Nagroda jubileuszowa należy do jednych z najczęściej wypłaconych przez pracodawców świadczeń pieniężnych, do których prawo jest uzależnione od posiadanego przez pracownika stażu pracy. Wypłacając tego rodzaju nagrodę, pracodawcy niejednokrotnie mają wątpliwości co do tego, czy jej kwota powinna być uwzględniona w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracownika.

Nagroda jako przychód ze stosunku pracy

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne pracownika stanowi zasadniczo przychód ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 czerwca 2009 r. (II FSK 251/08) wskazał, że o tym, czy dane świadczenie stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów podatkowych, decyduje okoliczność, czy może je otrzymać wyłącznie pracownik czy również inna osoba niezwiązana tego rodzaju stosunkiem prawnym. Ważne jest więc to, czy istnieje związek prawny lub faktyczny danego świadczenia ze stosunkiem pracy. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że wypłacona lub postawiona do dyspozycji pracownika nagroda jubileuszowa jest przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów podatkowych. Nie jest to jednak równoznaczne z tym, że kwotę nagrody jubileuszowej zawsze należy uwzględnić w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracownika.

Wyłączenie nagrody jubileuszowej z podstawy wymiaru składek

Wolne od składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne są nagrody jubileuszowe (gratyfikacje), które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co 5 lat (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, zwanego dalej rozporządzeniem). Tym samym, jeżeli nagroda jubileuszowa przysługuje pracownikowi nie częściej niż co 5 lat, pracodawca nie ma obowiązku potrącić z niej składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast nagroda jubileuszowa wypłacana częściej podlega oskładkowaniu.

Należy zauważyć, że § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stosuje się odpowiednio przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne zleceniobiorców. ZUS przyjmuje przy tym, że przedmiotowe wyłączenie z podstawy wymiaru składek ma odpowiednie zastosowanie do zleceniobiorców, pod warunkiem że zostały określone zasady przyznawania im nagród jubileuszowych i zgodnie z tymi zasadami przysługują one nie częściej niż co 5 lat.