Stawka osobistego zaszeregowania

Trudniejszą sprawą jest ustalenie podstawy wymiaru dodatku za pracę w nadgodzinach, kiedy pracownikowi należy się wynagrodzenie wieloskładnikowe. Pierwszą wskazówkę do ustalenia podstawy wymiaru dodatku za nadgodziny można odnaleźć w dwóch wcześniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego - w wyroku z 25 kwietnia 1985 r. (I PRN 28/85) oraz w uchwale z 30 grudnia 1986 r. (III PZP 42/86). Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, że występujące w przepisach prawa pracy określenie „wynagrodzenie pracownika wynikające z osobistego zaszeregowania” obejmuje oprócz wynagrodzenia zasadniczego również dodatek funkcyjny.

W wielu zakładach pracy utrwaliła się natomiast praktyka ustalania dodatku za nadgodziny od pełnej kwoty wynagrodzenia, obejmującej nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, ale również wszystkie pozostałe składniki wynagrodzenia, wynikające z przepisów płacowych (np. dodatki stażowe, za trudne warunki pracy, różnego typu dodatki specjalne, a nawet premie regulaminowe). Pracodawca nie musi jednak stosować się do takiej metody ustalania stawki osobistego zaszeregowania. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 3 kwietnia 2007 r. (II PZP 4/07) stwierdził, że pojęcie wynagrodzenia pracownika wynikającego z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, odnosi się do stawki wynagrodzenia zasadniczego ustalonej przez strony w umowie o pracę lub innym akcie będącym podstawą stosunku pracy, wskazując zarazem, że zasadne jest dalsze wliczanie do stawki osobistego zaszeregowania także dodatku funkcyjnego.

Przykład

Pracownica jest zatrudniona w Urzędzie Miasta K. na stanowisku głównego specjalisty. Zgodnie z obowiązującymi przepisami o wynagradzaniu pracowników samorządowych przysługuje jej wynagrodzenie zasadnicze, dodatki: stażowy, funkcyjny, a także od stycznia 2009 r. - dodatek specjalny w związku z przejęciem części obowiązków w zastępstwie koleżanki, która przebywa na urlopie macierzyńskim.

Jej płaca zasadnicza wynosi 3000 zł, dodatek stażowy za 10 lat pracy (10% wynagrodzenia zasadniczego) - 300 zł, dodatek funkcyjny - 500 zł, dodatek specjalny (30% sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego) - 1050 zł. Łącznie pobiera wynagrodzenie miesięczne w kwocie 4850 zł.

W dniach 24, 25 i 26 czerwca 2009 r. wykonywała pracę po godzinach urzędowania (8.00-16.00), odpowiednio do 19.30 (3,5 godz.), do 18.30 (2,5 godz.) i do 17.00 (1 godz.), przepracowując tym samym 7 godzin nadliczbowych.

Za tę pracę będzie przysługiwać normalne wynagrodzenie z dodatkiem 50%.

Normalne wynagrodzenie będzie liczone od pełnej kwoty płacy miesięcznej, tj. od 4850 zł, z uwzględnieniem liczby godzin do przepracowania w czerwcu, tj. 168, i wyniesie za 1 godz. pracy:

4850 zł : 168 godz. = 28,87 zł

Dodatek za nadgodziny powinien być obliczony co najmniej od sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego, tj. od kwoty 3500 zł i wyniesie za 1 godzinę:

(3500 zł : 168 godz.) × 50% = 10,42 zł

Za 1 godz. nadliczbową wynagrodzenie powinno wynieść 39,29 zł, a za 7 godz. nadliczbowych - łącznie 275,03 zł.

Podstawa prawna:

• art. 80, art. 151¹, 151² Kodeksu pracy,

• § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289 ze zm.),

• orzeczenia Sądu Najwyższego:

- z 3 czerwca 1986 r. (I PRN 40/86, OSNC 1987/9/140),

- z 25 kwietnia 1985 r. (I PRN 28/85, OSNC 1986/1/19),

- z 30 grudnia 1986 r. (III PZP 42/86, OSNC 1987/8/106),

- z 3 kwietnia 2007 r. (II PZP 4/07, OSNP 2007/21-22/307),

- stanowisko Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy z 2005 r., nr GNP-367-4560/05/PE.