Nowe zasady ustalania kapitału początkowego oraz przyznawania renty z tytułu niezdolności do pracy wprowadziła ustawa z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Weszła ona w życie w ciągu 14 dni od publikacji w Dzienniku Ustaw.

Kapitał początkowy dla osób z krótkim stażem

Kapitał początkowy jest jednym ze składników obliczenia tzw. nowej emerytury i jest ustalany dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które przed wejściem w życie reformy emerytalnej (tj. przed 1 stycznia 1999 r.) podlegały ubezpieczeniom. Wysokość kapitału początkowego zależy przede wszystkim od długości tego ubezpieczenia oraz od wysokości zarobków uzyskiwanych w czasie jego trwania.

Osoby, które przed 1 stycznia 1999 r. podlegały ubezpieczeniom przez 6 miesięcy lub krócej, nie mogły dotychczas liczyć na ustalenie przez ZUS kapitału początkowego. Wynikało to z przyjętej przez ZUS interpretacji przepisów, przewidujących, że staż ubezpieczeniowy wnioskodawcy uwzględniany przy obliczaniu kapitału początkowego ustala się z uwzględnieniem pełnych lat, a okresy dłuższe niż 6 miesięcy podlegają zaokrągleniu w górę.

Przepisy nowelizacji z 28 lipca 2011 r. wprowadziły możliwość określenia w dniach stażu ubezpieczeniowego uwzględnianego przy obliczaniu kapitału początkowego, jeśli takie rozwiązanie jest dla ubezpieczonego korzystniejsze. Pozwoli to na ustalenie kapitału początkowego również tym osobom, które do końca 1998 r. udowodniły staż krótszy niż 6 miesięcy i 1 dzień.

Osoby, którym ZUS odmówił ustalenia kapitału początkowego w związku z udowodnieniem stażu ubezpieczeniowego krótszego niż 6 miesięcy i 1 dzień, mogą obecnie zgłosić ponowny wniosek o ustalenie tego kapitału. Stosując nowe przepisy ZUS tym razem obliczy kapitał początkowy z uwzględnieniem tego krótkiego stażu.

PRZYKŁAD

Marek J. przystąpił po raz pierwszy do ubezpieczeń społecznych 1 września 1998 r. w wieku 25 lat. W 2002 r. zgłosił wniosek o ustalenie kapitału początkowego przedstawiając świadectwo pracy oraz zaświadczenie potwierdzające zarobki uzyskane w 1998 r., wystawione przez pracodawcę, który zatrudniał go przed 1 stycznia 1999 r. ZUS wydał decyzję odmawiającą ustalenia kapitału początkowego, podając w uzasadnieniu, że wnioskodawca udowodnił tylko 4-miesięczny okres składkowy i nieskładkowy przed 1 stycznia 1999 r. Po wejściu w życie nowych regulacji Marek J. może ponownie zgłosić wniosek o ustalenie kapitału początkowego. Tym razem ZUS ustali ten kapitał.