Co do zasady dodatkowe wynagrodzenie roczne, zwane potocznie „trzynastką”, przysługuje pracownikom jednostek sfery budżetowej. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby pracodawcy prywatni również wypłacali swoim pracownikom podobne świadczenie. O ile zakłady budżetowe są tu związane ustawą o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (zwaną dalej ustawą), o tyle pracodawcy prywatni mogą sami ustalić zasady wypłaty takiego wynagrodzenia w wewnątrzzakładowych przepisach płacowych.

Kiedy wypłacić świadczenie

Dodatkowe wynagrodzenie roczne powinno zostać wypłacone do końca I kwartału przypadającego po roku, w jakim powstało prawo do „trzynastki”. Oznacza to, że świadczenia dodatkowe za 2009 r. powinny być wypłacone najpóźniej do 31 marca 2010 r.

Może się jednak zdarzyć, że pracodawca będzie zobowiązany do wypłaty tego świadczenia wcześniej. Dzieje się tak np. w razie likwidacji zakładu pracy, wtedy „trzynastkę” należy wypłacić pracownikom w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Kto ma prawo do „trzynastki”

Prawo do dodatkowego świadczenia rocznego w pełnej wysokości mają tylko Ci pracownicy, którzy przepracowali w danym zakładzie pełny rok (od pierwszego do ostatniego dnia roboczego w danym roku) – art. 2 ust. 1 ustawy. Aby uzyskać prawo do proporcjonalnej części „trzynastki”, trzeba przepracować w danym zakładzie co najmniej pół roku (art. 2 ust. 2 ustawy).

Przepracowanie co najmniej 6 miesięcy warunkujących nabycie prawa do wynagrodzenia rocznego nie jest wymagane w przypadkach:

• nawiązania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego z nauczycielem i nauczycielem akademickim zgodnie z organizacją pracy szkoły (szkoły wyższej),

• zatrudnienia pracownika do pracy sezonowej, jeżeli umowa o pracę została zawarta na sezon trwający nie krócej niż 3 miesiące,

• powołania pracownika do czynnej służby wojskowej albo skierowania do odbycia służby zastępczej,

• rozwiązania stosunku pracy w związku z:

– przejściem na emeryturę, rentę szkoleniową albo rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenie rehabilitacyjne,

– przeniesieniem służbowym, powołaniem lub wyborem,

– likwidacją pracodawcy albo zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy,

– likwidacją jednostki organizacyjnej pracodawcy lub jej reorganizacją,

Prawo do "trzynastki" dla nauczyciela >>

• podjęcia zatrudnienia:

– w wyniku przeniesienia służbowego,

– na podstawie powołania lub wyboru,

– w związku z likwidacją poprzedniego pracodawcy albo ze zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących tego pracodawcy,

– w związku z likwidacją jednostki organizacyjnej poprzedniego pracodawcy lub jej reorganizacją,

– po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej albo po odbyciu służby zastępczej,

• korzystania:

– z urlopu wychowawczego,

– z urlopu dla poratowania zdrowia,

– przez nauczyciela lub nauczyciela akademickiego z urlopu do celów naukowych, artystycznych lub kształcenia zawodowego,

• wygaśnięcia stosunku pracy w związku ze śmiercią pracownika (art. 2 ust. 3 ustawy).