Jednym z elementów stosunku pracy jest wynagrodzenie, do którego wypłacania pracodawca zobowiązuje się, zatrudniając pracownika (art. 22 § 1 k.p.). Wynagrodzenie zasadnicze określone w umowie o pracę nazywa się wynagrodzeniem brutto. Nie jest to jednak wynagrodzenie, które pracownik otrzyma pod koniec miesiąca. Jest ono pomniejszane o składki na ubezpieczenia społeczne, składkę na ubezpieczenie zdrowotne i podatek dochodowy. Wynagrodzenie, które pracownik dostanie do wypłaty po odjęciu różnych potrąceń, nazywa się wynagrodzeniem netto.

Pracownik podejmujący swoją pierwszą pracę powinien wiedzieć, że negocjując z przyszłym pracodawcą wysokość wynagrodzenia, ten podając określoną kwotę mówi o wynagrodzeniu brutto, czyli wynagrodzeniu, od którego będzie zobowiązany potrącić obowiązkowe składki i zaliczkę na podatek dochodowy. Dlatego, aby uniknąć zaskoczenia w dniu wypłaty wynagrodzenia, warto wiedzieć, jakim obciążeniom podlega wynagrodzenie brutto. Mając tę wiedzę, pracownik będzie mógł sam obliczyć swoje wynagrodzenie i podczas rozmów o pracę będzie miał świadomość, o jakich kwotach rozmawia z potencjalnym pracodawcą.

Przykład

Absolwent studiów wyższych podjął swoją pierwszą pracę. W umowie o pracę jego wynagrodzenie zostało określone na kwotę 2500 zł i spodziewał się, że tyle właśnie otrzyma po miesiącu pracy. Wiedział wprawdzie, że pracownik musi płacić składki i podatki, ale spodziewał się, że kwota z umowy o pracę to kwota już po ich potrąceniu. Jednak pod koniec miesiąca na jego konto bankowe wpłynęła po potrąceniu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczki na podatek dochodowy kwota 1808,10 zł.

Czy wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej podlega ochronie jak wynagrodzenie z umowy o pracę >>

Potrącenia z wynagrodzenia brutto

Z wynagrodzenia brutto pracodawca potrąca następujące składki i zaliczki:

• składki na ubezpieczenia społeczne,

• składkę na ubezpieczenie zdrowotne,

• zaliczkę na podatek dochodowy.

Składki na ubezpieczenia społeczne potrącane są z wynagrodzenia pracownika w następującej wysokości:

• 9,76% na ubezpieczenie emerytalne,

• 1,5% na ubezpieczenie rentowe,

• 2,45% na ubezpieczenie chorobowe.

Wynagrodzenie prowizyjne za część miesiąca >>

Kwota wynagrodzenia brutto jest podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2009 r. wynosiła 9% podstawy wymiaru, tyle samo będzie wynosić w 2010 r., z czego odliczamy od podatku 7,75%. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne ustala się, odejmując od wynagrodzenia brutto kwotę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe.