Od 8 maja 2008 r. prawo do emerytury uzyskali 60-letni mężczyźni (urodzeni przed 1 stycznia 1949 r.), którzy mają 35-letni okres składkowy i nieskładkowy. Nie zawsze osoba, która stara się o wcześniejszą emeryturę, może udokumentować wyłącznie polski staż emerytalny.
Wcześniejsza emerytura dla mężczyzn
Prawo do wcześniejszej emerytury pracowniczej uzyska mężczyzna, który:
• udokumentuje co najmniej 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych,
• przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę był zgłoszony w ZUS jako pracownik,
• w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym był zgłoszony do ubezpieczeń jako pracownik przez co najmniej 6 miesięcy. Warunku tego nie wymaga się, jeżeli w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę osoba jest uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Dwóch ostatnich warunków nie muszą spełnić mężczyźni, którzy przez cały wymagany okres 35 lat podlegali ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pozostawania w stosunku pracy.
Ostatnim tytułem ubezpieczenia przed złożeniem wniosku o emeryturę musi być ubezpieczenie pracownicze. Nie jest ważne, czy po ustaniu tego ubezpieczenia mężczyzna pobiera np. zasiłek dla bezrobotnych czy świadczenie przedemerytalne.
ZUS uzna, że warunek ubezpieczenia pracowniczego jest spełniony, jeżeli osoba, która stara się o emeryturę, była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w innym kraju Unii niż Polska.
PRZYKŁAD
Jan L. obecnie mieszka i pracuje w Irlandii. Przed wyjazdem z Polski przez 20 lat pracował w fabryce, a następnie przez 15 lat prowadził działalność gospodarczą. 11 czerwca 2008 r. skończył 60 lat i złożył w ZUS wniosek o wcześniejszą emeryturę. Przed zgłoszeniem wniosku pan Jan pracował w Irlandii przez 4 lata, a w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu przez ponad 6 miesięcy był zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Irlandia jest państwem Unii, dlatego ZUS uwzględni ubezpieczenie i zatrudnienie w tym kraju. Na tej podstawie pan Jan spełni wszystkie warunki do uzyskania wcześniejszej emerytury.
Prawo do emerytury pan Jan uzyskał dopiero po uwzględnieniu okresów ubezpieczenia w Irlandii (zagranicznych), dlatego ZUS ustali emeryturę proporcjonalną. W pierwszej kolejności obliczy świadczenie teoretyczne, jakie przysługiwałoby z tytułu 39 lat ubezpieczenia (za łączny okres polski i irlandzki). Następnie uzyskaną kwotę pomnoży przez współczynnik 35/39, wyrażający stosunek długości polskich okresów ubezpieczenia do sumy długości polskich i irlandzkich okresów ubezpieczenia.
Polski staż emerytalny
Podstawowym warunkiem uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury jest udokumentowanie 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Jeżeli 60-letni mężczyzna urodzony przed 1949 r. nie ma 35-letniego stażu pracy, to prawo do emerytury uzyska tylko w przypadku posiadania orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy i 25 lat pracy.
Okresy nieskładkowe mogą zostać uwzględnione tylko w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Uzupełniająco w stażu emerytalnym ZUS uwzględni również okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki przewidziane w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 lat (przypadające przed 1 lipca 1977 r.) oraz okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia (przypadające przed 1 stycznia 1983 r.). Okresy rolne można jednak uwzględnić przy ustalaniu prawa do emerytury tylko wówczas, gdy długość okresów składkowych i nieskładkowych (ograniczonych do 1/3 składkowych) jest mniejsza od wymaganego stażu emerytalnego.
