| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Urlopy > Wypoczynkowy > Urlop wypoczynkowy nauczyciela

Urlop wypoczynkowy nauczyciela

Zasady nabywania urlopu wypoczynkowego dla nauczycieli zostały uregulowane w Karcie nauczyciela. W sumie nauczyciel ma prawo do 56 dni urlopu wypoczynkowego. W praktyce wiele trudności powoduje rozliczenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Urlop dla poratowania zdrowia

Urlop wypoczynkowy nie przysługuje w sytuacji, gdy nauczyciel w okresie ferii szkolnych korzystał z płatnego urlopu dla poratowania zdrowia. Natomiast sytuację takich nauczycieli zatrudnionych w szkołach nieferyjnych, reguluje art. 165 k.p., zgodnie z którym jeżeli nauczyciel nie może rozpocząć urlopu wypoczynkowego w terminie wskazanym w planie urlopów z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy (bo np. korzysta z urlopu dla poratowania zdrowia), pracodawca ma obowiązek przesunięcia terminu urlopu i udzielenia go w późniejszym okresie.

Pogląd ten potwierdza wyrok SN z 10 lutego 1988 r. (sygn. akt III PZP 4/88, LEX nr 55402), w którym stwierdzono, że cele urlopu wypoczynkowego i zdrowotnego są w rzeczywistości zbieżne. Chodzi o regenerację sił pracownika. Nie można więc z dwóch urlopów korzystać w tym samym okresie. Dlatego zdaniem SN, jeżeli nauczyciel w czasie, w którym powinien być mu udzielony urlop wypoczynkowy, korzystał z urlopu dla poratowania zdrowia, prawo do urlopu wypoczynkowego zostało skonsumowane przez wykorzystanie urlopu zdrowotnego.

Nauczyciele zerówek

W praktyce może się pojawić problem, jaki wymiar urlopu przysługuje nauczycielom uczącym w zerówce działającej w szkole podstawowej. Wątpliwość ta to pokłosie opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej z 21 września 2009 r. w sprawie nauczycieli zatrudnionych w oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych.

Ze stanowiska tego wynika, że oddział przedszkolny jest podstawową jednostką organizacyjną przedszkola i w świetle art. 61 ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm., dalej: u.s.o.) nie wchodzi w skład struktury organizacyjnej (klas) szkoły podstawowej. Szkoła podstawowa, w której utworzono oddział przedszkolny, stanowi specyficzną jednostkę noszącą w pewnym stopniu cechy zespołu (placówek). Zdaniem resortu, ponieważ praca oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej jest zorganizowana w taki sam sposób jak praca przedszkola, tj. bez ferii szkolnych, do nauczycieli oddziału przedszkolnego należy stosować przepisy KN odnoszące się do nauczycieli przedszkoli. Oznacza to, że nauczycielom zerówek przysługuje 35-dniowy wymiar urlopu.

Podobny pogląd prezentowany jest w literaturze. Według niego nauczycielom prowadzącym zajęcia w zerówce przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze 35 dni roboczych, niezależnie od tego, czy zerówka działa w szkole, czy w przedszkolu. Oddziały zerowe powinny funkcjonować przez cały rok kalendarzowy, gdyż nie mieszczą się w strukturze organizacyjnej szkoły podstawowej, która obejmuje klasy I-VI (M. Szymańska [w:] A. Barański., J. Rozwadowska-Skrzeczyńska, M. Szymańska, „Karta Nauczyciela. Komentarz”, Lex 2014).

Odmienne stanowisko zaprezentował Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w wyroku z 30 października 2013 r., sygn. akt V Pa 74/13, www.orzeczenia.ms.gov.pl). Potwierdził wprawdzie, że oddział przedszkolny funkcjonujący w szkole podstawowej realizuje program wychowania przedszkolnego, w związku z czym do nauczycieli pracujących z grupami dzieci 6-letnich mają odpowiednie zastosowanie przepisy KN co do tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć, stosownie do art. 42 KN. Piotrkowski sąd nie podzielił jednak stanowiska sądu niższej instancji, że skoro struktura organizacyjna szkoły podstawowej obejmuje jedynie klasy I-VI, zaś oddziały przedszkolne znajdują się w strukturze przedszkoli, to zasady obowiązujące w przedszkolach odnoszą się również do oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych. Sąd II instancji stwierdził, że oddział przedszkolny jest częścią struktury organizacyjnej szkoły podstawowej. A to jego zdaniem oznacza, że do nauczycieli wychowania przedszkolnego ma zastosowanie art. 64 ust. 1 KN, czyli przysługuje im, jako pedagogom placówki feryjnej, prawo do urlopu wypoczynkowego przypadającego w okresie ferii szkolnych i przerw świątecznych. [przykład 3]

PRZYKŁAD 3

Zerówka w strukturze szkoły

Anna Kowal 1 września 2015 r. ponownie została zatrudniona w szkole podstawowej na zastępstwo na stanowisku nauczyciela oddziału przedszkolnego. Angaż wygasł 30 kwietnia 2016 r. W roku szkolnym 2014/2015 korzystała z urlopów wypoczynkowych tak samo jak pozostali nauczyciele szkoły, tj. w okresie ferii. Natomiast w roku szkolnym 2015/2016 organ prowadzący szkołę (gmina) ustalił, że uczący w klasach „0” nie korzystają z urlopów tak jak nauczyciele placówek feryjnych, lecz jak ci z nieferyjnych. Anna Kowal świadczyła pracę w okresie ferii zimowych. Zażądała więc wypłaty jej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Dyrektor szkoły odmówił, twierdząc, że oddziały przedszkolne funkcjonujące w szkołach podstawowych nie znajdują się w strukturze szkoły podstawowej, która obejmuje klasy I-VI. Ponadto wskazała, że zasady obowiązujące w przedszkolach w zakresie urlopów wypoczynkowych odnoszą się także do zerówek funkcjonujących przy szkołach podstawowych. Jej zdaniem nauczyciele tych oddziałów nie mają w związku z tym prawa do urlopu wypoczynkowego na zasadach określonych w art. 64 ust. 1 KN, dlatego też Anna Kowal zobowiązana była do świadczenia pracy w okresie ferii. Pogląd ten może być uznany przez sąd za błędny, gdyż nauczycielka była zatrudniona w placówce feryjnej (szkole podstawowej). W takim przypadku przysługiwałby jej ekwiwalent za niewykorzystany urlop, ponieważ pracowała w czasie, gdy on się jej należał.

Kwestia wymiaru urlopu nauczycieli zerówek w kontekście stanowiska MEN była przedmiotem opinii prawnej przygotowanej dla Związku Nauczycielstwa Polskiego (dostęp: www.podkarpacie.znp.edu.pl). Zgodnie z nią uznanie, że zerówka nie jest jednostką organizacyjną szkoły z powołaniem się na art. 61 u.s.o. (który mówi, że struktura organizacyjna szkoły podstawowej obejmuje klasy I-VI), jest nieprawidłowe. W opinii tej wskazuje się, że art. 64 ust. 1 KN nie wyłącza żadnej grupy nauczycieli zatrudnionej w szkole. Wobec tego poza sporem pozostaje fakt, że nauczyciele zerówek w szkole mają prawo do urlopu wypoczynkowego według tego przepisu, czyli w wymiarze ferii zimowych i letnich, tj. 56 dni kalendarzowych. [ramka 1]

Urlop proporcjonalny

Zasada, zgodnie z którą nauczyciel zatrudniony przez cały okres trwania zajęć w danym roku szkolnym w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie, ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze i na zasadach określonych w art. 64 ust. 1 KN ma zastosowanie wyłącznie do nauczycieli zatrudnionych na czas nieokreślony. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 10 maja 2006 r. (sygn. akt III PZP 3/06, Biul.SN 2006/5/28) stosuje się do nich również art. 1551 par. 1 pkt 1 k.p. Zgodnie z tym przepisem w roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z osobą uprawnioną do kolejnego urlopu, pracownikowi temu przysługuje urlop u dotychczasowego pracodawcy – w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u niego w roku ustania stosunku pracy, chyba że przed ustaniem tego stosunku pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze. Gdy zaś nauczyciel jest zatrudniony przez okres krótszy niż 10 miesięcy (w szkole feryjnej), ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do określonego w umowie okresu prowadzenia zajęć. Reguła ta określona została w art. 64 ust. 7 KN. [przykład 4]

PRZYKŁAD 4

Umowa krótsza niż 10 miesięcy

Adam Wolak został zatrudniony na czas zastępstwa nauczyciela X od 4 stycznia do 30 czerwca 2016 r. Wykorzystał urlop w wymiarze 14 dni w okresie ferii zimowych. Wymiar urlopu powinien zostać wyliczony w tym przypadku za okres od 4 stycznia do 30 czerwca 2016 r., czyli za 6 miesięcy, gdyż zgodnie z art. 1552a par. 2 k.p. niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca. Wobec tego, że nauczyciel był zatrudniony na podstawie umowy o pracę krócej niż 10 miesięcy, proporcjonalnie wyliczone prawo do urlopu wynosi 5,6 dnia za każdy przepracowany miesiąc (zaokrąglając w górę niepełne dni). Biorąc pod uwagę, że przepracował on w zaokrągleniu 6 miesięcy, nabył prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 34 dni.

Obliczamy to w następujący sposób:

5,6 (56 dni/10) x 6 miesięcy zatrudnienia = 33,6, co zaokrąglamy do pełnego wymiaru 34 dni.

W okresie pracy wykorzystał on jednak 14 dni urlopu w czasie ferii zimowych, co pozostawia 20 dni urlopu (34 dni – 14 dni = 20 dni).

Natomiast do nauczycieli zatrudnionych w szkołach nieferyjnych odnosi się art. 64 ust. 5a KN. W przypadku nawiązania lub ustania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego, mają oni prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego, zgodnie z odrębnymi przepisami. Za taki należy uznać art. 1551 par. 1 pkt 1 k.p.

Do nauczycieli tych nie stosuje się zasady zawartej w art. 64 ust. 4 KN, która mówi o prawie do nieprzerwanego 4-tygodniowego urlopu wypoczynkowego. Natomiast stosownie do art. 162 k.p. przynajmniej jedna część urlopu nauczyciela powinna obejmować co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Polecamy: Jak zaoszczędzić na składkach ZUS (PDF)

Data publikacji:

Ekspert:

Dziennik Gazeta Prawna

Największy polski dziennik prawno-gospodarczy

Autor:

Zdjęcia

kobieta, lato, łąka, trawa, słońce, polana, relaks, popołudnie, wiosna, wakacje, urlop, promienie, marzyć, uśmiech, czas wolny, odpoczynek, natura /fot. Fotolia
kobieta, lato, łąka, trawa, słońce, polana, relaks, popołudnie, wiosna, wakacje, urlop, promienie, marzyć, uśmiech, czas wolny, odpoczynek, natura /fot. Fotolia

Gazeta Samorządu i Administracji598.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Piotr Zentel

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »