Rodzaj zawartej przez pracownika z pracodawcą umowy o pracę determinuje sposób i tryb rozwiązywania stosunków pracy, natomiast brak zastosowania odpowiedniej procedury, podjętej zgodnie z przepisami Kodeksu pracy powoduje, że rozwiązanie może zostać uznane za niezgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa pracy.

Umowa o pracę rozwiązuje się:

• na mocy porozumienia stron,

• przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem),

• przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia),

• z upływem czasu, na który była zawarta lub z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta (art. 30 k.p.).

Oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie (art. 30 § 3 k.p.). W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę lub jej rozwiązaniu bez wypowiedzenia powinno być zawarte pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania się do sądu pracy (art. 30 § 5 k.p.). W przypadku rozwiązania umowy bez wypowiedzenia w oświadczeniu pracodawcy powinna zostać wskazana przyczyna uzasadniająca rozwiązanie umowy (art. 30 § 4 k.p.).

Zasady te muszą znaleźć zastosowanie niezależnie od rodzaju rozwiązywanej umowy o pracę. Niezachowanie przez pracodawcę formy pisemnej przy składaniu oświadczeń woli o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę, niewskazanie przyczyny w sytuacji rozwiązania umowy bez wypowiedzenia lub brak pouczenia o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu stanowią naruszenie przepisów o wypowiadaniu lub rozwiązaniu umów o pracę.

Rozwiązanie umowy o pracę zawartej na czas określony

Przepisy prawa pracy, w sposób szczególny chroniąc stabilność stosunków pracy zawieranych na podstawie terminowych umów o pracę, przewidują w pewnych przypadkach możliwość rozwiązania terminowej umowy o pracę.

Przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony dłuższy niż 6 miesięcy strony mogą przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania tej umowy za 2-tygodniowym wypowiedzeniem (art. 33 k.p.). Wbrew przepisom prawa będzie umieszczenie klauzuli o dopuszczalności wypowiedzenia w umowie terminowej zawartej na okres krótszy niż 6 miesięcy. Zapis taki będzie nieważny.

Klauzula o możliwości wcześniejszego rozwiązania umowy zawartej na czas określony może zostać dodana do umowy także w trakcie łączącego strony stosunku pracy. Takie stanowisko przyjął Sąd Najwyższy, stwierdzając, że strony mogą w okresie trwania umowy o pracę na czas określony dłuższy niż 6 miesięcy przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania tej umowy za 2-tygodniowym wypowiedzeniem (uchwała z 14 czerwca 1994 r., I PZP 26/94).

Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas określony nie musi zawierać wskazania przyczyny rozwiązania umowy.