czy po umowie tej zostanie zawarty standardowy kontrakt na czas określony. To oznacza, że umowa terminowa zawarta z pracownicą już nie jako umowa na zastępstwo będzie pierwszą z limitu trzech umów na czas określony, a maksymalny czas takiego zatrudnienia, czyli 33 miesiące, będzie liczony od jej zawarcia. Nie będziemy uwzględniać wcześniejszych umów na zastępstwo.

Umowa na zastępstwo jako jeden z wyjątków od limitowania umów okresowych nie budzi raczej dużych problemów. Warto jednak pamiętać, że ta specyficzna kwalifikacja umowy, jaką jest zastępowanie nieobecnego pracownika, trwa, dopóki mówimy o rzeczywistym zastępowaniu.

Zobacz serwis: Urlopy pracownicze

Jeżeli umowę zawarto nie na czas trwania usprawiedliwionej nieobecności, ale do konkretnej daty, to z tym dniem umowa ulega rozwiązaniu niezależnie od tego, czy osoba zastępowana rzeczywiście powróci tego dnia do pracy, czy też nieobecność się przedłuży. Jeżeli jednak osoba zastępowana powróci do pracy wcześniej (np. przerywając urlop wychowawczy), to umowa na zastępstwo, której termin końcowy został określony poprzez podanie daty, nie ulegnie automatycznemu zakończeniu. Będzie musiała zostać rozwiązana w drodze wypowiedzenia (ewentualnie porozumienia stron). Okres wypowiedzenia może przy tym wynosić nawet 3 miesiące.

W takiej sytuacji powstaje poważny problem – jak traktować świadczenie pracy przez zastępcę w okresie, w którym osoba zastępowana już jest obecna w pracy? Z całą pewnością mogłoby dojść do stwierdzenia, że w tym okresie osoba zastępująca nie świadczy już pracy na podstawie umowy na zastępstwo, ale w ramach zwykłej umowy okresowej, czyli umowy objętej limitami.

Kolejny problem to wymiar czasu pracy zastępcy. Umowa na zastępstwo może być zawarta na pełny lub niepełny wymiar czasu pracy. Nie trzeba się przy tym kierować wymiarem czasu pracy osoby zastępowanej.

PRZYKŁAD

Wymiar czasu pracy

Pracownica zastępowana jest zatrudniona na pełny etat. Pracodawca chce zatrudnić zastępcę, ale jedynie na pół etatu. Jest to dopuszczalne i uzasadnione, albowiem niezbędna jest realizacja tylko części zadań osoby nieobecnej, a pracodawca nie chce ryzykować i powierzać osobie zastępującej zadań skomplikowanych i wymagających dużego doświadczenia.

O ile jednak przy niższym wymiarze czasu pracy w umowie na zastępstwo mamy swobodną decyzję pracodawcy, o tyle wyższy wymiar w pewnych sytuacjach może być uznany za nadużycie prawa.

PRZYKŁAD

Nadużycie prawa

Osoba zastępowana pracuje na 1/3 etatu, a pracodawca zawarł umowę na zastępstwo w pełnym wymiarze czasu pracy.

Zauważmy przy tym, że zastępowanie to przejęcie wypełniania czyichś obowiązków. W tym przypadku mamy zaś do czynienia nie tyle z wypełnieniem luki kadrowej, co z realizacją – mówiąc skrótowo – trzykrotnie zwiększonego zakresu pracy osoby zastępowanej. Przy tak dużej różnicy w wymiarach etatu powstaje istotne ryzyko uznania, że w rzeczywistości nie mamy do czynienia z umową na zastępstwo. W konsekwencji trzeba by przyjąć, że jest to umowa na czas określony, która nie jest zwolniona spod limitowania. Umowa ta nie spełnia warunku służenia zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania.

Zobacz serwis: Urlop rodzicielski

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

DIF Brokers

Broker

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »