| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Wynagrodzenia > Rozliczanie wynagrodzeń > Ustalanie dodatkowego wynagrodzenia za pracę w porze nocnej

Ustalanie dodatkowego wynagrodzenia za pracę w porze nocnej

Pracodawca, zatrudniając pracownika, który wykonuje pracę w porze nocnej, ma obowiązek wypłacenia mu dodatkowego wynagrodzenia. Dodatek za pracę w porze nocnej przysługuje bez względu na wypłacenie innych dodatków do wynagrodzenia.

Jednym z obowiązków pracodawcy jest określenie pory nocnej obowiązującej w zakładzie pracy. Porę nocną określa się w aktach wewnątrzzakładowych, np. w układzie zbiorowym, regulaminie pracy. Pracodawca, który zatrudnia mniej niż 20 pracowników i nie ma obowiązku tworzenia regulaminu pracy, porę nocą określa w informacji o dodatkowych warunkach zatrudnienia, nie później niż w ciągu siedmiu dni od daty zawarcia umowy o pracę. Pora nocna obejmuje osiem godzin pomiędzy godzinami 21.00 a 7.00. Pracodawca ma dowolność w wyborze, które osiem godzin z tego przedziału czasowego będzie stanowiło u niego porę nocną. Mogą to być np. godziny 21.00–5.00, 21.30–5.30, 22.00–6.00.

Za pracownika pracującego w porze nocnej uważa się osobę, której rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej trzy godziny pracy w porze nocnej lub u której co najmniej 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną. Osoby traktowane jako pracownik pracujący w porze nocnej mogą wystąpić z pisemnym wnioskiem do pracodawcy o zgłoszenie okręgowemu inspektorowi pracy, że zatrudnia pracowników w porze nocnej.

Pracownicy traktowani wyjątkowo

Pracownik, który wykonuje prace szczególnie niebezpieczne albo związane z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym, może wykonywać pracę w porze nocnej nie dłużej niż osiem godzin na dobę. Nie dotyczy to pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy oraz przypadków prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii. Wykaz tych prac pracodawca powinien określić w porozumieniu z zakładową organizacją związkową, a jeżeli u pracodawcy taka organizacja nie działa – z przedstawicielami pracowników wybranymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, uwzględniając konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia pracowników.

W porze nocnej nie można zatrudniać pracownic w ciąży i pracowników młodocianych. Natomiast tylko za zgodą pracownika można zatrudniać pracowników opiekujących się dziećmi w wieku do czterech lat. Pracodawca, który zatrudnia osoby niepełnosprawne, może zaangażować je do pracy w nocy tylko wówczas, gdy zatrudnieni są przy pilnowaniu lub gdy lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne albo sprawujący nad nimi opiekę wyrazi na to zgodę. Zgoda na pracę w porze nocnej w przypadku osób niepełnosprawnych, jeżeli nie ma do niej przeciwskazań, jest wystawiana na wniosek zainteresowanego.


Tabela. Rok 2011 – wysokość stawek za pracę w porze nocnej
dla pracowników, dla których dzień wolny z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy jest wyznaczony w sobotę

Miesiąc

Stawka za jedną godzinę pracy w porze nocnej

Styczeń

1386 zł : 160 godzin = 8,66 zł x 20% = 1,73 zł

Luty

1386 zł : 160 godzin = 8,66 zł x 20% = 1,73 zł

Marzec

1386 zł : 184 godziny = 7,53 zł x 20% = 1,51 zł

Kwiecień

1386 zł : 160 godzin = 8,66 zł x 20% = 1,73 zł

Maj

1386 zł : 168 godzin = 8,25 zł x 20% = 1,65 zł

Czerwiec

1386 zł : 168 godzin = 8,25 zł x 20% = 1,65 zł

Lipiec

1386 zł : 168 godzin = 8,25 zł x 20% = 1,65 zł

Sierpień

1386 zł : 176 godzin = 7,88 zł x 20% = 1,58 zł

Wrzesień

1386 zł : 176 godzin = 7,88 zł x 20% = 1,58 zł

Październik

1386 zł : 168 godzin = 8,25 zł x 20% = 1,65 zł

Listopad

1386 zł : 160 godzin = 8,66 zł x 20% = 1,73 zł

Grudzień

1386 zł : 168 godzin = 8,25 zł x 20% = 1,65 zł

Wypłata należnego dodatku

Za pracę w nocy pracodawca musi dodatkowo wynagrodzić. Kodeks pracy reguluje minimalną wysokość dodatku należnego z tego tytułu. Przysługuje on za każdą godzinę pracy w porze nocnej, a wynosi 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku kalendarzowym (w 2011 r. jest to 1386 zł). Przy ustalaniu dodatkowego wynagrodzenia przysługującego za pracę w porze nocnej, za godzinę pracy w porze nocnej minimalne wynagrodzenie za pracę dzieli się przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu.


Dodatek należy wypłacać wszystkim pracownikom, którzy pracują w nocy, a nie tylko tym, którzy są traktowani jako pracownik wykonujący pracę w porze nocnej. Oznacza to, że dodatek trzeba wypłacić każdemu, kto pracę świadczy w nocy, nawet jeśli jest to praca wykonywana sporadycznie. Ponadto dodatek ten musi być wypłacony niezależnie od innych świadczeń, np. za pracę w godzinach nadliczbowych.

W stosunku do pracowników wykonujących pracę w porze nocnej stale poza zakładem pracy dopuszcza się możliwość zastąpienia dodatku za pracę w porze nocnej ryczałtem. Wysokość ryczałtu powinna być tak ustalona, aby odpowiadała przewidywanemu wymiarowi pracy w porze nocnej.

Ustalenie tygodnia pracy

Od 1 stycznia 2011 r. w związku ze zmianą przepisów dotyczących czasu pracy dodatek za pracę w porze nocnej wymaga indywidualnego wyliczenia, w przypadku gdy pracodawca wyznaczył inny dzień wolny z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy niż sobota. W praktyce liczba godzin do przepracowania w danym miesiącu może być różna w różnych zakładach pracy i w konsekwencji oznaczać także różnice w wysokości stawki dodatku nocnego.

Ponadto pracodawca może ustalić wysokość takiego dodatku zarówno w wyższej wysokości, jak i uzależnić jego wysokość od innej podstawy niż minimalne wynagrodzenie, jeżeli nie spowoduje to obniżenia wysokości dodatku za pracę w porze nocnej, wynikającego z prawa pracy. Jeśli jednak przyjmie różne zasady dla części pracowników, wówczas może się okazać, że będą oni otrzymywali inne świadczenia za taką samą liczbę godzin przepracowanych w porze nocnej.

Obliczenie dodatku za pracę w porze nocnej krok po kroku

Krok 1

Ustalenie stawki za jedną godzinę pracy wynikającą z minimalnego wynagrodzenia: minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym roku kalendarzowym dzieli się przez liczbę ustawowych godzin do przepracowania w danym miesiącu.

Krok 2

Ustalenie wysokości dodatku za jedną godzinę pracy w nocy: stawkę za jedną godzinę wynikającą z minimalnego wynagrodzenia mnoży się przez 20%.

Krok 3

Ustalenie wysokości dodatku za pracę w porze nocnej: stawkę za jedną godzinę pracy w porze nocnej mnoży się przez liczbę faktycznie przepracowanych godzin w porze nocnej.


PRZYKŁAD 1: Udzielenie czasu wolnego za nadgodziny

Pracownik w maju 2011 r. przepracuje cztery godziny w godzinach nadliczbowych, które przypadły na porę nocną. Pracodawca udzielił pracownikowi czasu wolnego bez wniosku pracownika w wymiarze sześciu godzin (półtorej godziny za jedną godzinę). Niezależnie jednak od tego musi zapłacić pracownikowi za pracę w nocy. Udzielenie czasu wolnego za pracę w godzinach nadliczbowych nie zwalnia pracodawcę z obowiązku wypłacenia dodatku za pracę w porze nocnej. Prawo do dodatku za pracę w porze nocnej przysługuje nie tylko za pracę wynikającą z harmonogramu pracownika, ale także za każdą godzinę pracy ponadwymiarowej.

PRZYKŁAD 2: Tydzień pracy od wtorku do soboty

W firmie Oligopol pracodawca wyznaczył dzień wolny z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy w poniedziałek. Pracownicy wykonują pracę od wtorku do soboty w systemie czterozmianowym. Marian M. w styczniu 2011 r. przepracował 64 godziny w porze nocnej. Aby obliczyć wysokość dodatku za pracę w porze nocnej, należało ustalić wysokość stawki za jedną godzinę pracy w porze nocnej.

1386 zł (minimalne wynagrodzenie w 2011 r.) : 152 godziny (nominalny czas pracy w styczniu 2011 r. dla pracowników wykonujących pracę od wtorku do soboty) = 9,12 zł,

9,12 zł x 20% = 1,82 zł – stawka za jedną godzinę pracy w porze nocnej,

1,82 zł x 64 godziny = 116,48 zł.

Stawka za jedną godzinę pracy w porze nocnej okazała się w tym przypadku inna niż dla pracowników wykonujących pracę od poniedziałku do piątku.


PRZYKŁAD 3: Zróżnicowanie podstawy wymiaru dodatku

Pracodawca w regulaminie wynagradzania określił, że wysokość dodatku za pracę w porze nocnej stanowi 20% stawki godzinowej wynikającej z osobistego zaszeregowania. W firmie część pracowników wynagradzana jest stawką godzinową, a część pracowników stałym miesięcznym wynagrodzeniem. Pracownicy wykonują pracę od poniedziałku do piątku.

W maju 2011 r. Jan Z. – pracownik magazynu – wynagradzany stawką godzinową 20 zł za godzinę przepracuje 32 godziny w porze nocnej. Natomiast Marek K. – pracownik linii produkcyjnej – wynagradzany stałym miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 3000 zł brutto przepracuje również 32 godziny w porze nocnej.

Ustalając wysokość dodatku za pracę w porze nocnej dla obydwu pracowników, należy oddzielnie dla każdego z nich ustalić wysokość stawki za jedną godzinę pracy w porze nocnej.

Dodatek za pracę w porze nocnej dla Jana Z.:

20 zł x 20% = 4 zł – stawka za jedną godzinę pracy w porze nocnej,

4 zł x 32 godziny = 128 zł – dodatek za pracę w porze nocnej.

Dodatek za pracę w porze nocnej dla Marka K.:

3000 zł : 168 godzin = 17,86 zł,

17,86 zł x 20% = 3,57 zł – stawka za jedną godzinę pracy w porze nocnej,

3,57 zł x 32 godziny = 114,24 zł – dodatek za pracę w porze nocnej.

Mimo że pracownicy przepracowali taką samą liczbę godzin w porze nocnej w tym samym miesiącu, każdy z nich otrzyma dodatek za pracę w porze nocnej w innej wysokości. Ustalenie przez pracodawcę, że stawka za pracę w godzinach nocnych jest uzależniona od stawki godzinowej wynikającej z osobistego zaszeregowania, powoduje konieczność osobnego wyliczenia stawki za jedną godzinę pracy w porze nocnej.

Podstawa prawna

● Art. 29 § 3, art. 1517 § 1, 2, 3, 4, 5, 6, art. 1518 § 1 i 2, art. 178 i 203 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 63, poz. 322.

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy – Dz.U. nr 62, poz. 289; ost. zm. Dz.U. z 2003 r. nr 230, poz. 2292.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia kadrowego

POLECANE

URLOPY WYPOCZYNKOWE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Brokerska CDS

CDS działa jako kancelaria doradcza, której misją jest ochrona interesów przewoźników i spedytorów poprzez świadczenie usług w zakresie obsługi ubezpieczeń transportowych (OC przewoźnika, OC spedytora i Cargo) oraz pozasądowej i sądowej obsługi roszczeń i szkód powstałych w transporcie. Świadczymy również usługi związane z zarządzaniem ryzykiem transportowym, a także przeprowadzamy audyty i szkolenia z zakresu prawa przewozowego.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od kadry.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK