| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poprzednie tematy > Zasady ponoszenia kosztów sądowych w sprawach ze stosunku pracy

Zasady ponoszenia kosztów sądowych w sprawach ze stosunku pracy

Między pracodawcą a pracownikiem może dojść do sporu w zakresie łączącego ich stosunku pracy. Mówimy wtedy o sporze indywidualnym, który należy wyraźnie odróżnić od sporu zbiorowego. Ten drugi toczy się między pracownikami reprezentowanymi przez związki zawodowe a pracodawcą lub grupą pracodawców i dotyczy zbiorowych warunków pracy, płacy lub innych świadczeń.

Postępowanie mediacyjne

Od 10 grudnia 2005 r. spory między pracodawcą a pracownikiem mogą być rozstrzygane w drodze mediacji. Umożliwiają to przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1831-18315), które mają zastosowanie również w sprawach dotyczących prawa pracy. Mediacja jest dobrowolna i zależy od woli stron. Może do niej dojść z inicjatywy stron, ale także i sądu. Mediację przeprowadza się na podstawie umowy zawartej między stronami sporu. Pracodawca i pracownik mogą zostać skierowani do mediacji także przez sąd (do zamknięcia pierwszego posiedzenia), a po tym terminie na zgodny wniosek obu stron. Mediacje polegają na prowadzeniu rozmów w obecności mediatora.

Jeżeli stronom w toku postępowania mediacyjnego uda się zawrzeć ugodę, wówczas podlega ona zatwierdzeniu przez sąd. Ugoda zawarta w drodze mediacji ma moc prawną ugody zawartej przed sądem.

Koszty mediacji obejmują przede wszystkim wynagrodzenie mediatora, zwrot jego wydatków oraz koszty poniesione przez strony obliczane na zasadach dotyczących niezbędnych kosztów procesu.

Wynagrodzenie mediatora wynosi 1% wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 1000 zł za całość postępowania mediacyjnego. Natomiast w sprawach o prawa majątkowe, w których wartości przedmiotu sporu nie da się ustalić, oraz o prawa niemajątkowe wynagrodzenie mediatora za pierwsze posiedzenie mediacyjne, przeprowadzone w wyznaczonym przez sąd czasie mediacji, wynosi 60 zł, a za każde następne posiedzenie - 25 zł (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 30 listopada 2005 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym w sprawach o prawa majątkowe).

Strony mogą w ugodzie uregulować kwestię ponoszenia kosztów procesu według swej roli. Jeśli tego nie uczynią, każda ze stron ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Jest to tzw. zasada wzajemnego zniesienia się kosztów procesu (art. 104 Kodeksu postępowania cywilnego). W wyniku zawartej ugody nie ma strony przegranej, dlatego przyjęto takie rozwiązanie dotyczące kosztów sądowych. W przypadku mediacji z woli stron wysokość wynagrodzenia i sposób jego rozliczenia określa umowa między stronami.

W sytuacji gdy mediacja nie zakończy się ugodą albo zawarta ugoda nie zostanie zatwierdzona przez sąd, a strona sporu wniesie pozew do sądu pracy w ciągu 3 miesięcy od zakończenia mediacji, wówczas do niezbędnych kosztów procesu, o których orzeka sąd kończąc sprawę w danej instancji, zaliczane są także koszty mediacji w wysokości nieprzekraczającej czwartej części opłaty sądowej należnej od pozwu w takiej sprawie (art. 981 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeśli natomiast strony zawarły ugodę przed mediatorem, sąd z urzędu zwróci stronie, która dokonała opłaty od pisma wszczynającego postępowanie, 3/4 jej wysokości (art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

PRZYKŁAD

Były dyrektor Zakładów Wytwórczych „Plastikon” Janusz Z. skierował przeciwko swojemu pracodawcy pozew do sądu pracy o wypłatę odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę. Pracownik dochodził kwoty 60 000 zł, czyli trzykrotności swojego wynagrodzenia. Pracownik wraz z pozwem dokonał opłaty sądowej w wysokości 3000 zł. W toku postępowania sąd na zgodny wniosek stron skierował sprawę do postępowania mediacyjnego. W wyniku przeprowadzonej mediacji strony zawarły ugodę, w której pracodawca zobowiązał się do wypłaty odszkodowania w wysokości 30 000 zł i sprostowania świadectwa pracy oraz pokrycia wszystkich kosztów procesu.

W związku z tym, że w toku postępowania sądowego zawarto ugodę przed mediatorem, sąd zwróci 3/4 wniesionej opłaty sądowej, czyli 2250 zł. Jednak doliczy do niezbędnych kosztów procesu koszty mediacji prowadzonej na skutek skierowania przez sąd, tj. kwotę 600 zł (1% z 60 000 zł).

Postępowanie sądowe

W sytuacji gdy sposoby polubownego załatwienia sporu nie dadzą pozytywnych rezultatów, pracownik i pracodawca mogą próbować rozwiązać zaistniały między nimi konflikt na drodze sądowej.

Ugoda przedsądowa - postępowanie pojednawcze

Sposobem na uniknięcie uciążliwego procesu może być zawarcie ugody przedprocesowej. Obie strony sporu, a zatem pracownik i pracodawca, mogą zainicjować to postępowanie składając do sądu pracy wniosek o wezwanie do próby ugodowej. Od wniosku o wezwanie do próby ugodowej pobiera się opłatę stałą, która nie jest zależna od kwoty będącej przedmiotem sporu. Opłata sądowa wynosi 40 zł (art. 23 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych). Gdy strony porozumieją się i zawrą ugodę, wówczas koszty postępowania pojednawczego ulegają wzajemnemu zniesieniu. To oznacza, że każda ze stron ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Strony mogą jednak inaczej uregulować kwestię kosztów.

WAŻNE!

Od wniosku o przeprowadzenie postępowania pojednawczego pobiera się opłatę stałą w wysokości 40 zł.

Jeżeli wnioskodawca nie stawi się na posiedzenie pojednawcze, wówczas druga strona może wnosić o zwrot kosztów wywołanych próbą ugodową np. zwrot opłaty od wniosku o przeprowadzenie postępowania pojednawczego. W sytuacji gdy przeciwnik bez usprawiedliwienia nie stawi się na wyznaczone posiedzenie pojednawcze, sąd, na żądanie wzywającego, który następnie w tej sprawie wniósł pozew, uwzględni koszty wywołane próbą ugodową w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie i zasądzi ich zwrot. Tak zawarta ugoda jest dokumentem upoważniającym do rozpoczęcia postępowania egzekucyjnego przez komornika w razie jej niewykonania.

Gdy w tym trybie nie dojdzie do zawarcia ugody, strona dochodząca swoich roszczeń musi wnieść pozew do sądu pracy. Wówczas będzie mogła dochodzić także zwrotu poniesionych kosztów w związku z podjęciem próby ugodowej.

Ugoda sądowa

Na każdym etapie postępowania procesowego strony mogą zawrzeć ugodę przed sądem pracy. Zawarcie ugody oznacza odstąpienie od żądań zawartych w pozwie i skutkuje umorzeniem przez sąd wszczętego postępowania. Jeśli ugoda zostanie zawarta, możliwe jest ponowne powództwo w tej samej sprawie w przypadku niewykonywania jej postanowień przez którąkolwiek ze stron.

Prawomocnie zawarta ugoda sądowa jest dokumentem uprawniającym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Gdy sprawa zakończyła się ugodą sądową, zwrotowi podlega połowa opłaty wniesionej od pisma wszczynającego postępowanie (o czym poniżej) (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

PRZYKŁAD

Zofia R. wniosła do sądu pracy pozew, w którym domagała się od pracodawcy zapłaty 51 000 zł tytułem niewypłaconej za ponad rok premii i nagrody jubileuszowej. Przy wnoszeniu pozwu uiściła opłatę sądową w kwocie 2550 zł. Pracodawca w odpowiedzi na pozew zaproponował zawarcie ugody sądowej, do której doszło na pierwszej rozprawie.

Zawarcie ugody sądowej prowadzi do tego, że sąd z urzędu zwróci Zofii R. połowę uiszczonej przez nią opłaty sądowej, tj. 1275 zł. Pozostałe koszty postępowania, tj. kwota 1275 zł (druga połowa opłaty sądowej) stanowią dla Zofii R. jej koszt, ponieważ w umowie strony uzgodniły, że ich koszty znoszą się wzajemnie, tzn. każda ze stron ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Chajec, Don-Siemion & Żyto Kancelaria Prawna

Kancelaria Chajec, Don-Siemion & Żyto jest zespołem wykwalifikowanych specjalistów z różnych dziedzin prawa i biznesu, charakteryzujących się praktycznym, pro-biznesowym podejściem i umiejętnością sprawnego działania, współpracujących ze sobą w biurach w Warszawie, Krakowie i Łodzi.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »