Poradniki
Rozliczanie wypoczynku pracowników
3. Opodatkowanie i oskładkowanie ekwiwalentu
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy stanowi
przychód ze stosunku pracy, co potwierdza definicja
przychodów z tego źródła zawarta w ustawie o podatku
dochodowym od osób fizycznych. Ponieważ ekwiwalent za
niewykorzystany urlop nie został wymieniony w wykazie
przychodów zwolnionych z opodatkowania, podlega obciążeniu
na rzecz fiskusa. Pracodawca jest płatnikiem zaliczek na podatek,
dlatego musi doliczyć wypłacony w danym miesiącu ekwiwalent do
pozostałych składników wynagrodzenia i pobrać zaliczkę na
podatek dochodowy na ogólnych zasadach.
Ekwiwalent nie jest również wolny od składek na ZUS.
Stanowi on podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i
zdrowotne.
4. Współczynnik ekwiwalentowy
Pracodawcy, którzy wypłacają pracownikom ekwiwalent za
niewykorzystany w naturze urlop wypoczynkowy, muszą znać wartość
współczynnika ekwiwalentowego. Współczynnik jest
ustalany na każdy rok kalendarzowy. W 2008 r. wynosi on, podobnie
jak w ubiegłym roku, 21. Aby go wyliczyć, należy wykonać
następujące czynności:
• od liczby dni w roku kalendarzowym odjąć łączną liczbę
przypadających w tym roku niedziel i świąt oraz dni wolnych od
pracy wynikających z przeciętnie pięciodniowego tygodnia
pracy,
• otrzymany wynik podzielić przez 12.
W tym roku mamy:
• 366 dni kalendarzowych,
• 52 niedziele,
• 10 dni świątecznych w inne dni niż niedziela,
• 52 dni wolnych wynikających z przeciętnie
pięciodniowego tygodnia pracy.
366 - (52 + 10 + 52) = 252,
252 : 12 = 21.
Współczynnik w tej wysokości stosuje pracodawca przy
obliczaniu ekwiwalentu, do którego pracownik nabył prawo w
bieżącym roku, czyli w 2008 r., nawet jeżeli chodzi o
niewykorzystany urlop zaległy, za wcześniejsze lata.
WAŻNE!
Do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop
stosuje się współczynnik obowiązujący w roku, w
którym pracownik nabył prawo do ekwiwalentu.
Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Gospodarki i Pracy z maja
2004 r. (PP III/79-338/JR/04), u osób zatrudnionych w
niepełnym wymiarze czasu pracy, współczynnik ulega obniżeniu
proporcjonalnie do wymiaru godzin pracy. Przykładowo, dla
pracownika zajmującego ćwierć etatu współczynnik wynosi
5,25.
Współczynnik ekwiwalentowy służy nie tylko do
obliczenia świadczenia za urlop, ale także do wyznaczania wysokości
wynagrodzenia za jeden dzień (np. do obliczenia kary pieniężnej za
nieprzestrzeganie przepisów bhp). Natomiast nie wolno go
używać przy obliczaniu wysokości odpraw czy odszkodowań ze stosunku
pracy, choć zasady ustalania ekwiwalentu mają zastosowanie do ich
wyznaczania. Jeżeli więc odprawa czy odszkodowanie są należne w
wysokości stanowiącej miesięczne wynagrodzenie (lub jego
wielokrotność) bądź dwutygodniowe, wystarczy zakończyć liczenie na
ustaleniu średniego miesięcznego wynagrodzenia, czyli podstawy
wymiaru.
Porównanie sposobu obliczania wynagrodzenia i
ekwiwalentu za urlop
4.1. Ekwiwalent dla pracowników
tymczasowych
Uregulowania w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego oraz
ekwiwalentu zawiera ustawa o zatrudnianiu pracowników
tymczasowych. Dopuszcza ona wypłatę ekwiwalentu przez agencję w
razie niewykorzystania przez pracownika tymczasowego urlopu
wypoczynkowego w okresie wykonywania pracy tymczasowej. Na zasadzie
wyjątku w stosunku do pozostałych pracowników, pracownik
tymczasowy nie musi więc korzystać z urlopu w naturze.
Pracownikowi tymczasowemu przysługuje urlop wypoczynkowy w
wymiarze dwóch dni za każdy miesiąc pozostawania w
dyspozycji jednego pracodawcy użytkownika lub więcej niż jednego
pracodawcy użytkownika. Pracownikowi tymczasowemu zatrudnionemu
krócej niż miesiąc urlop nie przysługuje, a tym samym nie ma
on również prawa do ekwiwalentu.
Pracownikom, którzy nabyli prawo do urlopu, ekwiwalent
pieniężny za jeden dzień tego urlopu należy ustalić, dzieląc
wynagrodzenie uzyskane przez pracownika tymczasowego w okresie
wykonywania pracy tymczasowej przez liczbę dni pracy, za
które to wynagrodzenie przysługiwało. Dni pracy to dni
zarówno wykonywania pracy, jak i dni, w których
pracownik pozostawał w gotowości do pracy. Natomiast pomija się
dni, kiedy pracownik nie świadczył pracy - chorował, nie był obecny
z innych powodów.
• § 14-19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. w
sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu
wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu
oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze
zm.),
• art. 12 ust. 1, art. 31, art. 32 ustawy z 26 lipca 1991
r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr
14, poz. 176 ze zm.),
• § 1 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie
szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na
ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161 poz. 1106 ze
zm.),
• art. 10, art. 17 ustawy z 9 lipca 2003 r. o
zatrudnianiu pracowników tymczasowych (DzU nr 166, poz.
1608).
- Jak rozliczyć składki na ubezpieczenia i podatek
- Okres podróży służbowej a czas pracy pracownika
- Pracodawca może żądać odszkodowania w pełnej wysokości
- Ocena ryzyka musi uwzględniać indywidualne cechy pracownika
- Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych
- Obowiązki pracodawcy związane z rodzicielstwem
- Jak rozliczyć w ZUS wypłatę wyrównania zasiłków
- Wszystko o podróżach służbowych
- Jak prawidłowo zmienić pracownikowi stanowisko pracy
- Rozliczanie składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne
- Skutki złamania przez pracownika zakazu konkurencji
- Kadra kierownicza w orzeczeniach Sądu Najwyższego
- Jak należy chronić pracowników w wieku przedemerytalnym
- Jak należy prawidłowo zawrzeć umowę o pracę nakładczą
- Kiedy nie przysługują świadczenia z ubezpieczenia chorobowego
- Obowiązki pracodawcy wobec pracowników powołanych do wojska
- Uprawnienia pracownika przywróconego do pracy przez sąd
- Jak zatrudniać pracowników podejmujących pierwszą pracę w życiu
- Zasady zatrudniania menedżerów w przedsiębiorstwie
- Czas pracy kadry zarządzającej i kierowniczej
