Wspomnianej preferencji nie stosuje się do małżonków, wobec których orzeczono separację prawomocnym wyrokiem sądu. Z tego powodu, jeśli osoba pobierająca zasiłek stały z pomocy społecznej pozostaje w separacji (orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądowym), podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania tego zasiłku, a nie jako członek rodziny ubezpieczonego, mimo że małżonek tej osoby pobiera emeryturę z ZUS.

Warto także wiedzieć, że od 1 stycznia 2009 r. status członka rodziny nie zwalnia już z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego bezrobotnych niepodlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu oraz osób pobierających stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy, na które zostały skierowane przez podmiot inny niż powiatowy urząd pracy, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Jeśli bezrobotny spełnia warunki do zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny osoby ubezpieczonej (np. jako małżonek pracownika czy rencisty), to podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako bezrobotny, a nie jako członek rodziny osoby ubezpieczonej.

Od 1 stycznia 2009 r. pierwszeństwo przysługuje zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego przez urząd pracy z tytułu posiadania przez tę osobę statusu bezrobotnego.

Zbieg tytułów do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym >>

Brak możliwości dobrowolnego ubezpieczenia

Narodowy Fundusz Zdrowia nie może zawrzeć umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z osobą podlegającą obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. „Osoba niewymieniona w art. 66 ust. 1 wspomnianej ustawy może ubezpieczyć się dobrowolnie na podstawie pisemnego wniosku złożonego w Funduszu, jeżeli ma miejsce zamieszkania na terytorium naszego kraju” – art. 68 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Z tego też powodu zawarcie umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego jest możliwe tylko z osobą, w stosunku do której nie wchodzi w grę jakikolwiek tytuł obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Oznacza to, że jeśli np. zleceniobiorca podlega z tytułu zawartej umowy-zlecenia ubezpieczeniom społecznym i w konsekwencji obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, to nie może zostać objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym.

W sytuacji gdy osoba objęta dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym zostanie w trakcie trwania umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym (np. z uwagi na podjęcie zatrudnienia lub rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej), to dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne ustaje z mocy samego prawa. Na osobie objętej dotychczas dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym spoczywa jednak obowiązek powiadomienia Narodowego Funduszu Zdrowia (właściwie jego oddziału) i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ustaniu tego ubezpieczenia.

Podstawa prawna:

• ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).