Poradniki
Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia
Czy warunkowe umorzenie uzasadnia przywrócenie do pracy
Pracownik został tymczasowo aresztowany na trzy miesiące w związku z podejrzeniem popełnienia przez niego przestępstwa czynnej napaści na funkcjonariusza Policji podczas interwencji w zakładzie pracy. Do incydentu doszło jednak poza terenem firmy. Proces zakończył się warunkowym umorzeniem postępowania karnego. Czy w tej sytuacji można dyscyplinarnie zwolnić pracownika z pracy w związku z popełnieniem przez niego przestępstwa? Czy warunkowe umorzenie postępowania uzasadnia przywrócenie do pracy?
EKSPERT RADZI
Zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego
aresztowania nie może być podstawą zwolnienia dyscyplinarnego.
Zgodnie bowiem z art. 52 par. 1 pkt 2 k.p. pracodawca może
rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie
popełnienia przez niego w czasie trwania umowy o pracę
przestępstwa, które uniemożliwia dalsze jego zatrudnianie na
zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub
zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem. Przestępstwem jest czyn
zabroniony pod groźbą kary, zawiniony, o szkodliwości społecznej
wyższej niż znikoma. Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem.
Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności
na czas nie krótszy niż trzy lata albo karą surowszą, a
występkiem czyn zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych, karą
ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności przekraczającą
miesiąc. Stwierdzenie, że przestępstwo jest oczywiste, należy do
pracodawcy - nie trzeba zatem czekać na zakończenie postępowania
karnego, chociaż przesłanka oczywistości może być badana w sądzie
pracy jako przyczyna zwolnienia. Przestępstwo nie musi być
popełnione na terenie zakładu pracy. Jak wskazał Sąd Najwyższy w
uchwale z 12 października 1976 r. (I PZP 49/76, OSN 1977/4/ 67),
rozwiązanie umowy o pracę przez zakład pracy bez wypowiedzenia z
winy pracownika może nastąpić niezależnie od tego, czy popełnił on
przestępstwo na szkodę zakładu pracy czy też osoby trzeciej oraz
czy szkoda pozostaje w związku z pracą, jeżeli przestępstwo -
popełnione w czasie trwania umowy o pracę - uniemożliwia dalsze
zatrudnienie pracownika na zajmowanym stanowisku.
Tymczasowe aresztowanie pracownika nie stanowi o oczywistości
przestępstwa, ponieważ nie przesądza w ogóle kwestii jego
popełnienia. Ma tylko zagwarantować prawidłowy przebieg
postępowania karnego. Późniejsze uniewinnienie uniemożliwia
ustalenie oczywistości popełnienia przestępstwa, jednak nie dowodzi
bezpodstawności zwolnienia pracownika. W takim przypadku może ulec
po prostu zmianie podstawa rozwiązania stosunku pracy - z
popełnienia przestępstwa (art. 52 par. 1 pkt 2 k.p.) na ciężkie
naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52
par. 1 pkt 1 k.p.).
Tymczasowe aresztowanie stanowi podstawę wygaśnięcia stosunku
pracy. Zgodnie z art. 66 k.p. umowa o pracę wygasa z upływem trzech
miesięcy nieobecności pracownika w pracy z powodu tymczasowego
aresztowania, chyba że pracodawca rozwiązał wcześniej bez
wypowiedzenia umowę o pracę z winy pracownika. Pracodawca pomimo
wygaśnięcia umowy z powodu tymczasowego aresztowania jest
obowiązany ponownie zatrudnić pracownika, jeżeli postępowanie karne
zostało umorzone lub gdy zapadł wyrok uniewinniający, a pracownik
zgłosił swój powrót do pracy w ciągu siedmiu dni od
uprawomocnienia się orzeczenia. Nie dotyczy to jednak warunkowego
umorzenia postępowania, które chociaż nie jest skazaniem,
jest jednak stwierdzeniem winy i zarzucanych okoliczności
popełnienia przestępstwa. Jest ponadto dokonywane w formie wyroku i
stanowi stwierdzenie popełnienia przestępstwa w rozumieniu art. 52
par. 1 pkt 2 k.p. W analizowanym wypadku zatem nie może być mowy o
skutecznym wystąpieniu do sądu z powództwem o
przywrócenie do pracy.
ADAM MALINOWSKI
radca prawny
PODSTAWA PRAWNA
• Art. 52 par. 1 pkt 2 oraz art. 66 ustawy z 26
czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z
późn. zm.).
- Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia
- Czy przestępstwo pracownika zawsze uzasadnia zwolnienie dyscyplinarne
- Czy warunkowe umorzenie uzasadnia przywrócenie do pracy
- Ustawy i rozporządzenie
- Jak zaplanować pracę w 2009 roku
- Kiedy pracodawca może zmienić warunki płacy pracowników
- Renta z tytułu niezdolności do pracy
- Od czego zależy wysokość zasiłków
- Obowiązki pracodawcy na przełomie roku
- Jak rozliczyć składki na ubezpieczenia i podatek
- Okres podróży służbowej a czas pracy pracownika
- Pracodawca może żądać odszkodowania w pełnej wysokości
- Ocena ryzyka musi uwzględniać indywidualne cechy pracownika
- Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych
- Obowiązki pracodawcy związane z rodzicielstwem
- Jak rozliczyć w ZUS wypłatę wyrównania zasiłków
- Wszystko o podróżach służbowych
- Jak prawidłowo zmienić pracownikowi stanowisko pracy
- Rozliczanie składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne
- Skutki złamania przez pracownika zakazu konkurencji
- Kadra kierownicza w orzeczeniach Sądu Najwyższego
- Jak należy chronić pracowników w wieku przedemerytalnym
- Jak należy prawidłowo zawrzeć umowę o pracę nakładczą
- Kiedy nie przysługują świadczenia z ubezpieczenia chorobowego
