Kadry, HR - Praca i Płace - Zasiłki - INFOR.PL

System wypłaty świadczeń z ubezpieczenia chorobowego dzieli pracodawców na dwie grupy: zobowiązanych do wypłaty świadczeń chorobowych i niemających takiego obowiązku. Do pierwszej grupy zalicza się zakłady pracy, które zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego na 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego powyżej 20 osób. Pozostali pracodawcy mają obowiązek zgromadzić dokumentację zasiłkową i przekazać ją do ZUS, który wypłaci świadczenie.

Pracownica, która jest w ciąży, zachorowała, przy czym na druku zwolnienia lekarskiego, który otrzymaliśmy, nie ma wpisanego kodu „B”. Złożyła ona dodatkowo oświadczenie, że jest w ciąży. Czy takie oświadczenie wystarczy do wypłacenia wynagrodzenia i zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru?

Oświadczenie pracownicy nie jest dokumentem potwierdzającym stan ciąży, który uprawnia do świadczeń w wysokości 100% podstawy wymiaru.

Mogą Państwo wypłacić wynagrodzenie i zasiłek chorobowy w tej wysokości tylko po dostarczeniu dokumentów potwierdzających ciążę pracownicy. Może to być druk zwolnienia lekarskiego (ZUS ZLA) z wpisanym przez lekarza, który wystawił zwolnienie lekarskie, kodem „B”. Kod ten oznacza niezdolność do pracy przypadającą w okresie ciąży.

Innym dokumentem, na podstawie którego można pracownicy wypłacić świadczenia chorobowe w wysokości 100%, jest odrębne zaświadczenie stwierdzające stan ciąży wystawione przez lekarza leczącego pracownicę.

Do czasu, gdy pracownica dostarczy jeden z tych dokumentów, nie można wypłacić jej świadczeń w wysokości 100% podstawy wymiaru. Przysługują jej świadczenia w wysokości 80% podstawy wymiaru i dopiero po udokumentowaniu ciąży należy dopłacić jej 20% świadczenia.

Lekarz, który wystawił zwolnienie lekarskie, może dopisać na nim wymagany kod. Taką zmianę lekarz musi potwierdzić swoim podpisem i pieczątką.

Może też wystawić odrębne zaświadczenie, w którym wskaże, że pracownica jest w ciąży i że w okresie, na jaki zostało wystawione zwolnienie lekarskie, była w ciąży. Z zaświadczenia nie musi wynikać, który to tydzień czy miesiąc ciąży, ponieważ świadczenia w wysokości 100% podstawy wymiaru przysługują od pierwszego dnia ciąży.

Jeżeli pracownica nie udokumentuje prawa do świadczeń w wysokości 100% i urodzi dziecko, to będą Państwo zobowiązani do wyrównania wypłaconych świadczeń. W tej sytuacji pracownica nie musi składać żadnych dodatkowych dokumentów. Wyrównanie jest wypłacane z urzędu za cały okres trwania niezdolności do pracy, ale nie dłużej niż za 6 miesięcy przed porodem.

Jeżeli pracownica będzie domagała się wyrównania świadczeń za dłuższy okres, to musi wystąpić z takim wnioskiem i udokumentować okres trwania ciąży zaświadczeniem lekarskim.

Zwolnienie lekarskie obejmuje przełom dwóch miesięcy od 29 maja do 2 czerwca br. Część zasiłku wypłaciliśmy w czerwcu za maj, natomiast zasiłek za 1 i 2 czerwca pracownik otrzyma z wynagrodzeniem za czerwiec w lipcu. Druk zwolnienia podłączyliśmy do listy, na podstawie której dokonaliśmy pierwszej wypłaty. Czy do drugiej listy załączyć ksero zwolnienia?

Jeżeli wypłata świadczeń chorobowych na podstawie jednego zwolnienia lekarskiego obejmuje dwa miesiące, to należy skorzystać z zastępczej asygnaty zasiłkowej (druk ZUS Z-7). Wzór formularza jest dostępny w każdej jednostce ZUS lub na stronie internetowej www.zus.pl.

Dokument źródłowy (ZUS ZLA), który potwierdza prawo do zasiłku chorobowego, należy dołączyć do listy wypłat z miesiąca, w którym wypłacono pierwszą część świadczenia. Natomiast wypłacając kolejne raty świadczenia (w następnych miesiącach) należy wypełnić asygnatę zastępczą i podłączyć ją do list wypłat obejmujących wypłaty za dany miesiąc.

Przykład:
Pracownik dostarczył zwolnienie lekarskie obejmujące okres od 23 kwietnia do 11 maja br. Osoba ta jest uprawniona do zasiłku chorobowego, którego płatnikiem jest jej pracodawca. Wypłata została dokonana w dwóch ratach - pierwsza razem z kwietniowymi poborami (27 kwietnia), a druga z majowymi (31 maja). Druk zwolnienia powinien zostać dołączony do kwietniowej listy wypłat, natomiast do majowej pracodawca musi dołączyć sporządzoną zastępczą asygnatę zasiłkową.

Jednemu z pracowników skończył się już okres zasiłkowy. Wiemy, że kilka tygodni temu wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Mimo upływu okresu zasiłkowego pracownik nadal dostarcza nam zwolnienia lekarskie. Czy na ich podstawie możemy dokonać wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego?

Dokumentem uprawniającym wypłatę świadczenia rehabilitacyjnego jest decyzja ZUS o jego przyznaniu. Takiej decyzji nie otrzymali Państwo z ZUS, dlatego nie można dokonywać wypłat świadczeń za okres po upływie 182. dnia okresu zasiłkowego.

O konieczności przyznania świadczenia rehabilitacyjnego orzeka lekarz orzecznik ZUS. Dopiero na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika, ZUS wyda decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa do świadczenia.

W przypadku decyzji pozytywnej zostanie w niej określony czas, na jaki przyznano świadczenie. Datą początkową jest zawsze następny dzień po upływie okresu zasiłkowego. Jeżeli w omawianej sytuacji pracownik otrzyma świadczenie, to należy wypłacić je za okres wsteczny.

Do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego nie są potrzebne zaświadczenia lekarskie na druku ZUS ZLA. Jedynym wymaganym dokumentem jest decyzja ZUS, która ustala prawo do świadczenia i okres jego wypłaty.

Na podstawie decyzji ZUS wypłaty świadczeń rehabilitacyjnych są dokonywane w kilku, a nawet kilkunastu ratach, dlatego przy każdej wypłacie należy dodatkowo wypełnić zastępczą asygnatę zasiłkową.

Wypłacamy swoim pracownikom świadczenia chorobowe, w tym zasiłki opiekuńcze. W trakcie prowadzonej u nas kontroli ZUS zakwestionował wypłatę zasiłków opiekuńczych dokonywaną tylko na podstawie zaświadczeń ZUS ZLA. Czy słusznie, jeżeli zwolnienia lekarskie były wypełnione prawidłowo, a pracownicy korzystający ze zwolnień nie mieli z kim zostawić chorych dzieci?

Zaświadczenie lekarskie wystawione na druku ZUS ZLA jest jednym z dokumentów potwierdzających prawo do zasiłku opiekuńczego pracownika. Formularz ten nie zawiera wszystkich informacji wymaganych do ustalenia, czy danej osobie przysługuje zasiłek opiekuńczy. Dlatego pracownik, który stara się o zasiłek opiekuńczy, ma obowiązek złożyć dodatkowo wniosek o ustalenie prawa do zasiłku opiekuńczego (ZUS Z-15).

Zawiera on m.in. informacje o tym, czy jest inny domownik który może zapewnić opiekę, czy współmałżonek wnioskodawcy pracuje, a w przypadku zatrudnienia na zmiany - w jakich godzinach świadczy pracę, czy wnioskodawca lub jego współmałżonek mieli wypłacony w danym roku kalendarzowym zasiłek opiekuńczy, a jeśli tak, to za ile dni.

Na druku znajduje się również oświadczenie ubezpieczonego o pozostawaniu z chorym członkiem rodziny we wspólnym gospodarstwie domowym.

Wniosek powinien być złożony przy każdorazowym występowaniu o przyznanie zasiłku. Nie jest wymagany jedynie w sytuacji, gdy ubezpieczony występuje o dalszy zasiłek z tytułu nieprzerwanego sprawowania opieki nad tym samym członkiem rodziny, ale pod warunkiem, że nie uległy zmianie okoliczności podane w pierwotnie złożonym wniosku.

Jeżeli dokonywali Państwo wypłaty zasiłków tylko na podstawie zaświadczeń ZUS ZLA, które potwierdzały konieczność sprawowania opieki, ale nie zawierały informacji niezbędnych do ustalenia, czy dana osoba ma prawo do zasiłku, to będą Państwo musieli zażądać od pracowników złożenia wymaganych wniosków.

Pracownica wystąpiła z wnioskiem o przyznanie zasiłku opiekuńczego, do którego dołączyła tylko napisane przez siebie oświadczenie informujące o zamknięciu przez sanepid żłobka, do którego uczęszcza jej dziecko. Czy takie dokumenty są wystarczające do wypłacenia zasiłku?

Takie oświadczenie nie będzie wystarczające. W związku z tym, że opieka będzie sprawowana nad zdrowym dzieckiem, nie jest wymagane zwolnienie lekarskie. Natomiast pracownica powinna wypełnić wniosek (ZUS Z-15) i dołączyć oświadczenie informujące o nieprzewidzianym zamknięciu żłobka.

Przepisy nie precyzują, jakie informacje powinny znajdować się w takim oświadczeniu. Jednak na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku oświadczenie to powinno informować o okresie, przez jaki żłobek będzie zamknięty, oraz o terminie, w którym wnioskodawczyni została poinformowana o jego zamknięciu.

Zasiłek opiekuńczy przysługuje pracownikowi m.in. w sytuacji, gdy zachodzi konieczność sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w związku z nieprzewidzianym zamknięciem żłobka, do którego dziecko uczęszcza. Z nieprzewidzianym zamknięciem żłobka mamy do czynienia wówczas, gdy pracownik - rodzic został zawiadomiony o tym fakcie w terminie krótszym niż 7 dni przed dniem zamknięcia.

Pracownik zakomunikował nam, że jego żona będzie chciała przerwać urlop macierzyński i wrócić do pracy. Resztę urlopu wykorzysta nasz pracownik, który jest ojcem dziecka. Jakich dokumentów powinniśmy od niego zażądać, aby mieć podstawę do wypłaty zasiłku macierzyńskiego?

Mogą Państwo wypłacić pracownikowi zasiłek macierzyński na podstawie:
- skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka,
- zaświadczenia o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez matkę dziecka oraz o okresie, przez jaki zasiłek ten przysługuje, wystawionego przez płatnika zasiłku (pracodawcę matki lub właściwy oddział ZUS).

Warunkiem przyznania prawa do zasiłku jest także udzielenie Państwa pracownikowi pozostałej części urlopu macierzyńskiego. Nie mogą Państwo odmówić prawa do urlopu macierzyńskiego, o który stara się pracownik.

WAŻNE!
Rozpoczęcie urlopu macierzyńskiego przez ojca dziecka musi przypadać bezpośrednio po rezygnacji z jego części przez matkę.

Dlatego mogą Państwo udzielić pracownikowi urlopu macierzyńskiego dopiero po wykorzystaniu przez matkę dziecka co najmniej 14 tygodni urlopu i zrzeczeniu się na rzecz ojca dziecka pozostałej części tego urlopu.

Prawo do wykorzystania pozostałej części urlopu macierzyńskiego, a tym samym otrzymania zasiłku macierzyńskiego, przysługuje tylko ojcu dziecka. Nie może więc z niego skorzystać inny członek rodziny, tak jak w przypadku śmierci ubezpieczonej lub porzucenia przez nią dziecka.


Podstawa prawna:
- art. 32 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 53 ust. 1, art. 57 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm.),
- § 17b ust. 1, § 18, § 20, § 22 oraz załączniki nr 5 i nr 6 do rozporządzenia z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU nr 65, poz. 742 ze zm.).