| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Zasady podlegania > Pozarolnicza działalność w trakcie urlopu macierzyńskiego i wychowawczego

Pozarolnicza działalność w trakcie urlopu macierzyńskiego i wychowawczego

Od 1 września br. przedsiębiorcy spełniający jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego będą podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania tego zasiłku.

Z punktu widzenia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne sytuacja osoby, która w trakcie urlopu macierzyńskiego lub urlopu wychowawczego prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, jest skomplikowana. W takim przypadku pojawiają się 3, a nie 2 tytuły ubezpieczeniowe.

Tytuł do ubezpieczeń

Należy pamiętać o tym, że skoro danej osobie udzielono urlopu macierzyńskiego lub wychowawczego – to jest ona pracownikiem. Oznacza to, że została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 00 oznaczającego pracownika. Osoba ta, przechodząc na urlop macierzyński i mając status pracownika, ma przerwę w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne. Stąd też stosunek ubezpieczeniowy pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim ulega zawieszeniu.

Równocześnie pojawia się odrębny tytuł ubezpieczeniowy (art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) dla osób przebywających na urlopach wychowawczych lub pobierających zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Na tej podstawie składki emerytalne i rentowe, a w przypadku urlopu wychowawczego – także zdrowotne, są finansowane z budżetu państwa. Trzeci tytuł ubezpieczeniowy – to prowadzenie działalności pozarolniczej.

Zbieg tytułów do ubezpieczeń

Jeżeli osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub osoba z nią współpracująca pozostaje równocześnie w stosunku pracy, obowiązkowo podlega ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu bycia pracownikiem. Od tej zasady nie ma żadnego odstępstwa. Ubezpieczenie pracownicze jest priorytetowe. Osoba ta może jednak dobrowolnie, czyli na swój wniosek być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu prowadzenia tej działalności. Ta zasada ma jednak zastosowanie tylko do pracowników osiągających z tytułu zatrudnienia co najmniej minimalne wynagrodzenie. Natomiast pracownik, którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres jednego miesiąca jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, podlega również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów; w tym przypadku z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Przykład

Anna B. była zatrudniona w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Był to jej pierwszy rok zatrudnienia i otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 900,80 zł. Od 1 lipca 2008 r. dodatkowo zaczęła prowadzić pozarolniczą działalność gospodarczą. Tak więc w 2008 r. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia, natomiast z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności mogła przystąpić do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Może się zdarzyć, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność pozostaje równocześnie w dwóch stosunkach pracy (czyli na dwóch etatach). W takim przypadku, aby stwierdzić, czy z tytułu pozarolniczej działalności podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, należy zsumować podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu tych dwóch stosunków pracy. Jeżeli tak uzyskana suma podstaw wymiaru składek wynosi tyle, ile minimalne wynagrodzenie określone dla danego roku pracy, osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub współpracująca z nią podlega ubezpieczeniom społecznym tylko dobrowolnie (na swój wniosek).

Przykład

Jerzy P. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Dodatkowo jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w jednym zakładzie pracy na 1/2 etatu z wynagrodzeniem miesięcznym 500 zł i w drugim zakładzie pracy też na 1/2 etatu z wynagrodzeniem 800 zł miesięcznie. Ponieważ łącznie z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy zainteresowany osiąga wynagrodzenie w wysokości 1300 zł, a więc wyższe od minimalnego wynagrodzenia obowiązującego na 2009 r., to z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na swój wniosek.


Sprawa zaczyna się komplikować wówczas, gdy kobieta pracująca w ramach stosunku pracy i równocześnie prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą rodzi dziecko. Należy wyjaśnić, że do chwili urodzenia dziecka kobieta obowiązkowo podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia, a z tytułu prowadzenia działalności mogła przystąpić dobrowolnie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. W takiej sytuacji z tytułu zatrudnienia przechodzi na urlop macierzyński, a następnie na urlop wychowawczy. Natomiast jako osoba prowadząca działalność gospodarczą przestaje być zwolniona z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. I tutaj powstał problem. Część ubezpieczonych była przeświadczona, że skoro przebywa na urlopie macierzyńskim, to w dalszym ciągu może nie opłacać składek z tytułu prowadzenia działalności. Inni ubezpieczeni składki te opłacali. ZUS do osób przebywających na urlopach macierzyńskich lub wychowawczych i nieopłacających w tym czasie składek z tytułu prowadzenia działalności zaczął występować o wpłatę zaległych składek wraz z odsetkami za zwłokę, począwszy od 1 stycznia 1999 r.

W wyniku tych rozbieżności powstało ogólne niezadowolenie społeczne, wskutek którego Sejm znowelizował ustawę systemową.

Ustawa z 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy – Prawo bankowe wejdzie w życie 1 września 2009 r.

Zmiana przepisów

Nowy przepis art. 9 ust. 1c stanowi, że osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, będą podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Należy przypomnieć, że osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to osoby:

  • wykonujące pracę nakładczą, pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej,
  • prowadzące pozarolniczą działalność,
  • wykonujące odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania i
  • duchowne.

Będą one mogły jednak dobrowolnie – na swój wniosek – być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów. A więc będzie dokładnie odwrotnie niż dotychczas. Pierwszeństwo będą miały składki finansowane z budżetu państwa przed składkami z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Anna Dylewska

Prawnik w kancelarii e|n|w|c

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »