Nie, jeżeli jeden z małżonków – uczestnik dziennych studiów doktoranckich wykonuje pracę na podstawie umowy o dzieło, nie są spełnione warunki do tego, aby składki za nianię były opłacane przez ZUS.

Rodzice (albo rodzic samotnie wychowujący dziecko) mogą zatrudnić nianię na podstawie umowy uaktywniającej. Budżet państwa za pośrednictwem ZUS sfinansuje za nianię składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, jeśli zostaną spełnione łącznie wszystkie następujące warunki (art. 51 ust. 3 ustawy żłobkowej):

• niania została zgłoszona przez rodzica do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,
• rodzice (albo rodzic samotnie wychowujący dziecko):
• są zatrudnieni,
• świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych,
• prowadzą pozarolniczą działalność,
• dziecko nie jest umieszczone w żłobku, klubie dziecięcym oraz nie zostało objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna.

Nawet jeżeli powyższe warunki są spełnione, rodzice nie skorzystają z finansowania składek za nianię, jeżeli

• korzystają z ulgi na podstawie umowy aktywizacyjnej, o której mowa w art. 61c ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w brzmieniu obowiązującym przed 26 października 2007 r. – zatrudnienie osoby bezrobotnej w celu wykonywania pracy zarobkowej w gospodarstwie domowym),
• umowa uaktywniająca została zawarta między nianią a osobami pełniącymi funkcję rodziny zastępczej zawodowej.

WAŻNE!

Finansowanie lub współfinansowanie z budżetu składek za nianię jest możliwe tylko w sytuacji, gdy oboje rodzice (lub rodzic samotnie wychowujący dziecko) pracują na podstawie umowy o pracę, umowy o charakterze umowy zlecenia stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych lub prowadzą działalność pozarolniczą.

Umowa uaktywniająca – pisemna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, na podstawie której niania sprawuje opiekę nad dzieckiem w wieku od ukończenia przez nie 20. tygodnia życia do końca roku szkolnego, w którym ukończy 3. rok życia lub w przypadku, gdy objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym (4. rok życia) jest niemożliwe lub utrudnione.

Przez pojęcie „zatrudnienie” należy rozumieć zatrudnienie etatowe, na podstawie umowy o pracę. Przepisy ustawy żłobkowej nie wskazują minimalnego wymiaru czasu pracy, w jakim musi być zatrudniony rodzic zatrudniający nianię. Z kolei „umowa cywilnoprawna stanowiąca tytuł do ubezpieczeń społecznych” oznacza umowę agencyjną, umowę zlecenia albo inną umowę o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Wszystkie osoby wykonujące pracę na podstawie umów tego typu, w świetle przepisów ubezpieczeniowych są traktowane jak zleceniobiorcy. Z tytułu zatrudnienia obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Umowa o dzieło nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych – ani obowiązkowych ani dobrowolnych. Wyjątkiem jest sytuacja, w której umowa o dzieło jest zawarta z własnym, aktualnym pracodawcą lub jest wykonywana na jego rzecz – wykonawca dzieła podlega wówczas ubezpieczeniom jak pracownik.