Kadry, HR - Praca i Płace - Zasiłki - INFOR.PL

Jak należy chronić pracowników w wieku przedemerytalnym

Roszczenia pracownika

Pracownik w wieku przedemerytalnym, jeżeli pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę lub wypowiedział mu dotychczasowe warunki pracy lub płacy, ma prawo do wniesienia odwołania do sądu. W odwołaniu tym pracownik może domagać się albo uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, a w razie rozwiązania już umowy o pracę - przywrócenia do pracy albo też zasądzenia odszkodowania. Sąd jest w tym przypadku związany żądaniem pracownika. Oznacza to, że jeżeli wypowiedzenie było sprzeczne z zakazem wynikającym z art. 39 k.p., a pracownik domagał się w pozwie przywrócenia do pracy, sąd nie może nie uwzględnić jego żądania i przyznać mu odszkodowania. Jedynie w przypadkach określonych w art. 41¹ k.p., czyli w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, sąd może nie uwzględnić roszczenia o przywrócenie do pracy i zasądzić na rzecz pracownika odszkodowanie.

Pracownikowi w wieku przedemerytalnym, który podjął pracę w wyniku przywrócenia, przysługuje od pracodawcy wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy (art. 47 k.p.). W sytuacji gdy okres pozostawania bez pracy trwał kilka lat, wypłata należnego pracownikowi wynagrodzenia stanowi niewątpliwie istotne obciążenie finansowe dla pracodawcy.

Pracownikowi, który podjął pracę w wyniku orzeczenia sądu, okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie, wlicza się do stażu pracy. Natomiast w przypadku gdy pracownikowi przyznano odszkodowanie, wliczeniu do stażu pracy podlega tylko ten okres, za który otrzymał odszkodowanie (art. 51 k.p.).

W spółce z o.o. rozpoczęto postępowanie likwidacyjne. W związku z tym pracodawca wypowiedział Józefowi J. umowę o pracę. Pracownik wniósł pozew do sądu, żądając przywrócenia do pracy. Stwierdził, że jest w wieku przedemerytalnym, a więc pracodawca nie mógł rozwiązać z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem. Sąd jednak oddalił jego powództwo, ponieważ postępowanie pracodawcy było zgodne z przepisami prawa pracy (art. 41¹ par. 1 k.p.).

Warto podkreślić, że przepis art. 41¹ k.p. nie ma jednak zastosowania w razie likwidacji pracodawcy, w związku z którą następuje przejście całości lub części prowadzonego przez niego zakładu na innego pracodawcę, kontynuującego tę samą lub podejmującego podobną działalność. Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z 19 sierpnia 2004 r. (I PK 489/03,OSNP 2005/6/78).

W przedsiębiorstwie wprowadzano nowe zasady wynagradzania wszystkich pracowników. Pracodawca wypowiedział Leokadii B. (58 lat) warunki pracy i zaproponował obniżenie wynagrodzenia o 200 zł. Swoją decyzję uzasadnił złą sytuacją finansową przedsiębiorstwa oraz koniecznością zmian zasad wynagradzania ogółu pracowników. Pracownica oświadczyła, że nie przyjmie zaproponowanych jej warunków. W tej sytuacji jej umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu po upływie okresu wypowiedzenia.

Pracodawca wypowiedział pracownikowi umowę zawartą na czas nieokreślony. Umowa uległa rozwiązaniu 31 maja 2006 r., w tej sytuacji pracownik wniósł pozew do sądu domagając się przywrócenia do pracy. Sąd uznał, że wypowiedzenie umowy o pracę było wadliwe, gdyż pracownik w chwili składania mu wypowiedzenia osiągnął wiek przedemerytalny i jego stosunek pracy podlegał ochronie. Pracownik został przywrócony do pracy. Wyrok uprawomocnił się 2 maja 2008 r. Pracownik zgłosił się do pracy 4 maja 2008 r. i zażądał wypłaty wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Gdy pracodawca odmówił, pracownik wniósł kolejny pozew do sądu, w którym domagał się zasądzenia wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy. Sąd uwzględnił jego żądanie i przyznał mu wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy od 1 czerwca 2006 r.