W okresie trwania stosunku pracy każdego pracownika mogą zaistnieć określone zdarzenia, które będą uprawniały go do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem w tym okresie prawa do wynagrodzenia.

Wprawdzie potocznie do określenia zwolnienia od pracy, jakie otrzymuje pracownik w związku z nadejściem ww. zdarzeń, używa się nazwy urlop okolicznościowy, to w rzeczywistości nie jest to rodzaj urlopu wypoczynkowego, pomimo że pracownik otrzymuje w tym okresie wynagrodzenie jak za urlop wypoczynkowy.

Narodziny dziecka, ślub i pogrzeb

Zdarzenia, które zobowiązują pracodawcę do udzielenia z tego tytułu pracownikom zwolnień od pracy, zostały ściśle określone w przepisach prawa. Wymienia je wydane na podstawie art. 298² k.p. rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.

Pracodawca jest zobowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący:

• 2 dni - w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,

• 1 dzień - w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką (§ 15 ww. rozporządzenia).

WAŻNE!

Jedno i to samo zdarzenie uprawnia tylko do jednego urlopu okolicznościowego.

Ślub uprawnia pracownika do zwolnienia od pracy, jeżeli małżeństwo wywiera skutki cywilnoprawne, tj. zawarto je zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, niezależnie od tego, czy jest to pierwszy ślub pracownika czy też kolejny. Skutki cywilnoprawne wywierają małżeństwa zawarte przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego (tzw. małżeństwo cywilne) i przed duchownym, z którego później akt małżeństwa sporządził kierownik USC (tzw. małżeństwo konkordatowe). Takich skutków nie wywierają małżeństwa wyznaniowe, a więc zawarte wyłącznie przed duchownym.