Dotychczas prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego przysługiwało osobie ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko lub przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 7 lat, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do 10 lat. Zasiłek przysługiwał też osobom, które przyjęły dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z zastrzeżeniem, że nie mogła to być zawodowa rodzina zastępcza.

Zmiany wprowadzone do Kodeksu pracy dotyczą osób uprawnionych do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Dotychczas prawa do takiego urlopu nie posiadały rodziny zastępcze zawodowe niespokrewnione z dzieckiem (art. 183 § 1 Kodeksu pracy). Obecnie formami rodzinnej pieczy zastępczej będą m.in. rodziny zastępcze:

• spokrewnione (uwzględnia się stopień pokrewieństwa, który zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym skutkuje obowiązkiem alimentacyjnym),
• niezawodowe,
• zawodowe.

W katalogu rodzin zastępczych przestanie funkcjonować pojęcie „rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem”. A zatem o prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego z tytułu przyjęcia na wychowanie dziecka w wieku do ukończenia 7 lat albo odpowiednio 10 lat będą mogli ubiegać się ubezpieczeni występujący jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.

WAŻNE!

Rodzina zastępcza zawodowa nie ma prawa do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie.

Wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego jest równy wymiarowi urlopu macierzyńskiego. Jego długość zależy od liczby jednocześnie przyjętych na wychowanie dzieci oraz ich wieku. Podstawowy urlop przysługuje przez okres:

• 20 tygodni w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
• 31 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
• 33 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
• 35 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
• 37 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci.

Jednak podstawowy urlop przysługuje nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Ubezpieczony, który przyjął na wychowanie dziecko w wieku do 7. lub odpowiednio do 10. roku życia, ma prawo do minimum 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

PRZYKŁAD

Pracownica 10 października 2011 r. przyjęła na wychowanie dziecko, które 6 listopada 2011 r. kończy 7 lat. Wobec dziecka nie odroczono obowiązku szkolnego. Pracownica z tego tytułu ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego w wymiarze 9 tygodni (63 dni), tj. od 10 października do 11 grudnia 2011 r.