| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Urlopy > Wypoczynkowy > Urlop wypoczynkowy nauczyciela

Urlop wypoczynkowy nauczyciela

Zasady nabywania urlopu wypoczynkowego dla nauczycieli zostały uregulowane w Karcie nauczyciela. W sumie nauczyciel ma prawo do 56 dni urlopu wypoczynkowego. W praktyce wiele trudności powoduje rozliczenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Obiektywne powody

Jeżeli nauczyciel szkoły feryjnej nie skorzystał z wypoczynku z powodu określonego w art. 66 ust. 1 KN [ramka 2], to przysługuje mu urlop w ciągu roku szkolnego, w wymiarze uzupełniającym do 8 tygodni. Należy się on także w ciągu roku szkolnego dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły, którzy na polecenie lub za zgodą organu prowadzącego szkołę nie wykorzystali urlopu w czasie ferii z powodu wykonywania zadań zleconych przez ten organ lub prowadzenia w szkole inwestycji albo kapitalnych remontów.

Ustalenie prawa do uzupełniającego urlopu wypoczynkowego może nastąpić dopiero po zakończeniu ferii zimowych i letnich. [przykład 5]

PRZYKŁAD 5

Bez automatyzmu

Nauczyciel zatrudniony w szkole podstawowej chorował przez 2 tygodnie w czasie ferii zimowych. Na początku czerwca złożył wniosek o udzielnie mu urlopu uzupełniającego w wymiarze 2 tygodni. Nauczyciel ten nie nabył automatycznie prawa do urlopu uzupełniającego i nie może domagać się jego udzielenia. Nabędzie to uprawnienie dopiero, gdy nie wykorzysta 8 tygodni urlopu w czasie trwania ferii letnich. Jeżeli skorzysta z takiego wymiaru urlopu, nie będzie mu przysługiwało prawo do urlopu uzupełniającego.

Wymiar przysługującego nauczycielowi urlopu uzupełniającego oblicza się po ustaleniu, czy skorzystał on z 8 tygodni urlopu, jako różnicę pomiędzy 8 tygodniami (56 dni) a okresem wykorzystanego urlopu. [przykład 6]

PRZYKŁAD 6

Wymiar urlopu uzupełniającego

Nauczyciel chorował w trakcie trwania ferii zimowych oraz w czerwcu i lipcu. Będzie on miał prawo do urlopu uzupełniającego w wymiarze 25 dni kalendarzowych (56 dni minus 31 dni urlopu wykorzystanego w sierpniu).

Prawo do ekwiwalentu

W razie niewykorzystania przez nauczyciela przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, przysługuje mu ekwiwalent pieniężny za okres niewykorzystanego urlopu, nie więcej jednak niż za 8 tygodni w odniesieniu do nauczycieli zatrudnionych w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie letnie i zimowe (art. 66 ust. 2 KN).

Przepis ten wiąże nierozerwalnie możliwość otrzymania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy z przysługiwaniem nauczycielowi urlopu wypoczynkowego. Zależność ta jest dość prosta: jeśli pedagogowi przysługiwał urlop wypoczynkowy, będzie mu przysługiwać też ekwiwalent pieniężny w razie jego niewykorzystania. [przykład 7]

PRZYKŁAD 7

Uprawnienie do świadczenia

Jan Cez został zatrudniony na zastępstwo od 1 września 2015 r. Nieobecność nauczyciela zastępowanego miała trwać do 6 maja 2016 r. Jan Cez nabył prawo do urlopu za 2016 r., a tym samym do ekwiwalentu. Przy czym zastosowanie do niego ma art. 64 ust. 5 KN, zgodnie z którym nauczyciel zatrudniony przez okres krótszy niż 10 miesięcy w szkole feryjnej ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do określonego w umowie okresu prowadzenia zajęć. Zatem przysługuje mu urlop proporcjonalny w wymiarze 9 dni [5,6 dni (56 dni/10 miesięcy) × 4 miesiące = 22,4, co zaokrąglamy do pełnego wymiaru 23 dni]. Przyjmując, że z przysługującego mu urlopu wykorzystał 14 dni w czasie ferii zimowych, należy mu wypłacić ekwiwalent pieniężny za 9 dni (23 minus 14 dni).

Należy jednak pamiętać o zasadzie, że urlop przede wszystkim powinien być wykorzystany w naturze. Regułę tę podkreśla NSA w wyroku z 25 listopada 2009 r. (sygn. akt I OSK 560/09, LEX nr 586413). Sąd ten dodaje jednocześnie, że jedynie w określonych przypadkach przysługuje ekwiwalent za niewykorzystany urlop. I tak w art. 66 ust. 2 KN wskazano, iż należy się on w razie niewykorzystania urlopu wypoczynkowego z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Prawo do ekwiwalentu powstaje więc w momencie zaistnienia tych zdarzeń. Do tej bowiem chwili przysługuje urlop, a nie jego ekwiwalent.

Zobacz serwis: Przerwanie urlopu

Ponadto nie jest dopuszczalne, aby nauczyciel, który pozostaje w zatrudnieniu, a nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego, zawarł z dyrektorem porozumienie na mocy którego szkoła wypłaciłaby ekwiwalent pieniężny, zamiast udzielenia urlopu. Zgoda lub wniosek nauczyciela w tym zakresie nie ma żadnego znaczenia prawnego, gdyż prawo do urlopu wypoczynkowego jest prawem niezbywalnym, którego pracownik nie może się zrzec (art. 152 par. 1 k.p.). [przykład 8] [ramka 2]

PRZYKŁAD 8

Prawo niezbywalne

Nauczycielka zatrudniona w szkole na czas nieokreślony w okresie ferii zimowych przebywała na zwolnieniu lekarskim, a następnie na urlopie macierzyńskim, który skończy się w 20 października 2016 r. Wystąpiła do dyrektora z wnioskiem o wypłacanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres ferii zimowych i wakacji (za 8 tygodni), gdyż nie chce zakłócać organizacji pracy szkoły, a zamiast urlopu w naturze woli otrzymać ekwiwalent pieniężny. Dyrektor nie może przychylić się do wniosku nauczycielki i zobowiązany jest udzielić jej urlopu uzupełniającego w wymiarze 8 tygodni.

Kilka umów w roku szkolnym

W praktyce mogą się pojawić wątpliwości w sytuacji, gdy nauczyciel, po przejściu na emeryturę, zatrudnia się (na kolejną umowę na czas określony) do końca okresu zajęć w danym roku szkolnym. Czy zatem w tym przypadku można mówić, że był on zatrudniony w szkole przez cały okres trwania zajęć i przysługuje mu 56 dni urlopu? Czy należy przyjąć zasadę proporcjonalnego wymiaru urlopu do określonego w umowie okresu prowadzenia zajęć?

Zdaniem Sądu Okręgowego w Ostrołęce, wyrażonym w wyroku z 3 lipca 2014 r. (sygn. akt III Pa 14/14) nauczycielowi w tej sytuacji należy się urlop proporcjonalny (cząstkowy). W tym wymiarze powinien być również wypłacony ekwiwalent. Zdaniem ostrołęckiego sądu w tym przypadku nie ma zastosowania zdanie pierwsze art. 64 ust. 5 KN, który mówi, że nauczyciel zatrudniony przez cały okres trwania zajęć w danym roku szkolnym w szkole feryjnej ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze i na zasadach określonych w art. 64 ust. 1 KN (tj. do 56 dni urlopu, obejmującego ferie zimowe i letnie).

Sąd okręgowy w Ostrołęce wyjaśnił, że pierwsza część art. 64 ust. 5 KN ma zastosowanie wyłącznie do nauczycielskich stosunków pracy, których podstawą jest jedna lub kilka umów zawartych na czas określony, które to obejmowałyby cały okres trwania zajęć w danym roku szkolnym. Nie można wobec tego przyjąć, że regulację tę należy stosować także w sytuacji, gdy nauczyciel część roku szkolnego przepracował na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony lub na podstawie mianowania, a następną część na podstawie umowy terminowej, nawet jeżeli łącznie wskazane stosunki pracy trwały przez cały okres trwania zajęć w danym roku szkolnym.

Sprawa rozstrzygana przez ten sąd dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w zespole szkół od 1974 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. 28 października 2011 r. rozwiązano z nią stosunek pracy z powodu uzyskania przez nią uprawnień emerytalnych. Od 2 listopada 2011 r. została ponownie zatrudniona na czas określony, do 29 czerwca 2012 r. Po ustaniu stosunku pracy wypłacono jej ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 20 dni.

W ocenie nauczycielki szkoła winna była wypłacić jej ekwiwalent za kolejne 22 dni, bowiem świadczenie to przysługiwało jej w łącznym wymiarze za 42 dni (56 dni – 14 dni wykorzystanych ferii zimowych).

Sąd uznał jej żądanie za nieuzasadnione. Wskazał, że nauczycielka 1 stycznia 2011 r. nabyła prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze ferii letnich i zimowych. Przysługujący jej urlop za ten rok wykorzystała w tym okresie. W tym przypadku nabyła jedynie prawo do urlopu wypoczynkowego w roku 2012 r. w wymiarze proporcjonalnym do przepracowanego w tym roku okresu, na podstawie art. 1551 par. 1 pkt 1 k.p.

Zobacz serwis: Umowa o pracę

Wymiar ten powinien zostać wyliczony w tym przypadku za okres 1 stycznia 2012 r. do 29 czerwca 2012 r., czyli za 6 miesięcy (zgodnie z art. 1552a par. 2 k.p. niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrągla się w górę, do pełnego miesiąca). Wobec tego, że nauczycielka była zatrudniona na podstawie umowy o pracę krócej niż 10 miesięcy, proporcjonalnie wyliczony wymiar urlopu wynosi 5,6 dnia za każdy przepracowany miesiąc (zaokrąglając w górę dni niepełne), łącznie 34 dni. W okresie pracy wykorzystała ona jednak 14 dni urlopu w czasie ferii zimowych, pozostaje więc 20 dni. Za taki okres szkoła wypłaciła jej ekwiwalent.

reklama

Data publikacji:

Ekspert:

Dziennik Gazeta Prawna

Największy polski dziennik prawno-gospodarczy

Autor:

Zdjęcia

kobieta, lato, łąka, trawa, słońce, polana, relaks, popołudnie, wiosna, wakacje, urlop, promienie, marzyć, uśmiech, czas wolny, odpoczynek, natura /fot. Fotolia
kobieta, lato, łąka, trawa, słońce, polana, relaks, popołudnie, wiosna, wakacje, urlop, promienie, marzyć, uśmiech, czas wolny, odpoczynek, natura /fot. Fotolia

Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Grupa Deweloperska GEO

Grupa Deweloperska GEO to holding kilkunastu spółek, prowadzących aktywną działalność na terenie trzech polskich aglomeracji: Krakowa, Wrocławia i Katowic.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »