Pracodawcy, którzy tworzą fundusz świadczeń socjalnych w swoich zakładach pracy, do końca maja 2011 r. powinni przekazać na rachunek funduszu pierwszą część środków, stanowiącą 75% całkowitej sumy, która powinna zostać przeznaczona na fundusz w danym roku. Reszta musi trafić na rachunek funduszu do końca września. Aby prawidłowo obliczyć wysokość poszczególnych kwot przekazywanych na fundusz, trzeba ustalić liczbę pracowników, na których nalicza się odpis, oraz warunki ich zatrudnienia. Wysokość odpisów na poszczególnych pracowników jest uzależniona m.in. od tego, czy pracownik wykonuje pracę w warunkach uciążliwych, czy jest osobą niepełnosprawną, a jeśli tak, to w jakim stopniu.

Odpisy obowiązkowe

Fundusz tworzy się z corocznego odpisu podstawowego naliczanego odpowiednio do przeciętnej planowanej liczby zatrudnionych pracowników, ustalanej na podstawie przepisów rozporządzenia MPiPS z 9 marca 2009 r.

Kto może korzystać z funduszu świadczeń socjalnych >>

Wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika ustalana jest procentowo na podstawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego (w zależności od tego, które było wyższe) i wynosi 37,5%. Odpisów ustalanych w ww. sposób nie liczy się dla pracowników młodocianych i pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych (art. 5 ust. 2–3 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, zwanej dalej ustawą o zfśs).

Dla pracowników młodocianych odpis na zfśs wynosi odpowiednio:

• 5% – w pierwszym roku nauki,
• 6% – w drugim roku nauki,
• 7% – w trzecim roku nauki.

Odpis dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynosi 50% ww. wynagrodzenia.

Odpisy dobrowolne

Wysokość odpisów przypadających na pracowników niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym lub znacznym może (choć nie musi) być zwiększona o 6,25% na każdego takiego pracownika. Oznacza to, że ww. odpis może wynosić maksymalnie 43,75% (37,5% + + 6,25%). Pracodawca, który sprawuje opiekę nad emerytami i rencistami, może zwiększyć pulę środków przekazywanych na zfśs o taką samą sumę. Taki pracodawca może (choć nie musi) przekazać na fundusz 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na każdego emeryta i rencistę objętego opieką.

Środki zfśs w przypadku upadłości lub likwidacji pracodawcy >>

Podstawa odpisu

Podstawą ustalenia wysokości odpisu podstawowego na zfśs jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego. Przy czym jako podstawę przyjmuje się to wynagrodzenie, które było wyższe. Wysokość obu wynagrodzeń ogłasza Prezes GUS w Monitorze Polskim nie później niż do 20 lutego każdego roku. W 2010 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wyniosło 2822,66 zł, natomiast w drugim półroczu tego roku – 2917,14 zł. A zatem za podstawę ustalenia wysokości poszczególnych odpisów należy przyjąć wynagrodzenie z drugiego półrocza, czyli kwotę 2917,14 zł (obwieszczenie Prezesa GUS z 18 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2010 r. i w drugim półroczu 2010 r.).