Kadry, HR - Praca i Płace - Zasiłki - INFOR.PL

Cywilnoprawne roszczenia pracownika z tytułu wypadku przy pracy

Czy wdowie zawsze przysługuje prawo do renty rodzinnej

Nie, wdowa nie nabędzie prawa do renty rodzinnej na podstawie art. 17 ust. 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Renta rodzinna z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje bowiem w razie śmierci wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej rencisty uprawnionego do renty z tytułu niezdolności do pracy, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.

Wykaz chorób zawodowych określa rozporządzenie Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115). Biorąc pod uwagę to, że monter był zawodowo narażony na działanie rozpuszczalników organicznych oraz że stwierdzono u niego zatrucie tymi rozpuszczalnikami, prawidłowo ustalono jego prawo do renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej. Nie przesądza to jednak o możliwości przyznania po jego śmierci wdowie prawa do renty rodzinnej na podstawie powołanej ustawy, ponieważ warunkiem koniecznym do przyznania renty rodzinnej jest to, aby zgon nastąpił wskutek choroby zawodowej, a zatem w następstwie zatrucia rozpuszczalnikami organicznymi. Tymczasem monter zmarł na raka trzustki, który nie został ujęty w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie wymienionego wyżej rozporządzenia do chorób zawodowych można kwalifikować jedynie nowotwory powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Z rozporządzenia ministra zdrowia z 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz.U. nr 280, poz. 2771 z późn. zm.) nie wynika, aby toluen mógł ze względu na wykonywane przez montera prace być dla niego rakotwórczy.

Mimo że system ubezpieczenia społecznego od wypadków i chorób zawodowych opiera się na zasadzie pełnego ryzyka pracodawcy w odniesieniu do chorób powstających jako skutek kumulowania się niekorzystnego wpływu środowiska pracy na organizm ludzki, jednak przy stwierdzeniu choroby zawodowej może być uwzględniane jedynie działanie substancji wymienionych w obowiązujących aktach wykonawczych wydanych z upoważnienia przepisów kodeksu pracy, a katalog chorób zawodowych nie może być poszerzany z innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Za takim stanowiskiem przemawia również wyjątkowy charakter renty rodzinnej przyznawanej z tego tytułu, w porównaniu z rentą rodzinną ustalaną na zasadach ogólnych. Regulacje szczególne nie mogą być bowiem interpretowane w sposób rozszerzający (por. wyrok SN z 5 kwietnia 2005 r., I UK 218/2004, OSNP 2005/21/341).

W konsekwencji wobec braku przesłanek do stwierdzenia, że w wyniku oceny warunków pracy montera można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, iż choroba, która spowodowała zgon, została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w danym środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, wdowa nie otrzyma prawa do renty rodzinnej.

• Art. 17 ust. 6 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. nr 199, poz. 1673 z późn. zm.).