PODLEGANIE UBEZPIECZENIOM PO UTRACIE PRACY
Po ustaniu ubezpieczeń emerytalnego i rentowego można kontynuować opłacanie składek
Pracownicy i zleceniobiorcy mogą kontynuować opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po utracie zatrudnienia. Uprawnienie to zależy jednak od braku innego tytułu do ubezpieczeń i od złożenia w ZUS wniosku w tej sprawie w ciągu 30 dni od rozwiązania umowy.
Kontynuować opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe mogą:
• osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi,
• podlegający dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym obywatele polscy wykonujący pracę za granicą w podmiotach zagranicznych lub wykonujący pracę w podmiotach zagranicznych na terytorium Polski, jeżeli podmioty te nie posiadają w Polsce swojej siedziby ani przedstawicielstwa.
Podkreślić trzeba, że wymienieni mogą opłacać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, nie mogą natomiast opłacać za siebie składek na ubezpieczenia wypadkowe i chorobowe.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie określa, jak długo trzeba podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, aby mieć prawo do ich kontynuowania. Zatem teoretycznie także osoba podlegająca ubezpieczeniom obowiązkowo jeden dzień może po ustaniu tytułu opłacać samodzielnie za siebie składki. Nie ma również ograniczeń co do okresu kontynuowania tych ubezpieczeń. Osoba zainteresowana może więc przystąpić do tych ubezpieczeń i opłacać składki przez kilka lat albo kilka dni.
Nowy tytuł do ubezpieczeń
Opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe może być kontynuowane, gdy osoba, która chce za siebie samodzielnie opłacać składki, nie ma innych tytułów do ubezpieczeń. Gdy kontynuujący ubezpieczenia uzyska tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń, np. zostanie zatrudniony na podstawie umowy o pracę, zlecenia, rozpocznie prowadzenie działalności gospodarczej, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom z tytułu zawartej umowy albo prowadzonej działalności gospodarczej. Nie występuje zatem przesłanka braku jakiegokolwiek tytułu do ubezpieczeń, która uzasadnia kontynuowanie ubezpieczeń. Od dnia powstania tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych kontynuowanie ubezpieczeń nie jest możliwe.
Termin na złożenie wniosku
Osoby, które chcą kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe, muszą złożyć wniosek w tej sprawie w terminie 30 dni od ustania obowiązkowych ubezpieczeń. Wobec tego pracownik, który zostaje zwolniony z pracy, wniosek taki musi złożyć w ciągu 30 dni od rozwiązania umowy o pracę. Jeżeli wniosek zostanie złożony po tym terminie, kontynuowanie ubezpieczeń nie będzie możliwe.
Osoby kontynuujące ubezpieczenia emerytalne i rentowe podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od dnia wskazanego we wniosku o objęcie ubezpieczeniami. Wnioskodawca może wskazać jako dzień objęcia ubezpieczeniami datę przed złożeniem wniosku albo po jego złożeniu.
Obowiązek opłacenia składek
Kontynuowanie ubezpieczeń wiąże się z koniecznością comiesięcznego opłacania składek. Składka na ubezpieczenie emerytalne wynosi 19,52 proc., a na rentowe 6 proc. podstawy wymiaru. Podstawę wymiaru stanowi zadeklarowana kwota nie niższa jednak niż kwota minimalnego wynagrodzenia. Zatem składki za cały miesiąc od minimalnej podstawy wymiaru (1126 zł) wynoszą 287,36 zł. Trzeba pamiętać, że za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub ich ustanie oraz gdy ubezpieczenia te trwały tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru składek (minimalne wynagrodzenie) zmniejsza się proporcjonalnie dzieląc ją przez liczbę dni danego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniom. Uzyskana w wyniku podzielenia liczba nie podlega zaokrągleniu (bez względu na liczbę miejsc po przecinku, jaką wskazuje użyta maszyna licząca) i powinna zostać przemnożona w takiej postaci, w jakiej została wyliczona. Po pomnożeniu należy dopiero dokonać zaokrąglenia ustalonej podstawy wymiaru składek do pełnych groszy.
Osoba kontynuująca ubezpieczenia może oczywiście zadeklarować wyższą podstawę wymiaru składek niż minimalne wynagrodzenie. Wówczas od tej wyższej podstawy będzie za siebie naliczała i opłacała składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
