Dokonywanie przez pracodawcę potrąceń z wynagrodzenia za pracę
oznacza, że pracodawca zatrzymuje część należnego pracownikowi
wynagrodzenia na pokrycie własnej wierzytelności przysługującej mu
wobec pracownika albo przeznacza tę część na pokrycie innych
należności pracownika dochodzonych w sądowym albo administracyjnym
postępowaniu egzekucyjnym. Wynagrodzenie za pracę podlega ochronie
i w związku z tym możliwość dokonywania potrąceń jest
ograniczona.
Są trzy aspekty ochrony: wynagrodzenie pracownika można pomniejszyć
tylko o należności określone w kodeksie pracy, potrącenie jest
możliwe w ściśle określonych w tym kodeksie granicach i wreszcie,
dokonanie potrącenia może się odbyć tylko według reguł określonych
w kodeksie pracy. Z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek
na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od
osób fizycznych - podlegają potrąceniu:
- sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na
zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
- sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na
pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
- zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
- kary pieniężne przewidziane za nieprzestrzeganie przez
pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub
przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez
usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości
lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.
Wyżej wymienione należności pracodawca potrąca bez zgody pracownika
(tzw. potrącenia ustawowe). Poza potrąceniami ustawowymi, w
kodeksie pracy przewidziano możliwość stosowania tzw. potrąceń
dobrowolnych. Należy pamiętać, ze w przypadku zbiegu prawa do
potrąceń dobrowolnych z potrąceniami ustawowymi pierwszeństwo
przysługuje potrąceniom ustawowym.
Tryb potrąceń dobrowolnych jest wykorzystywany przy: wpłatach
pracownika do kasy zapomogowo-pożyczkowej, spłatach pożyczki z tej
kasy, spłatach pożyczki z zakładowego funduszu świadczeń
socjalnych, składkach na rzecz związku zawodowego.
Warunkiem legalności dobrowolnych potrąceń jest pisemna
zgoda pracownika.






