| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Leksykon kadrowca > Przerwy w pracy

Przerwy w pracy

Przerwy w pracy – to okresy nieświadczenia pracy. Pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi obligatoryjnych przerw w pracy przewidzianych przepisami rangi ustawowej. Pracownikowi może przysługiwać kilka takich przerw. Pracodawca nie może skracać ustawowych przerw w pracy, może je jednak wydłużać. Pracodawca może również zadecydować o przyznaniu pracownikowi innych przerw, których nie będzie się wliczało do czasu pracy i za które nie przysługuje wynagrodzenie. Odpowiednią regulację w tym zakresie powinien wprowadzić w aktach wewnętrznych pracodawcy. Przerwy w pracy mogą wynikać z Kodeksu pracy oraz innych ustaw.

Możemy wyróżnić m.in. następujące przerwy w pracy:

  • przerwa z tytułu przestoju – przysługuje pracownikowi w przypadku niewykonywania pracy przez pracownika, który był gotów ją wykonywać, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią,
  • 15-minutowa przerwa z tytułu dobowego wymiaru czasu pracy – jeżeli dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej 6 godzin, pracownik ma prawo do przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut, wliczanej do czasu pracy,
  • 60-minutowa przerwa niewliczana do czasu pracy – pracodawca może wprowadzić jedną przerwę w pracy niewliczaną do czasu pracy, w wymiarze nieprzekraczającym 60 minut, przeznaczoną na spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych. Przerwę w pracy wprowadza się w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy. Przerwa może mieć charakter sztywny – obowiązywać od określonej godziny, bądź ruchomy – obowiązujący w pewnym przedziale czasu. Pracodawca może też w ogóle nie określać, w jaki sposób pracownik powinien korzystać z tej przerwy, pozostawiając to całkowicie jego swobodnemu uznaniu. Udzielenie przerwy nie może jednak prowadzić do skrócenia czasu pracy,
  • 30-minutowa przerwa na karmienie – pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy, po 45 minut każda. Przerwy na karmienie mogą być na wniosek pracownicy udzielane łącznie. Pracownicy zatrudnionej przez czas krótszy niż 4 godziny dziennie przerwy na karmienie nie przysługują. Jeżeli czas pracy pracownicy nie przekracza 6 godzin dziennie, przysługuje jej jedna przerwa na karmienie,
  • 30-minutowa przerwa na naukę dla młodocianego – w przypadku gdy dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny, pracodawca jest obowiązany wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut, wliczaną do czasu pracy,
  • 15-minutowa przerwa dla pracownika niepełnosprawnego na wypoczynek lub gimnastykę usprawniającą. Przerwa wliczana jest do czasu pracy. Jest przerwą dodatkową w odniesieniu do przerwy 15-minutowej przewidzianej przepisami Kodeksu pracy,
  • 30 i 45-minutowa przerwa kierowcy – po 6 kolejnych godzinach pracy kierowcy przysługuje przerwa przeznaczona na odpoczynek w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy nie przekracza 9 godzin, oraz w wymiarze nie krótszym niż 45 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż 9 godzin. Przerwa może być dzielona na okresy krótsze trwające co najmniej 15 minut każdy, wykorzystywane w trakcie 6-godzinnego czasu pracy lub bezpośrednio po tym okresie. Przerwy te ulegają skróceniu o przerwę w pracy trwającą 15 minut, którą pracodawca jest zobowiązany wprowadzić, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy kierowcy wynosi co najmniej 6 godzin,
  • 5-minutowa przerwa – wliczana do czasu pracy, po każdej godzinie pracy przy obsłudze monitora ekranowego. Przerwa przysługuje pracownikom, którzy są zatrudnieni przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy przy monitorze ekranowym. Przerwa z tego tytułu przysługuje niezależnie od przerwy 15-minutowej. Jeżeli pracodawca nie udziela 5-minutowej przerwy, ma obowiązek zapewnić pracownikowi łączenie przemienne pracy związanej z obsługą monitora ekranowego z innymi rodzajami prac nieobciążającymi narządu wzroku i wykonywanymi w innych pozycjach ciała – przy nieprzekraczaniu godziny nieprzerwanej pracy przy obsłudze monitora ekranowego,
  • przerwa w przypadku pracy monotonnej lub pracy w ustalonym z góry tempie – przerwa wliczana jest do czasu pracy. Zamiast tej przerwy pracodawca może zadecydować o skróceniu czasu pracy. Prace monotonne to prace jednostajne, polegające na wykonywaniu tych samych lub ograniczonych czynności, wywołujące u pracownika stan znużenia. Prace wykonywane w ustalonym z góry tempie to prace, na których rytm pracownik nie ma wpływu, wynikające ze stosowanej organizacji procesu pracy. O długości i częstotliwości tych przerw decyduje pracodawca w przepisach wewnątrzzakładowych.

    W czasie przerwy w pracy pracownik jest zwolniony z wykonywania obowiązków pracowniczych. Co do zasady przerw nie wolno sumować, a tym samym skracać czasu pracy pracownika.
reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia kadrowego

POLECANE

URLOPY WYPOCZYNKOWE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Arkadiusz Foryś

Radca Prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »