| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Zbiorowe prawo pracy > Związki zawodowe > Kto nie może zakładać związków zawodowych

Kto nie może zakładać związków zawodowych

Jednym z uprawnień pracowniczych jest wolność zrzeszania się w związkach zawodowych. Niektóre podmioty są w tej wolności ograniczone, np. funkcjonariusze ABW, którzy nie mogą tworzyć związków zawodowych.

Wolność zrzeszania się to inaczej prawo koalicji. Wolność ta jest zagwarantowana w umowach międzynarodowych, Konstytucji RP i ustawie o związkach zawodowych. Określana może być jako prawo tworzenia związku zawodowego, wstępowania do niego i jest to wówczas pełne prawo koalicji. Ograniczone prawo koalicji to możliwość wstępowania i przynależności do związku już istniejącego. Niektóre podmioty ustawodawca zupełnie pozbawia prawa koalicji związkowej. Zakazy wprowadza się wówczas, gdy wykonywana przez konkretne grupy osób praca związana jest z bezpieczeństwem państwa, sprawowaniem wysokich funkcji kierowniczych w administracji publicznej czy w wymiarze sprawiedliwości.

Wolność koalicji w ustawie o związkach zawodowych

Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych mają pracownicy bez względu na podstawę stosunku pracy, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, jeżeli nie są pracodawcami (art. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych; zwanej dalej ustawą o związkach zawodowych).

Niewątpliwie wolność koalicji przysługuje wszystkim pracownikom i to bez względu na charakter aktu kreującego stosunek pracy. Należy bowiem pamiętać, że pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, ale także powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 k.p.).

Poza pracownikami pełne prawo koalicji posiadają osoby skierowane do zakładów pracy w celu odbycia służby zastępczej, chociaż warto zwrócić uwagę, że obecnie przepis w tym zakresie nie ma zastosowana. W obecnym stanie prawnym nabór do służby zastępczej nie odbywa się.

Z kolei osobom wykonującym pracę nakładczą przysługuje tylko prawo wstępowania do związków zawodowych. Wykonawcy pracy nakładczej nie mogą tworzyć organizacji związkowych. Takie ograniczenie powoduje wątpliwość co do zgodności z konwencją nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy (zwanej dalej MOP) dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych.

Żadnych uprawnień związkowych ustawa o związkach zawodowych nie przewiduje w odniesieniu do innych podmiotów niż agenci i chałupnicy pozostających w zatrudnieniu cywilnoprawnym, także samozatrudnionych – jeżeli nie są pracodawcami. Wobec tego, że ratyfikowane konwencje MOP to umowy międzynarodowe stosowane wprost do polskiego porządku prawnego, z nich bezpośrednio należy wywodzić pełne prawo do zrzeszania dla osób świadczących pracę na innej podstawie prawnej niż stosunek pracy.

Przykład

Osoby prowadzące na podstawie umów-zleceń punkty gier losowych zorganizowały się w związek zawodowy zarejestrowany w NSZZ „Solidarność”. Przedsiębiorca nie podjął współpracy z taką organizacją, twierdząc, że ustawa o związkach zawodowych nie dopuszcza zrzeszania się podmiotów pozostających w zatrudnieniu cywilnoprawnym. Strony zwróciły się o pomoc do niezależnego mediatora. Ostatecznie przedsiębiorca uznał argumenty zleceniobiorców wywodzących swoje uprawnienia związkowe wprost z przepisów ratyfikowanych przez Polskę konwencji MOP.

Z kolei osoby bezrobotne zachowują prawo przynależności do związków zawodowych, a jeśli nie są członkami związków zawodowych, to mają prawo wstępowania do nich. Identycznie emeryci i renciści.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Dariusz Mojecki Kancelaria Radcy Prawnego

Kompleksowa pomoc prawna dla przedsiębiorców

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »