Kadry, HR - Praca i Płace - Zasiłki - INFOR.PL

Cywilnoprawne roszczenia pracownika z tytułu wypadku przy pracy

Odszkodowanie dla pracownika

Według art. 361 par. 2 k.c. szkoda polega albo na stracie, którą poniósł poszkodowany, albo na pozbawieniu go korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Tak więc szkodą jest powstała wbrew woli poszkodowanego różnica między obecnym jego stanem majątkowym a tym stanem, który zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Pojęcie szkody (do wyrównania której może być zobowiązany pracodawca) jest zatem szerokie. Odszkodowanie dla pracownika obejmuje bowiem zwrot wszelkich kosztów wynikających z uszkodzenia ciała lub rozstroju jego zdrowia, które nie zostały pokryte świadczeniami z ustawy wypadkowej. Chodzi w szczególności o koszty leczenia i rehabilitacji, czyli np. wydatki na zakup lekarstw, koszty zabiegów, dodatkowej pomocy pielęgniarskiej, specjalistycznego wyżywienia, protez, dojazdów na zabiegi, rehabilitacji, przystosowania do innego zawodu (kursy, szkolenia), zwrot kosztów nabycia samochodu niezbędnego do leczenia i prowadzenia działalności gospodarczej pracownika poszkodowanego wskutek wypadku przy pracy. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 9 stycznia 2008 r. (II CSK 425/07, Monitor Prawniczy 2008/3/116) osoba, która stała się niepełnosprawna na skutek wypadku, ma prawo domagać się w ramach naprawienia szkody pokrycia wszystkich niezbędnych i celowych wydatków wynikających z tego zdarzenia. O uznaniu poszczególnych wydatków za spełniające te kryteria decyduje sąd w oparciu o stopień niepełnosprawności, jak również sytuację życiową poszkodowanego. Nie chodzi przy tym tylko o zwrot poczynionych już wydatków na leczenie skutków wypadku przy pracy, ale także o wyłożenie z góry odpowiedniej sumy na ten cel.

Warto podkreślić, że uwzględnienie roszczenia poszkodowanego, skierowanego przeciwko zobowiązanemu do naprawienia szkody o wyłożenie z góry sumy potrzebnej na leczenie, jest niezależne od tego, czy poszkodowany dysponuje odpowiednimi środkami własnymi na pokrycie wskazanych wyżej kosztów oraz czy jest objęty systemem finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych, chyba że strona zobowiązana do naprawienia szkody wykaże, że koszty leczenia poszkodowanego zostaną pokryte w całości ze środków publicznych, w tym także przyznawanych w ramach szczególnych procedur obejmujących także decyzje uznaniowe uprawnionych podmiotów (por. wyrok SN z 13 grudnia 2007 r., I CSK 384/07, LEX nr 351187)).

Odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy za skutki wypadku przy pracy dotyczy jednak tylko kosztów w granicach normalnych (typowych) następstw jego działania lub zaniechania.

Jeśli pracownik otrzymał z ZUS jednorazowe odszkodowanie za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu doznany wskutek wypadku przy pracy, wówczas odszkodowanie to należy uwzględnić przy ocenie wysokości świadczeń uzupełniających (w pierwszej kolejności przy ustalaniu wysokości odszkodowania uzupełniającego), gdyż służy ono pokryciu kosztów wynikających z wypadku.

Krzysztof P. zatrudniony w spółce A (zajmującej się usługami remontowo-budowlanymi) na stanowisku montera kotłów energetycznych uległ wypadkowi przy pracy podczas montażu instalacji azotu na terenie - należącej do spółki B - huty miedzi. Montaż ten był wykonywany na podstawie umowy zawartej między spółkami. Zgodnie z jej treścią obowiązki w zakresie bhp zostały podzielone pomiędzy obie spółki. Spółka A (pracodawca Krzysztofa P.) zobowiązana była do zapewnienia swoim pracownikom odzieży roboczej, ochronnej i środków bhp, zaś spółka B odpowiadała za organizację i kontrolę przestrzegania przez nich obowiązujących zasad i przepisów bhp.

Krzysztof P. wystąpił z pozwem przeciwko obu spółkom o świadczenia uzupełniające z tytułu wypadku przy pracy(odszkodowanie i rentę wyrównawczą). Sąd pracy - przyjmując odpowiedzialność pozwanych na zasadzie ryzyka - uwzględnił powództwo zasądzając świadczenia na rzecz powoda solidarnie od pozwanych spółek. Pracownik ma zatem korzystną sytuację w zakresie egzekwowania tych świadczeń. Może bowiem - według własnego wyboru - żądać spełnienia całości lub części świadczenia od obu spółek łącznie lub od każdej z osobna (zaspokojenie roszczeń przez jedna spółkę zwalnia drugą).

Pracownik stracił prawą rękę wskutek wypadku przy pracy. Z tego powodu stał się całkowicie niezdolny do pracy w wyuczonym i wykonywanym zawodzie ślusarza. Jeszcze przed wypadkiem rozpoczął naukę w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych, a już po wypadku zdał maturę i kontynuował naukę w prywatnej szkole wyższej na kierunku zarządzanie i marketing.

Pracownik wniósł pozew przeciwko pracodawcy, domagając się - w ramach odszkodowania - zwroty kosztów nauki w szkole wyższej. Sąd pracy oddalił to żądanie wskazując, że zakres obowiązku odszkodowawczego nie obejmuje podjęcia i kontynuowania nauki w szkole wyższej. Pracodawca zobowiązany jest do wyrównania koniecznych kosztów przygotowania zawodowego poszkodowanego pracownika, który stał się niezdolny do pracy, jedynie wówczas, gdyby poszkodowany ponosił je tylko dlatego, że uległ wypadkowi, gdyż tylko w takim zakresie koszty przekwalifikowania zawodowego stanowią normalne następstwa szkody na osobie. Naprawienie szkody w sytuacji powoda wyczerpuje się na pokryciu kosztów jego nauki w szkole policealnej.

Pracownik wskutek wypadku przy pracy utracił zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Jego aktualnym i jedynym źródłem utrzymania jest renta z ubezpieczenia społecznego (z tytułu całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy) w wysokości 1500 zł netto miesięcznie. Przed wypadkiem pracownik ten osiągał wynagrodzenie miesięczne netto w wysokości 2300 zł. Wysokość miesięcznej renty uzupełniającej tego pracownika może zostać ustalona na poziomie 800 zł.