Pracownik podpisał umowę o pracę, jednak w dniu, w którym miał rozpocząć wykonywanie swoich obowiązków, nie stawił się w zakładzie pracy. Co w tej sytuacji powinien zrobić pracodawca?
Katarzyna Dulewicz, radca prawny i partner w Kancelarii CMS Cameron McKenna
Zgodnie z kodeksem pracy, stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeśli terminu tego nie określono, w dniu zawarcia umowy. Przepisy nie uzależniają więc nawiązania stosunku pracy od faktycznego rozpoczęcia przez pracownika pracy. Oznacza to, że mimo iż pracownik nie stawił się w firmie, zawarta pomiędzy stronami umowa jest ważna. W takiej sytuacji pracodawca może ukarać pracownika jedną z kar porządkowych. Może też rozwiązać z nim umowę w trybie dyscyplinarnym, zgodnie z art. 52 k.p.
Od kilku miesięcy firma bezskutecznie poszukuje pracowników do pracy. Pracodawca postanowił więc, że z kilkoma pracownikami podpisze dodatkowe umowy o pracę. Czy jest to zgodne z prawem?
Teoretycznie pracodawca może zatrudnić pracownika na dodatkową umowę o pracę. Sąd Najwyższy jednak uznał, że co do zasady pracownik powinien pozostawać w jednym stosunku pracy, w ramach którego strony mogą określić dla pracownika więcej niż jeden rodzaj pracy (wyrok z 14 lutego 2002 r., I PKN 876/00, OSNAPiUS 2004/4/60).
Zawarcie więcej niż jednej umowy o pracę z tym samym pracodawcą jest jednak możliwe tylko wyjątkowo, w sytuacji gdy chodzi o dodatkowy rodzaj pracy, a więc wyraźnie inny niż ten uzgodniony w podstawowym czasie pracy (por. uchwała SN z 12 marca 1969 r., III PZP 1/69, OSN 1969/11/197). W przeciwnym razie należałoby przyjąć, że druga umowa o pracę zawarta z tym samym pracodawcą jest po prostu uzupełnieniem już istniejącej umowy o pracę.
Pracodawca powinien jednak pamiętać o obowiązkach wynikających z zawarcia z pracownikiem dodatkowej umowy o pracę. Pracodawca musi zgłosić takiego pracownika do ubezpieczenia społecznego, założyć oddzielne akta osobowe (dla każdego stosunku pracy dokumentacja pracownika powinna być prowadzona oddzielnie).
Pracodawca musi też pamiętać o zagwarantowaniu pracownikowi prawa do odpoczynku dobowego i tygodniowego. Praca powinna być zorganizowana w taki sposób, aby pracownik miał zagwarantowany kodeksowy czas odpoczynku. Ponadto taki pracownik powinien przejść wstępne badania lekarskie i przeszkolenie bhp. Osoba zatrudniona na drugim etacie ma również prawo do osobnego urlopu wypoczynkowego. Ponadto pracownik będzie miał prawo do dodatkowych świadczeń socjalnych.
