| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Zbiorowe prawo pracy > Związki zawodowe > Kto nie może zakładać związków zawodowych

Kto nie może zakładać związków zawodowych

Jednym z uprawnień pracowniczych jest wolność zrzeszania się w związkach zawodowych. Niektóre podmioty są w tej wolności ograniczone, np. funkcjonariusze ABW, którzy nie mogą tworzyć związków zawodowych.

Wolność zrzeszania się to inaczej prawo koalicji. Wolność ta jest zagwarantowana w umowach międzynarodowych, Konstytucji RP i ustawie o związkach zawodowych. Określana może być jako prawo tworzenia związku zawodowego, wstępowania do niego i jest to wówczas pełne prawo koalicji. Ograniczone prawo koalicji to możliwość wstępowania i przynależności do związku już istniejącego. Niektóre podmioty ustawodawca zupełnie pozbawia prawa koalicji związkowej. Zakazy wprowadza się wówczas, gdy wykonywana przez konkretne grupy osób praca związana jest z bezpieczeństwem państwa, sprawowaniem wysokich funkcji kierowniczych w administracji publicznej czy w wymiarze sprawiedliwości.

Wolność koalicji w ustawie o związkach zawodowych

Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych mają pracownicy bez względu na podstawę stosunku pracy, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, jeżeli nie są pracodawcami (art. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych; zwanej dalej ustawą o związkach zawodowych).

Niewątpliwie wolność koalicji przysługuje wszystkim pracownikom i to bez względu na charakter aktu kreującego stosunek pracy. Należy bowiem pamiętać, że pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, ale także powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 k.p.).

Poza pracownikami pełne prawo koalicji posiadają osoby skierowane do zakładów pracy w celu odbycia służby zastępczej, chociaż warto zwrócić uwagę, że obecnie przepis w tym zakresie nie ma zastosowana. W obecnym stanie prawnym nabór do służby zastępczej nie odbywa się.

Z kolei osobom wykonującym pracę nakładczą przysługuje tylko prawo wstępowania do związków zawodowych. Wykonawcy pracy nakładczej nie mogą tworzyć organizacji związkowych. Takie ograniczenie powoduje wątpliwość co do zgodności z konwencją nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy (zwanej dalej MOP) dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych.

Żadnych uprawnień związkowych ustawa o związkach zawodowych nie przewiduje w odniesieniu do innych podmiotów niż agenci i chałupnicy pozostających w zatrudnieniu cywilnoprawnym, także samozatrudnionych – jeżeli nie są pracodawcami. Wobec tego, że ratyfikowane konwencje MOP to umowy międzynarodowe stosowane wprost do polskiego porządku prawnego, z nich bezpośrednio należy wywodzić pełne prawo do zrzeszania dla osób świadczących pracę na innej podstawie prawnej niż stosunek pracy.

Przykład

Osoby prowadzące na podstawie umów-zleceń punkty gier losowych zorganizowały się w związek zawodowy zarejestrowany w NSZZ „Solidarność”. Przedsiębiorca nie podjął współpracy z taką organizacją, twierdząc, że ustawa o związkach zawodowych nie dopuszcza zrzeszania się podmiotów pozostających w zatrudnieniu cywilnoprawnym. Strony zwróciły się o pomoc do niezależnego mediatora. Ostatecznie przedsiębiorca uznał argumenty zleceniobiorców wywodzących swoje uprawnienia związkowe wprost z przepisów ratyfikowanych przez Polskę konwencji MOP.

Z kolei osoby bezrobotne zachowują prawo przynależności do związków zawodowych, a jeśli nie są członkami związków zawodowych, to mają prawo wstępowania do nich. Identycznie emeryci i renciści.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

UMOWY ZLECENIA 2017

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Marek Krysztofiuk

Prawnik, ekspert w dziedzinie prawa karnego.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »