| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Wynagrodzenia > Rozliczanie wynagrodzeń > Jakie odszkodowanie przysługuje pracodawcy z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika

Jakie odszkodowanie przysługuje pracodawcy z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika

Prawo pracy przewiduje dwa rodzaje odpowiedzialności materialnej pracownika: za mienie powierzone oraz za szkodę wyrządzoną pracodawcy. Z tytułu każdej z tych odpowiedzialności pracodawcy przysługuje od pracownika odszkodowanie.

Ustalanie wysokości wynagrodzenia pracownika według opisanych zasad może mieć również zastosowanie w sytuacji, kiedy strony ustaliły w trybie porozumienia odszkodowanie określone w wysokości miesięcznego wynagrodzenia pracownika albo wielokrotności tego wynagrodzenia, lub gdy w taki sposób sąd ustalił wysokość odszkodowania. W tym jednak przypadku zasady ustalenia wysokości odszkodowania powinny jasno wynikać z zawartego w tej sprawie porozumienia lub z orzeczenia sądu.

WAŻNE!

Obliczając wysokość odszkodowania należnego od pracownika za wyrządzoną szkodę nie wolno brać pod uwagę zmian dotyczących wynagrodzenia pracownika dokonanych po wyrządzeniu szkody.

Składniki uwzględniane w podstawie wymiaru odszkodowania

Przy obliczaniu wysokości odszkodowania należy uwzględniać składniki wynagrodzenia, które podlegają wliczeniu do podstawy wymiaru ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy (§ 6 rozporządzenia urlopowego). Do składników tych zaliczamy m.in.:

  • wynagrodzenie za pracę,
  • prowizje,
  • dodatek za pracę w porze nocnej,
  • wynagrodzenie oraz dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych,
  • inne dodatki związane z pracą,
  • premie zadaniowe oraz premie regulaminowe o charakterze roszczeniowym.

Obliczając wysokość odszkodowania należy natomiast pomijać:

  • jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcia (są to składniki wypłacane w różnych odstępach czasu, niepowtarzające się),
  • wynagrodzenie za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
  • gratyfikacje (nagrody) jubileuszowe,
  • wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  • wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  • kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,
  • ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy,
  • dodatkowe wynagrodzenie radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,
  • nagrody z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne, należności przysługujące z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
  • odprawy emerytalne lub rentowe albo inne odprawy pieniężne,
  • wynagrodzenie i odszkodowanie przysługujące w razie rozwiązania stosunku pracy,
  • należności przysługujące na podstawie ustawy antykryzysowej za okres przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy.

Przy obliczaniu wysokości odszkodowania należy również pomijać premię uznaniową. Tak wypowiedział się m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 20 lipca 2000 r. (I PKN 17/00, OSNP 2002/3/77), w którym uznał, że „tak zwana premia uznaniowa, która nie ma charakteru roszczeniowego, nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę i wobec tego nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia urlopowego”.

WAŻNE!

Premii uznaniowej nie należy uwzględniać w podstawie wymiaru odszkodowania należnego pracodawcy od pracownika.

Wspomniana już różnica między obliczaniem wynagrodzenia urlopowego (i odpowiednio ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy) a obliczaniem wysokości odszkodowania polega na tym, że przy obliczaniu odszkodowania nie wolno uwzględniać zmian w warunkach wynagradzania lub w wysokości składników wynagrodzenia wprowadzonych po dniu wyrządzenia szkody.

Ustalając podstawę wymiaru odszkodowania należy stosować poniższe zasady określone w § 14–17 rozporządzenia urlopowego:

  • składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości uwzględniać w wysokości należnej w miesiącu wyrządzenia szkody,
  • składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc, z wyjątkiem określonych w stawce miesięcznej w stałej wysokości (składniki zmienne), uzyskane przez pracownika w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc wyrządzenia szkody, uwzględniać w przeciętnej wysokości z okresu 3 miesięcy,
  • składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, wypłacone w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc wyrządzenia szkody, uwzględniać w średniej wysokości z tego okresu (np. premie zadaniowe, kwartalne, półroczne, roczne).

Jeżeli pracownik nie przepracował pełnego okresu, z którego należy uwzględnić składniki przysługujące za okresy zarówno nie dłuższe niż 1 miesiąc, jak również za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, to ustalając podstawę odszkodowania, wynagrodzenie faktycznie uzyskane przez pracownika w tym okresie należy podzielić przez liczbę dni pracy, za które to wynagrodzenie przysługiwało. Tak otrzymany wynik należy pomnożyć przez liczbę dni, jaką pracownik przepracowałby zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

PRZYKŁAD

W sierpniu br. jeden z magazynierów zatrudniony od 10 maja 2010 r., odpowiedzialny materialnie za surowce do produkcji pieczywa, przez nieuwagę przewrócił jedną z palet, na której znajdowała się beczka z rozczynem, wylewając całą jej zawartość. W listopadzie br. pracodawca zawarł z pracownikiem porozumienie, w którym strony ustaliły odszkodowanie za powstałą szkodę w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia pracownika. Ponadto strony porozumiały się, że odszkodowanie zostanie obliczone według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop, bez uwzględniania zmian w wynagrodzeniu wprowadzonych po dniu wyrządzenia szkody (od 1 października br. magazynier otrzymał podwyżkę wynagrodzenia zasadniczego o 5%).

Pracownik jest wynagradzany stałą stawką miesięczną, która w sierpniu wynosiła 3200 zł (od 1 października – 3360 zł), a wynagrodzenie za dany miesiąc otrzymuje w ostatnim dniu miesiąca. Oprócz wynagrodzenia zasadniczego pracownik otrzymuje premię zadaniową, wynagrodzenie za pracę w porze nocnej, jak również wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.

Pracownik nie otrzymuje zmiennych składników za okresy dłuższe niż 1 miesiąc. W okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc wyrządzenia szkody, oprócz stałego miesięcznego wynagrodzenia, otrzymał:

w maju: premię zadaniową 385 zł i dodatek za pracę w porze nocnej 304,64 zł,

w czerwcu: premię zadaniową 420 zł, wynagrodzenie i dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych 375 zł oraz dodatek za pracę w porze nocnej 240 zł,

w lipcu: premię zadaniową 360 zł, wynagrodzenie i dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych 380,96 zł oraz dodatek za pracę w porze nocnej 152,32 zł.


Suma zmiennych składników wynagrodzenia wypłaconych w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc wyrządzenia szkody wynosi 2617,92 zł (360 zł + 380,96 zł + 152,32 zł + 420 zł + 375 zł + 240 zł + 385 zł + 304,64 zł). We wskazanym okresie pracownik powinien przepracować 62 dni, a przepracował 58 dni.

Odszkodowanie ustalone w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia wyniesie 8265,78 zł (bez uwzględniania zmian w wysokości wynagrodzenia w związku z podwyżką), co wynika z wyliczenia:

2617,92 zł (suma zmiennych składników wynagrodzenia wypłaconych w okresie 3 miesięcy poprzedzających): 58 dni (liczba dni przepracowanych) = 45,14 zł x 62 (liczba dni nominalnych) = 2798,68 zł (suma zmiennych składników wypłaconych w okresie 3 miesięcy poprzedzających po uzupełnieniu),

2798,68 zł : 3 = 932,89 zł (przeciętne wynagrodzenie wyliczone ze składników zmiennych),

3200 zł (stała stawka miesięczna z miesiąca wyrządzenia szkody) + 932,89 zł = 4132,89 zł (podstawa wymiaru odszkodowania),

4132,89 zł x 2 = 8265,78 zł (2-miesięczne odszkodowanie).

Podstawa prawna

  • art. 119, art. 122, art. 124 Kodeksu pracy,
  • § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. Nr 62, poz. 289 ze zm.),
  • § 6, § 14–17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14 ze zm.),
  • § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 października 1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu (Dz.U. z 1996 r. Nr 143, poz. 662).
reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Bożena Radzikowska

Dyplomowany konsultant feng shui

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »