Roszczenie o wypłatę świadczeń przedawnia się po upływie 6 miesięcy
od ostatniego dnia okresu, za który ono przysługuje. Jeżeli
niezgłoszenie roszczenia o wypłatę zasiłku nastąpiło z przyczyn
niezależnych od osoby uprawnionej, termin 6 miesięcy liczy się od
dnia, w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca zgłoszenie
roszczenia.
Jeżeli niewypłacenie zasiłku w całości lub w części było
następstwem błędu płatnika składek, zobowiązanego ustawowo do
wypłaty świadczenia, roszczenie o jego wypłatę przedawnia się po
upływie 3 lat.
Często zakłady pracy zobowiązane ustawowo do wypłaty nie dokonują
ich z uwagi na kłopoty finansowe. W uzasadnionych przypadkach
dyrektor oddziału ZUS może podjąć decyzję o przejęciu przez oddział
wypłaty świadczeń od płatnika składek.
Podjęcie decyzji jest poprzedzane wnikliwym postępowaniem
wyjaśniającym, które ma na celu ocenę możliwości finansowych
płatnika składek oraz ustalenie stanu faktycznego, w
szczególności okresów, za które świadczenia
nie zostały wypłacone.
W przypadku braku możliwości dokonania ustaleń pozwalających na
ustalenie przyczyn niewywiązywania się przez płatnika składek z
obowiązku wypłaty zasiłków lub gdy postępowanie wyjaśniające
wskazuje, że sytuacja finansowa płatnika nie daje gwarancji wypłaty
przez niego świadczeń, podejmowana jest decyzja o przeprowadzeniu
kontroli.
Zebrana dokumentacja pokontrolna stanowi materiał niezbędny do
podjęcia przez dyrektora oddziału ZUS decyzji o przejęciu
wypłat.
W wydanej przez oddział decyzji znajduje się informacja, że
uprawniony może wystąpić z roszczeniem (wraz z odsetkami za
opóźnienie w wypłacie świadczeń) od płatnika składek.
Jeżeli na podstawie zgromadzonej dokumentacji nie jest możliwe
ustalenie prawa do świadczeń, wydawana jest decyzja odmowna z
zastrzeżeniem, że płatnik składek nie wywiązał się ze swoich
obowiązków.
W decyzji tej poucza się płatnika o ustawowym obowiązku wypłaty
świadczeń. Informowany jest on ponadto o konsekwencjach
niedopełnienia tego obowiązku (kara grzywny do 5000 zł), a także o
sankcjach przewidzianych w Kodeksie karnym (wystąpienie do
prokuratury z wnioskiem o popełnieniu przestępstwa określonego w
art. 218 k.k.).
W decyzji tej oddział ZUS wyznacza termin, w którym płatnik
składek powinien wywiązać się z obowiązku wypłaty świadczeń.
