Przepisy Kodeksu pracy oraz ustaw szczególnych przewidujące ochronę zatrudnienia poszczególnych grup pracowników zostają wyłączone lub ograniczone w razie przeprowadzania zwolnień grupowych z przyczyn niedotyczących pracowników. Dokonywane są one na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (zwanej dalej ustawą).

Ograniczenia zastosowania ogólnych zasad ochrony stałości stosunków pracy uzasadnione są potrzebą ułatwienia pracodawcy dokonania zwolnień pracowników lub zmiany ich warunków pracy w sytuacjach, gdy wymagają tego jego potrzeby.

Jakie są skutki niezastosowania przepisów o zwolnieniach grupowych do pracowników zatrudnionych na czas określony >>

Zakres wyłączenia lub ograniczenia norm ochronnych prawa pracy przewiduje art. 5 ustawy. Przepis ten modyfikuje zakres i sposób ochrony poszczególnych grup pracowników. Przy czym modyfikacja ta jest zróżnicowana w stosunku do różnych grup pracowników, których stosunki pracy podlegają szczególnej ochronie.

Wyłączenia przy wypowiadaniu umów

Przy wypowiadaniu pracownikom stosunków pracy w ramach grupowego zwolnienia nie stosuje się art. 38 i 41 k.p., a także przepisów odrębnych dotyczących szczególnej ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy (art. 5 ust. 1 ustawy). Jednak od tej zasady istnieją poważne wyjątki określone w dalszej części tego przepisu, tj. w art. 5 ust. 2–4. Należy przede wszystkim zaznaczyć, że w razie niezawarcia porozumienia, o którym mowa w art. 3, przy wypowiadaniu pracownikom stosunków pracy, a także warunków pracy i płacy, stosuje się art. 38 k.p. Przepis ten wymaga zawiadomienia zakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracownika o zamiarze wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony.

WAŻNE!

Jeśli nie dojdzie do zawarcia porozumienia określającego zasady postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, pracodawca będzie zmuszony także podczas zwolnień grupowych konsultować z zakładową organizacją związkową zamiar złożenia wypowiedzenia umowy o pracę lub wypowiedzenia zmieniającego pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony.