Ustawodawca przewidział sytuację, kiedy mimo że określona osoba podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, pierwszeństwo ma zgłoszenie jej do tego ubezpieczenia jako członka rodziny.

Status członka rodziny osoby opłacającej składkę na ubezpieczenie zdrowotne zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego:

• uczniów oraz słuchaczy zakładów kształcenia nauczycieli w rozumieniu przepisów o systemie oświaty niepodlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu,

• dzieci przebywające w placówkach pełniących funkcje resocjalizacyjne, wychowawcze lub opiekuńcze lub w domach pomocy społecznej niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu,

• dzieci do czasu rozpoczęcia realizacji obowiązku szkolnego nieprzebywające w ww. placówkach i niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu,

• studentów i uczestników studiów doktoranckich niepodlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu,

• osoby pobierające zasiłek stały z pomocy społecznej, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu,

• osoby, które uzyskały w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, objęte indywidualnym programem integracji na podstawie przepisów o pomocy społecznej, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu,

• osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne lub dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, przyznane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu,

• osoby objęte indywidualnym programem zatrudnienia socjalnego lub realizujące kontrakt socjalny, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu,

• osoby uprawnione do świadczeń alimentacyjnych na podstawie ugody sądowej lub prawomocnego orzeczenia sądu niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.

Ubezpieczenie zdrowotne cudzoziemca >>

Dlatego jeśli np. osoba pobierająca zasiłek stały z pomocy społecznej spełnia jednocześnie warunki do zgłoszenia do ubezpieczenia jako małżonek emeryta, to podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu wyłącznie jako członek rodziny osoby opłacającej składkę na ubezpieczenie zdrowotne (czyli w tym przypadku – jako członek rodziny emeryta), a nie jako osoba pobierająca ten zasiłek. Podobnie np. student jest zgłaszany do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego przez uczelnię, na której studiuje, tylko wówczas, gdy nie może zostać zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny (np. dlatego że ukończył już 26 lat) i jednocześnie nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu (np. nie jest pracownikiem lub osobą pobierającą rentę rodzinną).