| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Wynagrodzenia > Działalność socjalna > Jak przyznawać świadczenia z zfśs, by były wyłączone z podstawy wymiaru składek

Jak przyznawać świadczenia z zfśs, by były wyłączone z podstawy wymiaru składek

Finansowanie z zfśs dodatkowych świadczeń może zapewnić pracodawcy spore oszczędności. Wartość prawidłowo przyznanych świadczeń z funduszu jest bowiem wyłączona z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Szczegółowe regulacje dotyczące tego wyłączenia, a także stanowisko ZUS w tym zakresie powodują jednak liczne kontrowersje. Orzeczenia sądów nie są również jednomyślne w tej kwestii.

Warunek 2 – świadczenia związane z działalnością socjalną

Aby zastosowanie wyłączenia składkowego było prawidłowe, świadczenie musi mieć związek z finansowaniem działalności socjalnej, określonej przepisami ustawy o zfśs.

Działalność socjalna to usługi świadczone przez pracodawców na rzecz:

  • różnych form wypoczynku,
  • działalności kulturalno-oświatowej,
  • działalności sportowo-rekreacyjnej,
  • opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego,
  • udzielania pomocy materialnej – rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową (art. 2 pkt 1 ustawy o zfśs).

Charakter niektórych świadczeń może niekiedy powodować wątpliwości, czy zostało spełnione kryterium socjalne przy ich przyznawaniu w rozumieniu przepisów ustawy o zfśs. Pomocna może być analiza wyroków, które zapadają w tego rodzaju sprawach, przy czym nie są one jednolite. W 2008 r. Sąd Najwyższy przyjął dość szeroko rozumianą interpretację przepisów ustawy o zfśs i uznał za działalność socjalną nie tylko zindywidualizowane świadczenia, przyznawane poszczególnym pracownikom, ale również np. imprezy integracyjne czy spotkania firmowe finansowane pracownikom niezależnie od poziomu ich dochodów oraz bez badania ich sytuacji materialno-bytowej (wyrok z 23 października 2008 r., sygn. akt II PK 74/08, OSNP 2010/7–8/88). Zgodnie jednak z poglądami prezentowanymi przez część ekspertów, żadne świadczenie, które przyznawane jest bez zachowania tzw. kryterium socjalnego, nie spełnia definicji działalności socjalnej w rozumieniu ustawy o zfśs. Taką zawężającą wykładnię przyjmuje także ZUS i jest ona prezentowana w dużej części orzeczeń sądowych (np. wyrok SN z 16 września 2009 r., sygn. akt I UK 121/09, OSNP 2011/9–10/133).

PRZYKŁAD

Pracodawca z okazji Świąt Wielkanocnych zakupił dla swoich pracowników paczki żywnościowe. Oprócz tego, po świętach pracownicy spotkali się na imprezie integracyjnej sfinansowanej ze środków zfśs. Zarówno paczki żywnościowe, jak i udział w spotkaniu przysługiwały wszystkim uprawnionym do korzystania z funduszu, bez żadnego różnicowania. W tej sytuacji świadczenia sfinansowane z zfśs należy uznać za przyznane zgodnie z definicją „działalności socjalnej” (jako działalność wypoczynkowa/rekreacyjna oraz jako forma pomocy materialnej). Zastosowanie wyłączenia składkowego w tym przypadku nie będzie jednak możliwe, ponieważ ZUS kwestionuje prawo do niepobierania składek od świadczeń sfinansowanych z funduszu, przyznanych bez różnicowania pracowników pod względem ich sytuacji rodzinnej i materialno-bytowej.

Definicja „działalności socjalnej” w wybranych orzeczeniach Sądu Najwyższego

Wyrok

SN z 16 września 2009 r.,

sygn. akt I UK 121/09, OSNP 2011/9–10/133

SN z 23 października 2008 r.,

sygn. akt II PK 74 /08, OSNP 2010/7–8/88

1

2

Podstawową zasadą dysponowania środkami funduszu, określoną w art. 8 ust. 2 ustawy o zfśs jest obowiązek uwzględniania przy udzielaniu ulgowych świadczeń oraz wysokości dopłat z funduszu, od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby otrzymującej te świadczenia. Nie ma od tej zasady żadnych wyjątków i nawet regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie może jej zmienić.

Świadczenia wypłacone przez pracodawcę z pominięciem tej fundamentalnej zasady nie mogą być ocenione w sensie prawnym jako świadczenia socjalne.

Kryterium socjalne, wprowadzone przez art. 8 ust. 1 ustawy o zfśs, nie odnosi się do całości działalności socjalnej zakładu pracy. Według wyraźnego brzmienia przepisu, odnosi się ono wyłącznie do przyznawania „ulgowych usług i świadczeń”. Zakres tych świadczeń jest znacznie węższy, niż całość działalności socjalnej pracodawcy, wskazana w art. 2 ust. 1 ustawy o zfśs. Są zatem świadczenia, które – jeżeli jest to zgodne z regulaminem funduszu – mogą być przyznawane z pominięciem kryterium socjalnego, np. na zasadzie powszechnej dostępności wszystkich uprawnionych. Pomimo takiego sposobu ich przyznawania, nadal będą spełniać kryterium „działalności socjalnej”, prowadzonej przez pracodawcę.

Utożsamianie działalności socjalnej, finansowanej z zfśs, oraz przyznawanie pomocy z tego samego źródła, niejednokrotnie jest w orzecznictwie utożsamiane. Nie znajduje to jednak – zdaniem SN – żadnego uzasadnienia w przepisach ustawy.

Autor:

ekspert w zakresie ubezpieczeń społecznych, redaktor „Monitora prawa pracy i ubezpieczeń”, autorka licznych publikacji i opracowań z zakresu składkowego, były wieloletni pracownik ZUS

Źródło:

Sposób na płace

Zdjęcia

Świadczenia z ZFŚS. /Fot. Fotolia
Świadczenia z ZFŚS. /Fot. Fotolia

Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Adrian Meclik

Ekspert podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »