Zmiana siedziby pracodawcy, uwzględniając art. 41 k.c., dotyczy dwóch kategorii pracodawców – jednostek organizacyjnych, które mają osobowość prawną (np. prowadzących działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej) albo jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną (np. spółka jawna). W efekcie dalsze uwagi nie będą dotyczyć pracodawców – osób fizycznych, gdyż ci nie posiadają siedziby, ale miejsce zamieszkania oraz – jeżeli są przedsiębiorcami – miejsce wykonywania działalności gospodarczej.

Określenie siedziby służy zidentyfikowaniu ww. pracodawców.

Wskazanie siedziby jest więc elementem koniecznym umowy (statutu) spółki (zob. np. art. 25 pkt 1 k.s.h. – spółka jawna, art. 157 § 1 pkt 1 k.s.h. – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością czy art. 304 § 1 pkt 1 k.s.h. – spółka akcyjna).

Zakład czy oddział - kto jest pracodawcą >>

Oznacza to, że zmiana siedziby będzie wymagała zmiany umowy (statutu) spółki, a w konsekwencji również zgłoszenia tej zmiany do sądu rejestrowego oraz innych organów administracyjnych (urząd skarbowy, ZUS, GUS).

Szczególne konsekwencje dla istnienia pracodawcy ma przeniesienie jego siedziby spółki za granicę. Uchwała wspólników o przeniesieniu siedziby spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za granicę jest przyczyną rozwiązania spółki (art. 270 pkt 2 k.s.h.). Podobne skutki ma uchwała walnego zgromadzenia spółki akcyjnej o przeniesieniu siedziby spółki za granicę (art. 459 pkt 2 k.s.h.). Wynika z tego, że następstwem przeniesienia siedziby spółki za granicę jest utrata przez nią bytu prawnego. Oczywiście nie można wykluczyć, że po rozwiązaniu spółki na skutek przeniesienia siedziby za granicę dotychczasową jej działalność będzie kontynuować podmiot utworzony za granicą.

Jeżeli chodzi o prawnopracownicze konsekwencje zamiany siedziby pracodawcy, trzeba zatem odróżnić zmianę siedziby pracodawcy w ramach terytorium Polski – a więc nieprowadzącą do rozwiązania spółki – od przeniesienia siedziby pracodawcy za granicę.

Przeniesienie siedziby w kraju

Ze zmianą siedziby w ramach terytorium Polski wiąże się potrzeba zaktualizowania treści umowy. Wniosek taki wynika z art. 29 § 1 k.p., który mówi m.in., że umowa o pracę powinna określać strony umowy. Ze względu na fakt, że siedziba pracodawcy to element pozwalający go zidentyfikować, jej zmiana wymaga zmiany umowy o pracę w zakresie określenia stron umowy.

Ponadto ze zmianą siedziby pracodawcy wiąże się również konieczność uaktualnienia danych pracodawcy w rejestrze REGON, zgłoszenia aktualizacyjnego do urzędu skarbowego oraz uaktualnienia danych płatnika składek. W przypadku przedsiębiorców wpisanych do KRS wnioski o uaktualnienie danych w wyżej podanych rejestrach składa się wraz z wnioskiem do sądu rejestrowego o dokonanie wpisu w rejestrze KRS, chyba że wnioskodawca składa wniosek w formie elektronicznej (art. 19b ust. 1–1c ustawy o KRS).