Kadry, HR - Praca i Płace - Zasiłki - INFOR.PL

Cywilnoprawne roszczenia pracownika z tytułu wypadku przy pracy

Jednorazowe odszkodowanie

Zasadą jest, że naprawienie spowodowanej czynem niedozwolonym szkody na osobie pracownika następuje przez przyznanie uprawnionemu odpowiedniej renty (art. 444 par. 2 k.c.), ale możliwe jest także - na zasadzie wyjątku - zasądzenie jednorazowego odszkodowania zamiast renty. Może to nastąpić tylko wówczas, gdy występują ważne powody (art. 447 k.c.). Kryterium oceny ich istnienia może stanowić wyłącznie interes uprawnionego do renty. Dotyczy to w szczególności przypadku, gdy poszkodowany stał się inwalidą, a przyznanie - zamiast renty lub jej części - jednorazowego odszkodowania ułatwi mu wykonywanie nowego zawodu lub podjęcie działalności gospodarczej.

Pracownik wniósł pozew, domagając się od byłego pracodawcy renty wyrównawczej - tytułem zrekompensowania szkody powstałej wskutek wypadku przy pracy. Sąd pracy ustalił, że pracownicy pozwanego zatrudnieni na stanowiskach, które zajmował powód przed wypadkiem otrzymują wynagrodzenie zasadnicze według X kategorii zaszeregowania zgodnie z obowiązującym u pracodawcy regulaminem wynagradzania, dodatek stażowy, dodatek za pracę na zmiany i roczne premie regulaminowe. Przy ustalaniu hipotetycznych możliwości zarobkowych (celem ustalenia wysokości renty wyrównawczej powoda) sąd pracy uwzględnił wszystkie składniki wynagrodzenia pracowników na stanowisku, które zajmował powód. Otrzymywane przez pracowników kwoty premii rocznych (wypłacanych raz w roku w styczniu danego roku za rok poprzedni), sąd rozbił na poszczególne miesiące i przyjął w wysokości 1/12. Tak ustalone hipotetyczne wynagrodzenie powoda w każdym miesiącu zostało porównane z jego aktualnymi dochodami.

Pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy, domagał się przed sądem pracy zasądzenia renty wyrównawczej. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego sąd ustalił, że pracownik przyczynił się w 1/3 do powstania szkody. Pracownik ma ustaloną całkowitą niezdolność do pracy wskutek wypadku przy pracy i otrzymuje z tego tytułu rentę z ubezpieczenia społecznego w wysokości 1,6 tys. zł netto miesięcznie. Średnie wynagrodzenie na stanowisku, które powód zajmował przed wypadkiem wynosi 2,5 tys. zł netto. Podstawę ustalenia miesięcznej renty wyrównawczej będzie stanowić różnica między zarobkami uzyskiwanymi na dotychczasowym stanowisku powoda (2,5 tys. zł) a dochodem w postaci renty z ubezpieczenia społecznego (1,6 tys. zł), czyli kwota 900 zł. Należy ją pomniejszyć o część odpowiadającą przyczynieniu się powoda do wypadku, tj. o kwotę 300 zł (1/3 z kwoty 900 zł). Ostatecznie renta wyrównawcza powoda może być ustalona na poziomie 600 zł miesięcznie (900 zł - 300 zł).

Na podstawie wyroku sądowego z 2006 roku pracownik otrzymuje rentę uzupełniającą w wysokości 500 zł miesięcznie. W dacie wyrokowania przez sąd poszkodowany pracownik miał ustaloną częściową niezdolność do pracy w związku z wypadkiem. Dlatego ustalając rentę wyrównawczą sąd pracy zmniejszył ją o zachowane możliwości zarobkowe powoda. W marcu 2008 r. - w związku z pogorszeniem stanu zdrowia pracownika - lekarz orzecznik ZUS orzekł całkowitą niezdolność powoda do pracy powstałą w wyniku wypadku przy pracy. W tej sytuacji pracownik może wystąpić przeciwko pracodawcy o podwyższenie renty wyrównawczej, powołując się na zmianę stosunków w rozumieniu art. 907 par. 2 k.c. polegającą na ustaleniu całkowitej niezdolności do pracy oraz na zwiększeniu zarobków pracowników zatrudnionych na takich stanowiskach, jakie zajmował przed wypadkiem przy pracy.

Roszczenia cywilnoprawne (uzupełniające) pracownika mają charakter majątkowy i podlegają przedawnieniu na podstawie przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 442¹ par. 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.