W przypadku zwolnień grupowych pracownikowi należy się odprawa pieniężna. Roszczenie o wypłatę odprawy ma także pracownik, którego umowa o pracę rozwiązała się w wyniku nieprzyjęcia przez niego nowych warunków pracy i płacy, pod warunkiem jednak, że ich odrzucenie uznać można za uzasadnione, np. pracodawca zaproponował pracownikowi drastyczną obniżkę wynagrodzenia.
Czy jednak zasadę tę można zastosować także w przypadku, gdy umowa uległa rozwiązaniu z upływem okresu wypowiedzenia wobec odmowy pracownika przyjęcia nowych warunków pracy i płacy? Innymi słowy czy uzasadnione jest roszczenie takiego pracownika o wypłatę odprawy pieniężnej?
Przepisy nie wskazują jednoznacznie odpowiedzi na to pytanie. Moim jednak zdaniem, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego tym zakresie, istnieją ku temu podstawy.
Po pierwsze jedną z przesłanek warunkujących procedurę wypłaty odpraw jest istnienie wyłącznego powodu do rozwiązania umowy o pracę po stronie pracodawcy. Jako wyłączny powód postrzega się taką sytuację, w której bez zaistnienia tych przyczyn nie zostałaby podjęta decyzja o zwolnieniu pracownika. Praktyczny problem, z którym się spotykam, pojawia się zatem w sytuacji odmowy przyjęcia wypowiedzenia zmieniającego. Odmowa ta przekształca bowiem wypowiedzenie zmieniające w wypowiedzenie definitywne, co de facto oznacza współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, a w konsekwencji winno to prowadzić do wykluczenia zastosowania wspomnianej wyżej regulacji w związku z brakiem wyłącznego powodu. Sąd Najwyższy wskazał jednak kierunek interpretacyjny, który umożliwia rozstrzygnięcie tego dylematu.
Otóż, jak sąd wskazuje, jeśli zaoferowano pracownikowi nowe warunki zatrudnienia, a biorąc pod uwagę ich rodzaj, charakter oraz interes pracownika, można by było oczekiwać, że powinny one zostać zaakceptowane przez pracownika, moglibyśmy wskazywać na istnienie współprzyczyny rozwiązania umowy o pracę po stronie pracownika (zob. wyrok z 9 listopada 1990, I PR 335/90, OSP 1991/9/212).
Jeśli jednak propozycja nowych warunków zatrudnienia nosiłaby znamiona szykany czy też w sposób rzeczywisty byłaby niedogodna dla pracownika, np. dotyczyłaby wyłącznie obniżenia (radykalnego) wynagrodzenia, zdaniem Sądu, nie byłoby przeszkód, by uznać, iż przyczyna rozwiązania umowy o pracę legła wyłącznie po stronie pracodawcy (zob. wyrok z 7 lipca 2000 r., I PKN 728/99, OSNP 2002/2/40, wyrok z 16 listopada 2000, I PKN 79/00, OSNP 2002/10/240).
Pogląd ten znalazł aprobatę w kolejnych orzeczeniach SN. Sąd Najwyższy podkreśla że ocena, czy istnieje wyłączna przyczyna, jest de facto uzależniona od oceny motywów działania pracownika. Chciałabym zaznaczyć, na co również zwrócił uwagę SN, iż przedłożenie przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego może mieć głębokie organizacyjno-ekonomiczne uzasadnienie np. w kontekście organizacji czy umiejscowienia jednostki organizacyjnej, w której pracownik jest zatrudniony.
Komentarze: 6
Zostałam zwolniona po 10 latach pracy z 3 mie.wypowiedzeniem z woli pracodawcy.Sąd pracy uznał wypowiedzenie za bezzasadne i przyznał mi 3 miesięczne odszkodowanie, czy wtym przypadku nalezy mi się odprawa.Proszę o odpowiedz.
Moja sytyacja jest podobna.Przezponad 4 lata pracowałam w małej firmie,która zatrudniała 8 pracowników,gdy od stycznia wzrosła najniższa krajowa,szefowa kazała nam podpisywać,że bierzemy pensję850 zł,a dostawałyśmy dalej po 650 zł.Gdy się zbuntowałyśmy szefowa wręczyła nam wypowiedzenie umowy o pracę z trzymiesięcznymwypowiedzeniem,tłumacząc że właściciel lokalu rozwiązał z nią umowę.Niedostałyśmy żadnej odprawy.W 3 miesiącu wypowiedzenia wysłane zostałyśmy na urlop,a na nasze miejsce pracują nowe pracownice i tak jest do dziś.Czy należy nam się odszkodowanie .I jak z tą odprawą,czy małe firmy nie muszą jej płacić?
mój szef nie płaci w terminie wypłat daje pracownikom po 200 zł. Teraz spóźnił się już miesiąc mało tego wymyślił że wszystkim da pół etatu żeby ZUS był niski a do ręki będzie dawał po 1000 zł.Chciał bym się zwolnić ale tak abym dostał zasiłek czy należy mi się odprawa potrzebuję pomocy z góry dziękuję.Mam umowę o pracę na czas określony do 1.2010
PILNA SPRAWA!!!!Jestem zatrudniona na umowę o pracę na czas określony{5lat-przepracowałam rok}.Czy pracodawca chcąc mnie zwolnić musi podać mi przyczynę wypowiedzenia?
Proszę o odpowiedź!!! Pracodawca od półtora roku nie wypłaca w terminie wynagrodzenia. Czy mam prawo do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu cieżkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracodawcy wobec pracownika? Czy w związku z tym składając podanie o wypowiedzenie umowy o pracę będzie mi się należała odprawa 3-miesięcznego wynagrodzenia, oraz jubilatka za 20 lat pracy? Nadmieniam że w macierzystym zakładzie przepracowałem 20 lat, a w ogóle mam 33 lata pracy. Jestem zatrudniony na czas nieokreślony.
W jakim terminie i w od otrzymania wypowiedzenie z przyczyn zakładu pracy można wystąpić o odprawę, jeżeli pracodawca jej nie zaproponował? Czy po upływie 7 dni od daty wypowiedzenia możliwe jest dochodzenie roszczeń?
