Kadry, HR - Praca i Płace - Zasiłki - INFOR.PL

Czas pracy kadry zarządzającej i kierowniczej

Bez wynagrodzenia za nadgodziny

Zasadą jest, że praca ponadnormatywna uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do stosownego dodatku. Od tej reguły kodeks pracy przewiduje jednak wyjątki. Otóż pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Kodeks pracy nie traktuje jednak obu tych grup pracowników jednakowo.

Osoby zarządzające zakładem zostały bowiem pozbawione rekompensaty finansowej za nadgodziny niezależnie od dnia, w jakim one przypadają. Kierownikom wyodrębnionych jednostek organizacyjnych taka zapłata może jednak wyjątkowo przysługiwać. Dotyczy to sytuacji, gdy godziny nadliczbowe przypadały w niedzielę i święto, a pracownicy nie otrzymali w zamian innego dnia wolnego od pracy.

Wyłączenie spod ogólnych reguł wynagradzania pracy nadliczbowej niewątpliwie znajduje uzasadnienie w charakterze funkcji pełnionych przez tę grupę pracowników. Z tego też powodu ustawodawca nie dostrzegł potrzeby wprowadzania takiej samej ochrony w stosunku do pracowników zarządzających jak w przypadku pozostałych pracowników. Wynika to z prostej przyczyny, że organizacja czasu pracy, choć należy do kompetencji pracodawcy, w dużej mierze kształtowana jest przez osoby uczestniczące w procesie zarządzania zakładem.

Mniejsze gwarancje obowiązują także w przypadku pełnienia dyżuru przez osoby zarządzające zakładem. Generalnie bowiem czas dyżurowania nie może naruszać prawa pracownika do gwarantowanego odpoczynku dobowego i tygodniowego. Poza tym za czas dyżuru, z wyjątkiem dyżuru pełnionego w domu, pracownikowi przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru, a w razie braku możliwości udzielenia czasu wolnego stosowna zapłata. Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy z gwarancji tych nie korzystają.

Dłuższa praca nie może być regułą

Wyłączenie osób zajmujących stanowiska kierownicze spod prawa do rekompensaty z tytułu nadgodzin nie oznacza jednak, że ich dyspozycja jest nieograniczona i że pracodawca może stale tak kształtować zakres ich obowiązków, iż ich wykonanie w obowiązującej normie czasu pracy jest niemożliwe.

Aktualna jest bowiem zasada, że pracodawca powinien tak organizować pracę osób zajmujących stanowiska kierownicze, aby nie zachodziła potrzeba stałej pracy w godzinach nadliczbowych. Tylko bowiem, gdy praca nadliczbowa ma charakter sporadyczny, należy ją uznać za konieczność wynikającą z zajmowanego stanowiska pracy. Toteż w orzecznictwie od dawna uznaje się, że w szczególnych sytuacjach kierownikom przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za pracę nadliczbową.