| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Składki na ubezpieczenie > Wyrok SN z dnia 20 maja 2004 r. sygn. II UK 403/03

Wyrok SN z dnia 20 maja 2004 r. sygn. II UK 403/03

Decyzja wymierzająca płatnikowi składek dodatkową opłatę na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) podlega kontroli sądowej nie tylko pod względem jej formalnej poprawności, ale także merytorycznej zasadności i celowości. Przewodniczący SSN Andrzej Kijowski

Art. 24 ust. 1 ustawy jest przepisem kompetencyjnym i zarazem materialno-prawnym. Przyznaje organowi rentowemu kompetencję do wymierzenia płatnikowi składek dodatkowej opłaty, określając warunki jej zastosowania. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może orzec o opłacie dodatkowej jedynie względem płatnika, który nie opłacił składek lub opłacił je w zaniżonej wysokości, a wysokość opłaty nie może przekraczać kwoty stanowiącej równowartość nieopłaconych składek. Przepisem ogólnym prawa ubezpieczenia społecznego o charakterze materialnoprawnym wyznaczającym organowi rentowemu granice swobody w podejmowaniu decyzji jest przede wszystkim art. 2a ustawy, formułujący zasadę równości w ubezpieczeniach społecznych. Dotyczy ona także obowiązku opłacania składek (art. 2a ust. 2 pkt 2). Z zasady tej wynika nakaz jednakowego traktowania ubezpieczonych i innych podmiotów będących stroną w stosunkach prawnych łączących je z organem rentowym w jednakowych sytuacjach, i zarazem nakaz różnego (niejednakowego) ich traktowania w sytuacjach niejednakowych. Wyklucza to dopuszczalność orzekania wedle dowolnych kryteriów.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną której w zakresie działalności merytorycznej przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej (art. 66 ust. 1 i 4 ustawy). Zgodnie z art. 180 k.p.a., do postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych „stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach”. Postępowanie przed organem rentowym uregulowane jest w pierwszej kolejności przepisami ustaw ubezpieczeniowych. Są one przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie wyłączają jednak jego przepisów o charakterze zasadniczym. Przepisy - zasady mają podstawowe znaczenie dla całego postępowania przed organem rentowym. Jednym z nich jest art. 7 k.p.a. Zgodnie z jego treścią granice swobodnego uznania wyznaczają organowi rentowemu interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Pogląd, jakoby o prawidłowości decyzji wydanej w sprawie wymierzenia płatnikowi składek dodatkowej opłaty rozstrzygało wyłącznie spełnienie lub niespełnienie przesłanek określonych w art. 24 ust. 1 ustawy, pozostaje w sprzeczności nie tylko z powołanymi wyżej przepisami ogólnymi dotyczącymi postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, ale również z wnioskami wynikającymi z reguł wykładni systemowej tego przepisu. Wbrew odmiennemu twierdzeniu organu rentowego, okoliczność, że art. 29 ustawy w odniesieniu do, także fakultatywnych, czynności ZUS jakimi są odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie ich na raty, wprowadza kryteria dokonywania tychże czynności (podejmowania decyzji w tych sprawach), nie stanowi argumentu na rzecz tezy, że te same lub podobne kryteria nie powinny towarzyszyć podejmowaniu decyzji w sprawie wymierzenia opłaty dodatkowej. Przeciwnie. Jeżeli organ rentowy przy podejmowaniu decyzji w kwestii odroczenia terminu płatności składek oraz rozłożenia ich na raty -należności obligatoryjnych i możliwych do zaplanowania - obowiązany jest brać pod uwagę „względy gospodarcze”, „inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie”, „możliwości płatnicze dłużnika”, „stan finansów ubezpieczeń społecznych”, to powinien je uwzględniać również w odniesieniu do opłaty stanowiącej dla płatnika składek obciążenie dodatkowe. Przy tym rozłożenie należności z tytułu składek na raty i odroczenie terminu ich płatności następuje w formie umowy (art. 24 ust. 1a), a zatem z uwzględnieniem woli płatnika składek; wymierzenie opłaty dodatkowej jest jednostronną czynnością organu rentowego. Tym bardziej więc nie powinna być to decyzja arbitralna.

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Sobaś

Aplikant radcowski

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »