Kadry, HR - Praca i Płace - Zasiłki - INFOR.PL

Kodeks pracy dopuszcza możliwość odwołania pracownika z urlopu. Pracodawca ma do tego prawo, ale pod warunkiem, że powstały okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu i obecność pracownika w zakładzie jest konieczna. Przepisy nie precyzują, o jakie okoliczności chodzi. Zatem ich ocena i decyzja o wezwaniu pracownika do pracy należy do pracodawcy.

Przyczyny uzasadniające przerwanie urlopu muszą być ważne dla firmy. Przykładowe sytuacje, w których urlopowany pracownik jest niezastąpiony, to: awaria urządzenia, choroba innego pracownika, kontrola ZUS lub urzędu skarbowego, nagłe, duże zlecenie itp.

Decyzja o odwołaniu pracownika z urlopu powinna nastąpić na piśmie. Kodeks pracy nie wymaga takiej formy, to jednak lepiej zachować ją do celów dowodowych.

Pracownik nie może przeciwstawić się decyzji pracodawcy i nie wrócić do pracy. Aby nie narazić się na zarzut ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, polegającego na odmowie wykonania polecenia służbowego, a w konsekwencji na karę porządkową lub nawet dyscyplinarne zwolnienie, powinien pojawić się w pracy. Niewykorzystana w wyniku odwołania część urlopu powinna być udzielona do końca pierwszego kwartału następnego roku. Na wniosek pracownika może być udzielona po wygaśnięciu okoliczności, przez które jego obecność w firmie była niezbędna.

 

Pracownik planując urlop zazwyczaj nie zakłada, że będzie musiał wrócić do pracy i nie spędza urlopu w domu. Najczęściej odpoczywa w kraju bądź za granicą, a z tym wiąże się konieczność poniesienia wydatków na rezerwację, pobyt itp. Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do pokrycia kosztów poniesionych przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu. Chodzi tu o sytuacje, w których pracownik dokonał wpłaty do biura podróży, hotelu, domu wczasowego czy gospodarstwa agroturystycznego, poniósł koszty przejazdu i musi zrezygnować z wakacji lub je przerwać z powodu zawiadomienia przez pracodawcę o odwołaniu z urlopu. Zatem nie wszystkie wydatki poczynione w związku z urlopem pracodawca musi zwrócić.

Do zwrotu kwalifikują się np.:

• opłaty za niedokończony pobyt w ośrodku wczasowym, hotelu, na kwaterze prywatnej, jeśli organizator wypoczynku lub właściciel kwatery ich nie zwraca,

• wykupione wycieczki, z których pracownik nie skorzystał,

• koszty podróży powrotnej z miejsca pobytu w czasie urlopu do siedziby firmy, jeżeli stanowią one dla pracownika dodatkowy wydatek - np. koszty podróży były w cenie imprezy, a pracownik skracając wyjazd musi sam zapłacić za bilet powrotny.

Jeśli okaże się, że razem z pracownikiem musi wrócić również rodzina (pracownik nie może zostawić ich na miejscu), to pracodawca ma obowiązek zapłacić także za nich.

Poczynione wydatki powinny być udokumentowane - potrzebne więc będą bilety komunikacji, umowy, pokwitowania, dowody wpłat itp. W przypadku niewywiązania się pracodawcy z obowiązku zwrotu kosztów pracownik może wystąpić z roszczeniem do sądu pracy.

W piśmiennictwie często prezentowany jest pogląd, że pracownikowi, który nie przedłoży rachunków związanych z kosztami odwołania go z urlopu, pracodawca powinien zwrócić koszty podróży jak w przypadku podróży służbowych.

Pracodawca nie musi rekompensować pracownikowi wszystkich wydatków, które są związane z urlopem. Obowiązek zrekompensowania dotyczy tylko tych, które bezpośrednio wiążą się z odwołaniem. Nie będzie więc dotyczył np. utraconego zarobku, jaki pracownik planował uzyskać będąc na urlopie, czy zakupów związanych z przygotowaniami do wyjazdu (sprzęt do uprawiania sportów, kamera, aparat cyfrowy, komplet biwakowy itp.).