| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Wynagrodzenia > Rozliczanie wynagrodzeń > Jakie odszkodowanie przysługuje pracodawcy z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika

Jakie odszkodowanie przysługuje pracodawcy z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika

Prawo pracy przewiduje dwa rodzaje odpowiedzialności materialnej pracownika: za mienie powierzone oraz za szkodę wyrządzoną pracodawcy. Z tytułu każdej z tych odpowiedzialności pracodawcy przysługuje od pracownika odszkodowanie.

Ustalanie wysokości wynagrodzenia pracownika według opisanych zasad może mieć również zastosowanie w sytuacji, kiedy strony ustaliły w trybie porozumienia odszkodowanie określone w wysokości miesięcznego wynagrodzenia pracownika albo wielokrotności tego wynagrodzenia, lub gdy w taki sposób sąd ustalił wysokość odszkodowania. W tym jednak przypadku zasady ustalenia wysokości odszkodowania powinny jasno wynikać z zawartego w tej sprawie porozumienia lub z orzeczenia sądu.

WAŻNE!

Obliczając wysokość odszkodowania należnego od pracownika za wyrządzoną szkodę nie wolno brać pod uwagę zmian dotyczących wynagrodzenia pracownika dokonanych po wyrządzeniu szkody.

Składniki uwzględniane w podstawie wymiaru odszkodowania

Przy obliczaniu wysokości odszkodowania należy uwzględniać składniki wynagrodzenia, które podlegają wliczeniu do podstawy wymiaru ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy (§ 6 rozporządzenia urlopowego). Do składników tych zaliczamy m.in.:

  • wynagrodzenie za pracę,
  • prowizje,
  • dodatek za pracę w porze nocnej,
  • wynagrodzenie oraz dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych,
  • inne dodatki związane z pracą,
  • premie zadaniowe oraz premie regulaminowe o charakterze roszczeniowym.

Obliczając wysokość odszkodowania należy natomiast pomijać:

  • jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcia (są to składniki wypłacane w różnych odstępach czasu, niepowtarzające się),
  • wynagrodzenie za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
  • gratyfikacje (nagrody) jubileuszowe,
  • wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  • wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  • kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,
  • ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy,
  • dodatkowe wynagrodzenie radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,
  • nagrody z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne, należności przysługujące z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
  • odprawy emerytalne lub rentowe albo inne odprawy pieniężne,
  • wynagrodzenie i odszkodowanie przysługujące w razie rozwiązania stosunku pracy,
  • należności przysługujące na podstawie ustawy antykryzysowej za okres przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy.

Przy obliczaniu wysokości odszkodowania należy również pomijać premię uznaniową. Tak wypowiedział się m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 20 lipca 2000 r. (I PKN 17/00, OSNP 2002/3/77), w którym uznał, że „tak zwana premia uznaniowa, która nie ma charakteru roszczeniowego, nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę i wobec tego nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia urlopowego”.

WAŻNE!

Premii uznaniowej nie należy uwzględniać w podstawie wymiaru odszkodowania należnego pracodawcy od pracownika.

Wspomniana już różnica między obliczaniem wynagrodzenia urlopowego (i odpowiednio ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy) a obliczaniem wysokości odszkodowania polega na tym, że przy obliczaniu odszkodowania nie wolno uwzględniać zmian w warunkach wynagradzania lub w wysokości składników wynagrodzenia wprowadzonych po dniu wyrządzenia szkody.

Ustalając podstawę wymiaru odszkodowania należy stosować poniższe zasady określone w § 14–17 rozporządzenia urlopowego:

  • składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości uwzględniać w wysokości należnej w miesiącu wyrządzenia szkody,
  • składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc, z wyjątkiem określonych w stawce miesięcznej w stałej wysokości (składniki zmienne), uzyskane przez pracownika w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc wyrządzenia szkody, uwzględniać w przeciętnej wysokości z okresu 3 miesięcy,
  • składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, wypłacone w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc wyrządzenia szkody, uwzględniać w średniej wysokości z tego okresu (np. premie zadaniowe, kwartalne, półroczne, roczne).

Jeżeli pracownik nie przepracował pełnego okresu, z którego należy uwzględnić składniki przysługujące za okresy zarówno nie dłuższe niż 1 miesiąc, jak również za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, to ustalając podstawę odszkodowania, wynagrodzenie faktycznie uzyskane przez pracownika w tym okresie należy podzielić przez liczbę dni pracy, za które to wynagrodzenie przysługiwało. Tak otrzymany wynik należy pomnożyć przez liczbę dni, jaką pracownik przepracowałby zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

PRZYKŁAD

W sierpniu br. jeden z magazynierów zatrudniony od 10 maja 2010 r., odpowiedzialny materialnie za surowce do produkcji pieczywa, przez nieuwagę przewrócił jedną z palet, na której znajdowała się beczka z rozczynem, wylewając całą jej zawartość. W listopadzie br. pracodawca zawarł z pracownikiem porozumienie, w którym strony ustaliły odszkodowanie za powstałą szkodę w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia pracownika. Ponadto strony porozumiały się, że odszkodowanie zostanie obliczone według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop, bez uwzględniania zmian w wynagrodzeniu wprowadzonych po dniu wyrządzenia szkody (od 1 października br. magazynier otrzymał podwyżkę wynagrodzenia zasadniczego o 5%).

Pracownik jest wynagradzany stałą stawką miesięczną, która w sierpniu wynosiła 3200 zł (od 1 października – 3360 zł), a wynagrodzenie za dany miesiąc otrzymuje w ostatnim dniu miesiąca. Oprócz wynagrodzenia zasadniczego pracownik otrzymuje premię zadaniową, wynagrodzenie za pracę w porze nocnej, jak również wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.

Pracownik nie otrzymuje zmiennych składników za okresy dłuższe niż 1 miesiąc. W okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc wyrządzenia szkody, oprócz stałego miesięcznego wynagrodzenia, otrzymał:

w maju: premię zadaniową 385 zł i dodatek za pracę w porze nocnej 304,64 zł,

w czerwcu: premię zadaniową 420 zł, wynagrodzenie i dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych 375 zł oraz dodatek za pracę w porze nocnej 240 zł,

w lipcu: premię zadaniową 360 zł, wynagrodzenie i dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych 380,96 zł oraz dodatek za pracę w porze nocnej 152,32 zł.


Suma zmiennych składników wynagrodzenia wypłaconych w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc wyrządzenia szkody wynosi 2617,92 zł (360 zł + 380,96 zł + 152,32 zł + 420 zł + 375 zł + 240 zł + 385 zł + 304,64 zł). We wskazanym okresie pracownik powinien przepracować 62 dni, a przepracował 58 dni.

Odszkodowanie ustalone w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia wyniesie 8265,78 zł (bez uwzględniania zmian w wysokości wynagrodzenia w związku z podwyżką), co wynika z wyliczenia:

2617,92 zł (suma zmiennych składników wynagrodzenia wypłaconych w okresie 3 miesięcy poprzedzających): 58 dni (liczba dni przepracowanych) = 45,14 zł x 62 (liczba dni nominalnych) = 2798,68 zł (suma zmiennych składników wypłaconych w okresie 3 miesięcy poprzedzających po uzupełnieniu),

2798,68 zł : 3 = 932,89 zł (przeciętne wynagrodzenie wyliczone ze składników zmiennych),

3200 zł (stała stawka miesięczna z miesiąca wyrządzenia szkody) + 932,89 zł = 4132,89 zł (podstawa wymiaru odszkodowania),

4132,89 zł x 2 = 8265,78 zł (2-miesięczne odszkodowanie).

Podstawa prawna

  • art. 119, art. 122, art. 124 Kodeksu pracy,
  • § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. Nr 62, poz. 289 ze zm.),
  • § 6, § 14–17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14 ze zm.),
  • § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 października 1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu (Dz.U. z 1996 r. Nr 143, poz. 662).
reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia kadrowego

POLECANE

REWOLUCYJNE ZMIANY W UMOWACH ZLECENIA 2017

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

FakturaXL.pl

FakturaXL.pl jest producentem oprogramowania w zakresie fakturowania online dla firm i biur rachunkowych. Od ponad 12 lat tworzymy z pasją rozwiązania IT.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »