| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Wynagrodzenia > Rozliczanie wynagrodzeń > Potrącenia z wynagrodzenia za pracę i z zasiłków

Potrącenia z wynagrodzenia za pracę i z zasiłków

Obowiązkiem pracodawcy jako płatnika jest nie tylko dokonywanie potrąceń ustawowych z wynagrodzenia pracownika, ale również tych, które wynikają z działań komorniczych i administracyjnych. Aby prawidłowo dokonywać potrąceń z wynagrodzenia za pracę, należy pamiętać o ochronie, jaką to wynagrodzenie jest objęte przez przepisy Kodeksu pracy.

Decyduje minimum

Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości określonej w art. 871 § 1 Kodeksu pracy, tj.:

  • minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  • 75% wynagrodzenia określonego wyżej – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
  • 90% wynagrodzenia określonego wyżej – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 Kodeksu pracy.

Kwota wolna od potrąceń zmienia się zazwyczaj wraz z początkiem każdego roku kalendarzowego, kiedy podwyżce ulega minimalne wynagrodzenie za pracę. Kwota wolna jest liczona od ustawowego minimum po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zaliczki na podatek dochodowy – czyli wynagrodzenia netto. Stąd wpływ na wysokość kwoty wolnej mają również takie elementy, jak zryczałtowane koszty uzyskania przychodów oraz 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (tzw. kwota wolna od podatku), które również ulegają zmianie, choć nie zawsze z każdym kolejnym rokiem.

Kwota wolna od potrąceń nie musi być bezwzględnie taka sama dla wszystkich pracowników. Inna obowiązuje tych, którzy złożyli pracodawcy oświadczenie PIT-2, pozwalające na pomniejszanie zaliczki na podatek o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale obowiązującej skali podatkowej (w 2012 r. – 46,33 zł), a inna tych, którzy takiego oświadczenia nie złożyli. Inna jest również w przypadku pracowników, którzy podejmują pierwsze zatrudnienie i w pierwszym roku pracy mają prawo do 80% minimalnego wynagrodzenia (w 2012 r. jest to kwota 1200 zł). Dla nich kwota wolna od potrąceń jest więc liczona od niższego wynagrodzenia, co potwierdził Departament Prawny w Głównym Inspektoracie Pracy (stanowisko z 16 października 2007 r., nr GPP-416–4560–465/07/PE).

Jednak takie stanowisko wśród ekspertów prawa pracy budzi wątpliwości. Jego przeciwnicy uważają, że co roku w Monitorze Polskim jest ogłaszana jedna kwota wynagrodzenia minimalnego (w 2012 r. – 1500 zł), a wynagrodzenie dla osób rozpoczynających pracę zawodową to jedynie jego część i nie jest to odrębne wynagrodzenie. Ograniczenie minimalnego wynagrodzenia dla tej grupy pracowników nie oznacza, że kwotę wolną od potrąceń również należy pomniejszać i liczyć od 80%. Jest to dla pracowników niekorzystne, bo zapewnia im mniejszą kwotę na zaspokajanie potrzeb życiowych. Również resort pracy nie zgadza się na stosowanie kwoty wolnej od wysokości 80% minimalnego wynagrodzenia i ten pogląd został wyrażony w piśmie Departamentu Prawa Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej (nr DPR-V-079–591-BW/07).

Kodeks pracy nie wymienia składki zdrowotnej w art. 87 § 1, który nakazuje dokonywać potrąceń z wynagrodzenia za pracę po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zaliczki na podatek. Jednak pracodawcy wyliczając wynagrodzenie, z którego będą dokonywać potrącenia, powinni odliczać również składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Jest to prawidłowy tok postępowania. Trudno pomijać tę składkę przy ustalaniu kwoty wolnej, skoro zapis w Kodeksie pracy w obu przypadkach (zarówno potrąceń z wynagrodzenia, jak i kwoty wolnej od potrąceń) brzmi tak samo. Odmienne wyliczanie kwoty wolnej i kwoty wynagrodzenia, z którego należności mają być ściągane, byłoby niekonsekwencją.

Wątpliwości mogą również pojawić się w kwestii wysokości kwot wolnych od potrąceń w przypadku wypłat na przełomie roku (w kolejnym roku kalendarzowym). Zgodnie ze stanowiskiem Głównego Inspektoratu Pracy z 26 stycznia 2011 r. w sprawie kwoty wolnej od potrąceń przy wypłatach należności za rok poprzedni w roku następnym (nr GPP-364–4560–3-1/11/PE/RP): „dokonując potrąceń z wynagrodzenia za pracę pracodawca zobowiązany jest stosować kwotę wolną od potrąceń w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dacie dokonywania potrącenia”. Warto jednak zaznaczyć, że Krajowa Rada Komornicza stoi na innym stanowisku uważając, że „wyliczenia dokonuje się za miesiąc, którego to dotyczy, a nie w którym jest wypłacane” (pismo Biura Krajowej Rady Komorniczej z 18 stycznia 2011 r. w sprawie kwoty wolnej od potrąceń przy wypłatach należności za rok poprzedni w roku następnym, nr KRK/IV/117/11).

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Cafe Finance

Ogólnopolskie biuro rachunkowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »