| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poprzednie tematy > Jak prawidłowo zaplanować dyżur pracownika

Jak prawidłowo zaplanować dyżur pracownika

Pracodawca, planując długość dyżuru, musi brać pod uwagę wymiar czasu pracy pracownika w danym dniu. Dodatkowo, aby uniknąć błędów, musi także pamiętać o przestrzeganiu granic dobowego odpoczynku.

Ponadto czas dopuszczalnego dyżuru jest różny w zależności od systemu czasu pracy, w którym pracownik pracuje – wraz ze wzrostem liczby godzin pracy pracownika maleje liczba godzin dopuszczalnego dyżuru w danej dobie pracowniczej.

Nieprawidłowe jest zatem zlecanie pracownikowi pełnienia dyżuru przez cały czas od chwili zakończenia przez niego pracy w jednym dniu pracy do chwili jej rozpoczęcia w następnym dniu pracy (tzw. dyżur ciągły). Taki dyżur nie gwarantuje bowiem pracownikowi prawa do odpoczynku.

Powyżej przedstawiona zasada doznaje ponadto modyfikacji w przypadku równoważnego systemu czasu pracy, w którym dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy ponad 12 godzin (art. 136 i 137 k.p.). W takich przypadkach pracownikowi po każdym okresie wykonywania pracy w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy należy w pierwszej kolejności udzielić czasu wolnego w wymiarze równym co najmniej liczbie przepracowanych godzin i dodatkowo zagwarantować odpoczynek tygodniowy (art. 136 § 2 k.p.). Dopiero po takim odpoczynku możliwe jest polecenie pracownikowi pełnienia dyżuru. Należy przy tym pamiętać, że czas, w którym miałby być pełniony dyżur, nie może stanowić czasu pracy pracownika, wynikającego z jego rozkładu czasu pracy. W takim przypadku bowiem pracownik nie będzie pełnił dyżuru, ale wykonywał swoją „normalną” pracę.

Harmonogram dyżurów

Planując dyżury w zakładzie pracy, pracodawca powinien wziąć pod uwagę przede wszystkim okresy odpoczynku przysługujące pracownikom, którzy mają pełnić dyżury.

Czytaj także: Jakie wynagrodzenie przysługuje pracownikowi za pracę podczas dyżuru >>

Jeśli dla wszystkich pracowników został ustalony ten sam rozkład czasu pracy i dodatkowo pracują oni w tym samym systemie czasu pracy, to może się okazać, że w określonej porze dnia (np. w godzinach od 21.00 do 8.00) żadnemu z pracowników nie będzie można zlecić pełnienia dyżuru. Okres odpoczynku każdego z tych pracowników będzie bowiem przypadał w tym samym okresie.

Dużo większą elastyczność w zakresie harmonogramu dyżurów zyskuje pracodawca ustalający pracownikom różny rozkład czasu pracy lub zatrudniający pracowników w różnych systemach czasu pracy, a także pracowników wykonujących pracę zmianową.

Przykład

Pracownikcy A, B i C wykonują pracę zmianową. Pracownik A pracuje w godzinach od 6.00 do 14.00, pracownik B – od 14.00 do 22.00, a pracownik C – od 22.00 do 6.00. Dyżury tych pracowników mogą być ustalone w następujący sposób: pracownik A – w godzinach od 14.00 do 19.00, pracownik B – od 22.00 do 3.00, pracownik C – od 6.00 do 11.00. W taki sposób pracodawca zyskał „podwójną” obsadę pracowników praktycznie przez całą dobę.

Dyżur pod telefonem

W harmonogramie dyżurów powinny być uwzględniane również dyżury „pod telefonem”.

Wbrew pozorom tego rodzaju dyżur nie jest jakąś szczególną kategorią dyżuru. Jest to dyżur pełniony zazwyczaj w domu pracownika, w stosunku do którego został określony sposób wezwania pracownika do wykonywania pracy lub sposób jej wykonywania (np. udzielanie telefonicznie wsparcia technicznego klientom pracodawcy).

Czas dyżuru nie może zatem naruszać okresów odpoczynku przysługujących pracownikowi. W szczególności nie może to być dyżur ciągły.

Dyżur nocny

Pracownicy często są zobowiązywani do pełnienia dyżuru w nocy. Legalność takiego dyżuru zależy od tego, czy noc przypadała na okres dobowego lub tygodniowego odpoczynku dla pracownika. Jeśli dyżur jest pełniony w nocy podczas okresu odpoczynku tygodniowego, to pracodawca nie może dzwonić do pracownika w nocy, zobowiązując go do wykonania obowiązków służbowych, a następnie polecić mu rozpoczęcia pracy o godzinie przewidzianej w rozkładzie czasu pracy.

Naruszenie zasad zlecania dyżuru

Kodeks pracy nie przewiduje dla pracodawcy szczególnych sankcji za naruszenie zasad zlecenia pracownikom dyżuru. W związku z tym, że instytucja dyżuru jest w istocie rzeczy regulacją dotyczącą czasu pracy, a przede wszystkim okresów odpoczynku, należy w tym względzie stosować przepisy prawa pracy odnoszące się do naruszenia przez pracodawcę przepisów o czasie pracy.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 31 stycznia 1978 r. (I PRN 147/77, OSNC 1978/7/126).
reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Gałecki

Ekspert w zakresie ekonomii i prawa gospodarczego.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »