| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Zbiorowe prawo pracy > Związki zawodowe > Kto nie może zakładać związków zawodowych

Kto nie może zakładać związków zawodowych

Jednym z uprawnień pracowniczych jest wolność zrzeszania się w związkach zawodowych. Niektóre podmioty są w tej wolności ograniczone, np. funkcjonariusze ABW, którzy nie mogą tworzyć związków zawodowych.

Ograniczone prawa związkowe

Do praw związkowych funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej i Służby Więziennej oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej, a także pracowników Najwyższej Izby Kontroli stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o związkach zawodowych, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z odrębnych ustaw (art. 2 ust. 6 ustawy o związkach zawodowych). Na podstawie prawa międzynarodowego krajowy ustawodawca może niekiedy ograniczać prawo tworzenia i przystępowania do związków zawodowych. Spod podmiotowego zakresu obowiązywania konwencji nr 87 MOP mogą być wyłączeni żołnierze zawodowi oraz funkcjonariusze Policji.

Przepisy analizowanej konwencji upoważniają władze państw członkowskich do określenia, w jakim zakresie gwarancje dotyczące wolności zrzeszania się mają zastosowanie do sił zbrojnych i Policji (art. 9 ust. 1 konwencji nr 87 MOP). Ustawodawca polski zdecydował jednak, że funkcjonariusze Policji mogą prowadzić działalność związkową. Jednak wprowadzono w tym wypadku tzw. monizm związkowy. Oznacza to, że policjanci mogą zrzeszać się tylko w związku zawodowym policjantów. Tak samo do jednego branżowego związku zawodowego mogą należeć funkcjonariusze Straży Granicznej i Służby Więziennej.

Zakaz przynależności do związku zawodowego

Podstawy wprowadzenia wyłączeń w zakresie swobody zrzeszania należy się dopatrywać w konwencji nr 151 MOP dotyczącej ochrony prawa organizowania się i procedury określania warunków zatrudnienia w służbie publicznej. Jej przepisy zawierają upoważnienie dla poszczególnych państw do określenia zakresu stosowania gwarancji przewidzianych w niniejszej konwencji do pracowników na wysokich stanowiskach, których czynności uważa się z reguły za związane z tworzeniem polityki lub za funkcje kierownicze, albo do pracowników, których obowiązki mają w wysokim stopniu poufny charakter (art. 1 ust. 2 konwencji nr 151 MOP).

Poza Siłami Zbrojnymi zakaz zrzeszania się w związkach zawodowych przewidziany został dla funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Biura Ochrony Rządu.

Ograniczenia podmiotowe prawa koalicji dotyczą nie tylko funkcjonariuszy, ale także osób zajmujących wysokie stanowiska we władzach bądź instytucjach publicznych. Całkowitym zakazem przynależności do związków zawodowych zostali objęci również: Rzecznik Praw Obywatelskich, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, a także wiceprezesi, dyrektorzy, wicedyrektorzy kontrolnych jednostek organizacyjnych NIK. Ponadto prawo koalicji wyłączył ustawodawca w odniesieniu do sędziów Trybunału Konstytucyjnego, Prezesa NBP, Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, sędziów sądów powszechnych. Kwestia zakazu zrzeszania się sędziów nasuwa wątpliwości co do zgodności z konwencją nr 151 MOP, gdyż czynności sędziowskie nie są związane z tworzeniem polityki ani nie mają w wysokim stopniu poufnego charakteru.

Z kolei członkowie Rady Polityki Pieniężnej są zobowiązani na okres kadencji w Radzie zawiesić działalność w związku zawodowym, pod rygorem odwołania z Rady.

Podstawa prawna:

  • art. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.),
  • art. 2, art. 9 ust. 2 konwencji nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy z 1948 r. dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych (DzU z 1958 r. nr 29, poz. 125 załącznik),
  • art. 1 ust. 2 konwencji nr 151 Międzynarodowej Organizacji Pracy z 1978 r. dotyczącej ochrony prawa organizowania się i procedury określania warunków zatrudnienia w służbie publicznej (DzU z 1994 r. nr 22, poz. 78).
reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Waldemar Żuchowski

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »